Астың аш ішекте өзгеруі
Астың аш ішекте өзгеруі

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы:Астың
аш ішекте өзгеруі.
1 слайд
Сабақтың тақырыбы:Астың аш ішекте өзгеруі.
#2 слайд
Сабақтың мақсаты:
•1.Білімділік.Астың аш ішекте өзгеруі
туралы түсінік беру,яғни ас қорыту
жолында астың сіңуі туралы рөлін айту.
•2.Дамытушылық.Электронды
көрнекіліктерді пайдалана
отырып,оқушылардың пәнге деген
қызығушылығын арттыру.
•3.Тәрбиелік.Оқушыларға жаңа сабақты
түсіндіре отырып,тәрбиелеу.
2 слайд
Сабақтың мақсаты: •1.Білімділік.Астың аш ішекте өзгеруі туралы түсінік беру,яғни ас қорыту жолында астың сіңуі туралы рөлін айту. •2.Дамытушылық.Электронды көрнекіліктерді пайдалана отырып,оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру. •3.Тәрбиелік.Оқушыларға жаңа сабақты түсіндіре отырып,тәрбиелеу.
#3 слайд
Сабақ жоспары:1.Ұйымдастыру
2.Үй тапсырмасын
сұрау.
3.Жаңа сабақты
түсіндіру.
a)ауызша
түсіндіру.
b)зертханалық
жұмыс.
4.Қорытынды.
5.Жаңа сабақты
бекіту.
6.Үйге тапсырма
беру,бағалау
3 слайд
Сабақ жоспары:1.Ұйымдастыру 2.Үй тапсырмасын сұрау. 3.Жаңа сабақты түсіндіру. a)ауызша түсіндіру. b)зертханалық жұмыс. 4.Қорытынды. 5.Жаңа сабақты бекіту. 6.Үйге тапсырма беру,бағалау
#4 слайд
Үй тапсырмасы.
1-тапсырма.Сұрақ –жауап.
1.Ас қорыту жүйесі өңештен кейін қайда өтеді?
2.Асқазан қандай қызмет атқарады?
3.Асқазанда ас неше сағатқа дейін болады?
4.Тәулігіне неше асқазан сөлі бөлінеді?
5.Асқазан сөлі қандай зат?
6.Асқазан сөлінің қандай ферменттері болады?
7.Олар қандай қызмет атқарады?
8.Пепсин қандай фермент?
9.Химозин қандай фермент?
10.Пепсин мен химозиннен басқа қандай фермент бар?
11.Ас қорыту сөлінің мөлшері мен құрамы неге байланысты?
12.Шартты рефлекс дегеніміз не?
13.Тәбет ашатын сөл дегенімз не?
14.Рефлекстік кезең дегеніміз не?
15.Рефлекстік сөл бқліну неше сағатқа созылады?
16.Қалыпты жағдайда асқазан секрециясы тамақ ішкеннен кейін неше сағат жүреді?
17.Нейрогуморальдық сөл бөліну дегеніміз не?
18.Қарын бездерінің қандай типтері бар?
19.Сілемейлі қабықтың әрбір мм²нда қанша қарын безі орналасады?
20. Неліктен асқазанның өзі өзінің қорытуы жүрмейді?
4 слайд
Үй тапсырмасы. 1-тапсырма.Сұрақ –жауап. 1.Ас қорыту жүйесі өңештен кейін қайда өтеді? 2.Асқазан қандай қызмет атқарады? 3.Асқазанда ас неше сағатқа дейін болады? 4.Тәулігіне неше асқазан сөлі бөлінеді? 5.Асқазан сөлі қандай зат? 6.Асқазан сөлінің қандай ферменттері болады? 7.Олар қандай қызмет атқарады? 8.Пепсин қандай фермент? 9.Химозин қандай фермент? 10.Пепсин мен химозиннен басқа қандай фермент бар? 11.Ас қорыту сөлінің мөлшері мен құрамы неге байланысты? 12.Шартты рефлекс дегеніміз не? 13.Тәбет ашатын сөл дегенімз не? 14.Рефлекстік кезең дегеніміз не? 15.Рефлекстік сөл бқліну неше сағатқа созылады? 16.Қалыпты жағдайда асқазан секрециясы тамақ ішкеннен кейін неше сағат жүреді? 17.Нейрогуморальдық сөл бөліну дегеніміз не? 18.Қарын бездерінің қандай типтері бар? 19.Сілемейлі қабықтың әрбір мм²нда қанша қарын безі орналасады? 20. Неліктен асқазанның өзі өзінің қорытуы жүрмейді?
#5 слайд
2-тапсырма.Биологиялық диктант.
1.Организмнің күрделі түрден жай түрге айналуын,суда еритін,организмнің құрамына жеңіл өте алатын
күйін ...........деп атайды.(ас қорыту)
2..........ас 4-тен 11сағатқа дейін болады да,асқазан сөлі арқылы,негізінен,химиялық өңдеуге ұшырайды.
(асқазанда)
3.Тәулігіне 2-2,5л ......................бөлінеді.(асқазан сөлі)
4................-иісі жоқ,түссіз сұйықтық.(асқазан сөлі)
5.Асқазан сөлінің негізгі ферменттері -......................(пепсин мен химозин).
6...................... жұмыртқа және ет құрамындағы нәруызды оңай,ал сіңір және шеміршек нәруыздарын өте
баяу ыдыратады.(пепсин)
7........................асқазанда сүтті ірітеді.(химозин)
8.....................баланың,әсіресе емшек еметін баланың асқазан сөлінде болады.()
9.Пепсин мен химозиннен басқа балада ...........................ферменттер бар.(ана сүтінің майын ыдырататын)
10.Тамақ ішу кезінде сөл бөліну асқазан секрециясының ........................құрайды.(рефлекстік кезеңін)
11.Рефлексті сөл бөліну ...............сағатқа созылады.(1,5-2)
12.Қалыпты жағдайда асқазан секрециясы тамақ ішкеннен кейін ................сағат бойы жүреді.(4-11)
13.Тұз қышқылының немесе қорытылатын өнім әсерінен асқазанның сілемейлі қабығында ерекше
гормон-............... түзіледі.(гастрин)
14.Асқазанның сілемейлі қабығының механикалық тітіркенуі,сондай ақ асқазаннан қанға сіңірілетін
химиялық заттар есебінен асқазан сөлінің бөлінуі секрецияның ................................ құрайды.
(нейрогуморальдық кезеңін)
5 слайд
2-тапсырма.Биологиялық диктант. 1.Организмнің күрделі түрден жай түрге айналуын,суда еритін,организмнің құрамына жеңіл өте алатын күйін ...........деп атайды.(ас қорыту) 2..........ас 4-тен 11сағатқа дейін болады да,асқазан сөлі арқылы,негізінен,химиялық өңдеуге ұшырайды. (асқазанда) 3.Тәулігіне 2-2,5л ......................бөлінеді.(асқазан сөлі) 4................-иісі жоқ,түссіз сұйықтық.(асқазан сөлі) 5.Асқазан сөлінің негізгі ферменттері -......................(пепсин мен химозин). 6...................... жұмыртқа және ет құрамындағы нәруызды оңай,ал сіңір және шеміршек нәруыздарын өте баяу ыдыратады.(пепсин) 7........................асқазанда сүтті ірітеді.(химозин) 8.....................баланың,әсіресе емшек еметін баланың асқазан сөлінде болады.() 9.Пепсин мен химозиннен басқа балада ...........................ферменттер бар.(ана сүтінің майын ыдырататын) 10.Тамақ ішу кезінде сөл бөліну асқазан секрециясының ........................құрайды.(рефлекстік кезеңін) 11.Рефлексті сөл бөліну ...............сағатқа созылады.(1,5-2) 12.Қалыпты жағдайда асқазан секрециясы тамақ ішкеннен кейін ................сағат бойы жүреді.(4-11) 13.Тұз қышқылының немесе қорытылатын өнім әсерінен асқазанның сілемейлі қабығында ерекше гормон-............... түзіледі.(гастрин) 14.Асқазанның сілемейлі қабығының механикалық тітіркенуі,сондай ақ асқазаннан қанға сіңірілетін химиялық заттар есебінен асқазан сөлінің бөлінуі секрецияның ................................ құрайды. (нейрогуморальдық кезеңін)
#6 слайд
Жаңа сабақ:
Астың аш ішекте өзгеруі.
6 слайд
Жаңа сабақ: Астың аш ішекте өзгеруі.
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
Аминқышқылдары
Май
қышқылдары
мен глицерин
Глюкоза
Аш ішекте
қорытылған
астың сіңуі
8 слайд
Аминқышқылдары Май қышқылдары мен глицерин Глюкоза Аш ішекте қорытылған астың сіңуі
#9 слайд
Нәруыздар суда еритін аминқышқылдары түрінде
сіңіріледі.Балаларда ішек қабырғасының өткізгіштігі жоғары
болады.Сондықтан оларда жұмыртқа нәруызы мен сүттің табиғи
нәруыздары сіңіріледі.Кейде бұл аллергиялық реакция туғызуы
мүмкін.
Көмірсулар қанға глюкоза түрінде сіңіріледі.Бұл процесс ішектің
жоғары бөлімінде қарқынды жүреді.Тоқ ішекте көмірсулар баяу
сіңіріледі.
Майлардың сіңуі.Май қышқылдары мен глицерин аш ішек
бүрлерінің жасушасына енеді де олардан адам организміне тән
майлар түзіледі.Олар лимфаға сіңіріледі,сондықтан ішектен тарайтын
лимфа ақ түсті,себебі оның құрамында май болады.
Су мен тұздардың сіңуі.Судың сіңуі асқазанда басталады.Ол ішекте
едәуір қарқынды сіңіріледі.Су қанға да сіңеді.Минералды тұздар
қанға еріген күйінде сіңіріледі.Тұздардыңң сіңу жылдамдығы
олардың ерітіндідегі концентрациясымен анықталады.
9 слайд
Нәруыздар суда еритін аминқышқылдары түрінде сіңіріледі.Балаларда ішек қабырғасының өткізгіштігі жоғары болады.Сондықтан оларда жұмыртқа нәруызы мен сүттің табиғи нәруыздары сіңіріледі.Кейде бұл аллергиялық реакция туғызуы мүмкін. Көмірсулар қанға глюкоза түрінде сіңіріледі.Бұл процесс ішектің жоғары бөлімінде қарқынды жүреді.Тоқ ішекте көмірсулар баяу сіңіріледі. Майлардың сіңуі.Май қышқылдары мен глицерин аш ішек бүрлерінің жасушасына енеді де олардан адам организміне тән майлар түзіледі.Олар лимфаға сіңіріледі,сондықтан ішектен тарайтын лимфа ақ түсті,себебі оның құрамында май болады. Су мен тұздардың сіңуі.Судың сіңуі асқазанда басталады.Ол ішекте едәуір қарқынды сіңіріледі.Су қанға да сіңеді.Минералды тұздар қанға еріген күйінде сіңіріледі.Тұздардыңң сіңу жылдамдығы олардың ерітіндідегі концентрациясымен анықталады.
#10 слайд
Бекіту.
1-тапсырма Сұрақ-жауап.
1-Асқазаннан ас қайда –өтеді?аш ішекке
2-Аш ішек қандай қызмет атқарады?
3-Аш ішек қандай түрге бөлінеді?
4-Ұлтабар қандай қызмет атқарады?
5-Бауыр қандай қызмет атқарады?
6-Ұйқыбезі қандай қызмет атқарады?
7-Астың тоқ ішекте қорытылуы қалай жүреді?
8-Бүйен дегеніміз не?
9-Соқыр ішек қалай пайда болады?
10-Аш ішекте астың сңуі қалай жүреді?
10 слайд
Бекіту. 1-тапсырма Сұрақ-жауап. 1-Асқазаннан ас қайда –өтеді?аш ішекке 2-Аш ішек қандай қызмет атқарады? 3-Аш ішек қандай түрге бөлінеді? 4-Ұлтабар қандай қызмет атқарады? 5-Бауыр қандай қызмет атқарады? 6-Ұйқыбезі қандай қызмет атқарады? 7-Астың тоқ ішекте қорытылуы қалай жүреді? 8-Бүйен дегеніміз не? 9-Соқыр ішек қалай пайда болады? 10-Аш ішекте астың сңуі қалай жүреді?
#11 слайд
Ас қорыту мүшелері Атқаратын қызметтері
1)Ауыз қуысы в)құрсақ қуысында,көкет астында орналасады.
2-Жұтқыншақ а)алдыңғы жағы ерін мен ұрт,жоғары жағы қатты және
жұмсақ таңдай,төмеңгі жағы тіл мен ауыз түбінен тұрады.
3-Өңеш с)ас қорыту жолының ең ұзын бөлігі
4-Асқазан б)ас қорыту жүйесінің соңғы бөлігі,ол үшке бөлінеді:соқыр с
соқыр ішек,жиек ішек,тік ішек.
5-Аш ішек д)тоқ ішектің соңғы бөлігі.
6-Тоқ ішек г)көкет арқылы өтіп,11-ші кеуде омыртқасы арқылы асқазанға
өтеді.
7-Тік ішек е)ұзындығы 11-13см,ас қорыту және тыныс алу жолдары
қиылысады.
11 слайд
Ас қорыту мүшелері Атқаратын қызметтері 1)Ауыз қуысы в)құрсақ қуысында,көкет астында орналасады. 2-Жұтқыншақ а)алдыңғы жағы ерін мен ұрт,жоғары жағы қатты және жұмсақ таңдай,төмеңгі жағы тіл мен ауыз түбінен тұрады. 3-Өңеш с)ас қорыту жолының ең ұзын бөлігі 4-Асқазан б)ас қорыту жүйесінің соңғы бөлігі,ол үшке бөлінеді:соқыр с соқыр ішек,жиек ішек,тік ішек. 5-Аш ішек д)тоқ ішектің соңғы бөлігі. 6-Тоқ ішек г)көкет арқылы өтіп,11-ші кеуде омыртқасы арқылы асқазанға өтеді. 7-Тік ішек е)ұзындығы 11-13см,ас қорыту және тыныс алу жолдары қиылысады.
#12 слайд
Үйге тапсырма §48Астың аш ішекте өзгеруін
оқып келу.116-СУРЕТТІ САЛЫП КЕЛУ.және ас
қорыту мүшелерін қайталап оқып
келіңдер.Сонымен оқушылар сабақ түсінікті
болса,сабақ аяқталды.
-Сау болыңыздар.
-Сау болыңыз.
12 слайд
Үйге тапсырма §48Астың аш ішекте өзгеруін оқып келу.116-СУРЕТТІ САЛЫП КЕЛУ.және ас қорыту мүшелерін қайталап оқып келіңдер.Сонымен оқушылар сабақ түсінікті болса,сабақ аяқталды. -Сау болыңыздар. -Сау болыңыз.
шағым қалдыра аласыз













