Ашық сабақ Атомдар мен молекулалар Химиялық элементтер. Жай және күрделі заттар.

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Атомдар мен молекулалар Химиялық элементтер. Жай және күрделі заттар. 1-сабақ

1 слайд

#2 слайд
Сабаққа шолу Сенің білетінің: • жай зат ретінде химиялық элемент туралы; • күрделі заттың құрамы туралы. Сенің меңгеретінің: • элементтер мен жай заттарды ажырату; • жай және күрделі заттарды анықтау.

2 слайд

#3 слайд
Элемент және жай зат Табиғаттағы барлық заттар элементтерден тұрады. Бүгінгі таңда 110-нан астам элемент белгілі. Олардың көпшілігі табиғатта қосылыстардың құрамында кездеседі. Олар табиғатта ғана емес, адам ағзасында да кездеседі. Бұл жағдайда элемент заттың құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады. Мысал ретінде оттекті қарастырайық. Оттек судың құрамына кіреді. Оның нақты қасиеттері жоқ. Біз оның атомының құрамын ғана сипаттай аламыз. Бұл жағдайда біз атомның белгілі бір түрі ретінде оттек элементі туралы айтамыз. Оттек жай зат ретінде бірқатар қасиеттерге ие: иіссіз және түссіз газ, суда аздап ериді, тыныс алу процесіне қатысады.

3 слайд

#4 слайд
Элемент Элемент жай зат ретінде Бұл атомдардың белгілі бір түрі. Бір химиялық элемент атомдарынан түзілген. Жай және күрделі заттардың құрамына кіруі мүмкін. Бұл жай зат. Табиғатта әр түрлі формада таралады. Табиғатта химиялық элементтердің болу формасы. Ол атомдарының қасиеттерімен (массасы, мөлшері, құрылымы) сипатталады. Ол белгілі бір құрамымен, құрылымымен, физикалық және химиялық қасиеттерімен сипатталады.Элемент пен жай затты салыстыру

4 слайд

#5 слайд
Жай және күрделі заттар Барлық заттарды құрамы бойынша жай немесе күрделі деп жіктеуге болады. Жай заттар, элементтер бір типті атомдардан тұрады, олар металдан да, бейметалдан да тұрады. Мысалы, натрий, күміс, алтын – ерекше қасиеттері бар металдар. Күкірт, фосфор және кремний бейметалдар болып табылады. Жай заттардың кейбір молекулалары бір элементтің екі немесе үш атомынан тұрады. Мысалы,  H 2  – сутек,  N 2  – азот,  O 2  – оттек,  O 3  – озон.  O 2   және  O 3   молекулаларының құрамы бір ғана оттегі атомымен ерекшеленетініне қарамастан, олар мүлдем басқа қасиеттерге ие, демек, олар екі түрлі зат. Табиғатта заттардың көпшілігі әртүрлі элементтердің атомдарынан тұрады. Мұндай заттар күрделі деп аталады. Мысалы, су, тұз, қант – күрделі заттар. Су оттек атомынан және екі сутек атомынан тұрады, ал қанттың құрамына 12 көміртек атомы, 22 сутегі атомы және 11 оттегі атомы кіреді. Күрделі заттар химиялық қосылыстар деп аталады. Оларды молекуланың құрамы бойынша ажыратуға болады.

5 слайд

#6 слайд
Заттың атауы және формуласы Молекулалар моделі Молекуланың сипаттамасы Оттек  O 2 Молекула екі оттек атомынан тұрады. Жай зат. Сутек  H 2 Молекулада сутек элементінің екі атомы бар. Жай зат.

6 слайд

#7 слайд
Азот  N 2 Молекулада екі азот атомы бар. Жай зат. Су  H 2 O Молекула оттек атомынан және екі сутек атомынан тұрады. Су – күрделі заттарға жататын қосылыс.Заттың атауы және формуласы Молекулалар моделі Молекуланың сипаттамасы

7 слайд

#8 слайд
Көміртек диоксиді немесе көмірқышқ ыл газы,  CO 2 Көмірқышқыл газының молекуласы бір көміртек атомынан және екі оттек атомынан тұрады. Бұл қосылыс күрделі зат болып табылады. Мырыш оксиді,  ZnO Қосылыстың құрамында металл атомы – мырыш және бейметалл атом – оттек бар. Бұл – күрделі зат.

8 слайд

#9 слайд
Сабақты бекіту 1. Химиялық элементті дұрыс сипаттайтын тұжырымды көрсет. a) Химиялық элемент – жай зат. b) Химиялық элемент заттың қасиеттерімен сипатталады. c) Химиялық элемент құрамымен сипатталады. d) Химиялық элемент – бұл атомның белгілі бір түрі.

9 слайд

#10 слайд
2.Оттек химиялық элемент ретінде қай сөйлемде айтылғанын көрсет. a) Оттек суда нашар ериді. b) Оттек су молекуласының құрамына кіреді. c) Барлық заттар оттектің қатысуымен жанады. d) Оттек тыныс алу процесі үшін өте маңызды.

10 слайд

#11 слайд
Сутегімен толтырылған шар Көмірқышқыл газы бар өртсөндіргіш Алтын құймасы Оттек баллоны A B C DКүрделі зат қай суретте көрсетілгенін тап.                        

11 слайд

#12 слайд
Химиялық элемент Жай зат • Оттек – жер бетіндегі ең көп таралған элемент. • Оттек суда нашар ериді. • Азот ақуыздардың құрамына кіреді. • Ауадағы азоттың үлесі 78%-ды құрайды. • Сутек атомы су молекуласының құрамына кіреді. • Сутек ауадан жеңіл.Сипаттамасы бойынша химиялық элементтер мен жай заттарды анықта.

12 слайд

#13 слайд
Химиялық элемент Жай зат • Оттек – жер бетіндегі ең көп таралған элемент. • Азот ақуыздардың құрамына кіреді. • Сутек атомы су молекуласының құрамына кіреді. • Оттек суда нашар ериді. • Ауадағы азоттың үлесі 78%- ды құрайды. • Сутек ауадан жеңіл.

13 слайд