Ашық сабақ "Бастапқы химиялық ұғымдар тарауын қайталау" 8 сынып

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
ТАҚЫРЫБЫ:   «Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары» Орындаған: химия пәнінің мұғалімі Алимкулова Айзада Калыбековна Талгар ауданы 2017жыл Ж.Жабаев атындагы №6 орта мектеп

2 слайд

#3 слайд
Өзектілігі • Азот және фосфор, калий тыңайтқыштары өсімдіктердің толық өсіп жетілуі мен жақсы өнім беруі үшін және тыңайтылған топырақтан алынған өнімнің сапасы және оның адам денсаулығына әсерінің маңызы зор. • Оқу материалына кіріктірілген тапсырмалырын орындай отырып, оқушылар минералды тыңайтқыштардың адам өміріндегі маңызын түсенеді. Оларды дұрыс пайдалану мәселелеріне өз ойларын қосуға мүмкіндік алады.   Оқушының сабақ  барысында алған  білімдері мен  дағдыларын қазіргі   кезеңмен байланыстырады.

3 слайд

#4 слайд
Мақсаты: Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары тақырыбына оқушылардың алынған білімдерін шынайы өмірде қолдану дағдыларын қалыптастыру,белсенді оқыту

4 слайд

#5 слайд
Міндеттері: 1.   Оқушылардың оқу барысында алған білімдері мен дағдыларын түрлі өмірлік жағдайларда қолдана білу үшін азот, фосфор және калий тыңайтқыштары тақырыбын оқушыларға меңгерту 2. Тақырыпқа логикалық тапсырмаларды кіріктіре отырып, сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін,ғылыми жаратылыстану сауаттылығын дамыту. 3. Оқу материалын, логикалық тапсырмаларды шынайы өмірмен байланыстыра білуге дағдыландыру.

5 слайд

#6 слайд
Күтілетін нәтиже 1. Оқушылар өз бетінше жұмыс істеу арқылы,топта білім ала отырып, тақырыпты меңгереді. Оқушылар серіктесімен идеяларын талқылайды. Əрбір жұп сыныппен өз идеяларымен бөліседі. 2. Логикалық тапсырмаларды орындай отырып, ойлау, қорытынды жасау қабілеттері және ғылыми сауаттылығы артады 3. Оқушының сабақ барысында алған  білімдері мен  дағдыларын қазіргі  кезеңмен байланыстырады.

6 слайд

#7 слайд
Болжамы Егер, оқу тәрбие үрдісіндегі оқу материалдарына сыни тургыда ойлауды кіріктіріп отырсақ, онда оқушылар бұл тапсырмаларды орындап, оларды шешуге бейімделеді. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытып қана қоймай, жасөспірімдердің алған білімдерін өмірлік жағдайларда тиімді пайдалана алатын болады. Бұл өз кезегінде Қазақстандық оқушылардың әлемдік білім кеңістігінде бәсекеге қабілеттілігін арттырады.

7 слайд

#8 слайд
Жаңашылдығы 1. Әлем жаңа мыңжылдықта өмір сүруде. ХХІ ғасыр адамзат дамуының жаңа белесі.Техногенді даму пайдасымен қатар, түрлі мәселелерді де ала келді. Бірнеше ғасыр бойы қалыптасқан «Табиғат-сарқылмас байлық көзі, адамға керегінің бәрін беріп,қажетсізінің бәрін тастауға болатын түпсіз құдық » деген сананы өзгертіп, жаңаша ойлауға бағытталуы. 2. Оқушыларға ғылымның ашқан жаңалықтарымен таныстыра отырып, оның пайдасы мен зиянды жақтарын жете түсінуге  көңіл бөлінуі. 3.Логикалық тапсырмалардың оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталуы.

8 слайд

#9 слайд
Кіріспе   Білім беру «Қазақстан – 2030» ұзақ мерзімді Стратегиясының маңызды басымдықтарының бірі болып танылды. Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға араналған Мемлекеттік бағдарламасы аясындағы нысаналы индикаторлардың негізгі бағыттары болып Қазақстанның білім сапасын халықаралық нәтижелері бойынша жасалған рейтингтегі орны көрсетілген. Қазақстандағы білім беру реформаларының жалпы мақсаты білім беру жүйесін жаңа әлеуметтік-экономикалық ортаға бейімдеу болып табылады. Қазақстан Президенті республиканы әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына енгізу туралы міндет қойған болатын. Білім беру жүйесін жетілдіру осы мақсатқа қол жеткізуде маңызды рөл атқарады.

9 слайд

#10 слайд
Сабақтың тақырыбы: Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары. Негізгі бөлім

10 слайд

#11 слайд
Сабақтың барысы Сабақты ұйымдас- тыру “Бағдаршам” әдісі: Әр оқушы сабаққа немесе сұраққа өз дайындығы туралы түрлі- түсті қалақшалар арқылы белгі береді: “жасыл” – дайын, “сары” – күмәнді, “қызыл” – дайын емес. Қиықшылырға бөлінген фигураларды құрастыру арқылы ІІІ топқа бөлу Уақыт КезеңдерБлум Мұғалімнің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті I кезең. Білу “Химиялық хоккей” ойыны бойынша , әр топ келесі топқа сұрақтар қоямыз: Азот тобына. Азотты ең алғаш ашқан ғалым?/Резерфорд/. Азот ауаның неше пайызын құрайды?/78 пайыз/. Натрий нитраты және калий нитратының жалпы атауы./Селитра/. Атмосфераға азот бөліп жанатын зат. /торф/ Азот диоксиді адам қанында нені азайтады?/гемоглабинді/ Аммиактың судағы ерітіндісі қалай аталады? /Мүсәтір спирті/ Фосфор тобына. Фосфорды кім ашты? /Гамбург химигі Бранд/ Фосфор» сөзі грек тілінен аударғанда қандай мағына береді? /Жарық шығарушы/ Фосфордың қанша аллотропиялық түр өзгерісі бар? /3 ,ақ,қызыл,қара / Фосфордың сутекпен қосылысы қалай аталады? /фосфин/ Фосфор адам организмінде қай жерлерде болады?/ сүйекте,ет ұлпасында,ми жүйке жүйесінде/ Оқушылар топпен жұмыс істейді. Оқушылар өткен тақырыптарды қайталай отырып, азот пен фосфордың нәруызды заттардың негізгі құрам бөлігі болғандықтан тіршілік үшін маңызды элементтер екенін айтады. Оқулық мәтінін физиологиялық әсері жайлы әңгімелеп береді. II кезең. Түсіну Мәтінмен жұмыс жүргізуге тапсырма береміз: Азот, фосфор және калий қоректік элемент дегенді қалай түсіндіресіз? Оқушылар мәтінмен танысып, қажетті материалды өздеріне жазып алады. ? Оқулық мәтінін «Джигсо» стартегиясы бойынша бір біріне түсіндіреді, сұрақ қояды. І – ші топ азот тыңайтқыштары ІІ – ші топ фосфор тыңайтқыштары ІІІ-ші топ калий тыңайтқыштары

11 слайд

#12 слайд
III кезең. Қолдану Өсімдіктердің өсіп, өнім беруі үшін қажет қоректік элементтердің маңызы жайлы айтып өтіп,тыңайтқыштар түрлерімен таныстырамыз. 1.Қоректік элемент дегеніміз не? 2.Тыңайтқыштардың сапалы өнім алудағы маңыздылығын қандай? 3.Тыңайтқыштарды ауыл шаруашылығында қалай пайдаланады? PISA логикалық тапсырмаларын береміз Оқушылар топтаса отырып тыңайтқыштардың маңыздылығы мен түрлерін қарастырады. Ұғымдарды ,теорияларды практикалық тұрғыдан меңгереді. уақыт IV кезең. Талдау Тыңайтқыштар туралы оқушыларға слайдтар арқылы түсіндіреміз. Топтарға блок-схема құрастыруға нұсқау береміз. PISA логикалық тапсырмаларын береміз Тыңайтқыштардың түрлері,қолданылуы жайында талдау жасап, оларға сипаттама береді. Өз ойларын қорғайды. V кезең. Жинақтау Оқу материалының элементтерінен жаңашыл сипаттағы нәтижесін құрастыру мақсатында оқушыларға тақырып бойынша логакалық тапсырмалар береміз. Оқушылар тақырып бойынша логикалық тапсырмаларды шеше отырып, ойларын жинақтайды.

12 слайд

#13 слайд
VI кезеңБағалау Формативті бағалау арқылы жиынтық баға қойылады Критерийлер арқылы бағаланады Рефлекция Оқушыларға стикер тарату арқылы кері байланыс орнатамыз. Үй тапсырмасы Азот, фосфор және калий тыңайтқыштары

13 слайд

#14 слайд
Білу – өтілген материалды есте сақтау және қайта жаңғырту. Оқушы қолданылған терминдерді, нақты фактілерді, негізгі ұғымдарды, ережелер мен қағидаларды біледі. БІЛУ Білу

14 слайд

#15 слайд
Химиялық хоккей ойыны Азот тобына. 1.Азотты ең алғаш ашқан ғалым?/Резерфорд/. 2.Азот ауаның неше пайызын құрайды?/78 пайыз/. 3.Натрий нитраты және калий нитратының жалпы атауы./Селитра/. 4.Атмосфераға азот бөліп жанатын зат. /торф/ 5.Азот диоксиді адам қанында нені азайтады?/гемоглабинді/ 6.Аммиактың судағы ерітіндісі қалай аталады? /Мүсәтір спирті/ Фосфор тобына. 1.Фосфорды кім ашты? /Гамбург химигі Бранд/ 2.Фосфор» сөзі грек тілінен аударғанда қандай мағына береді? /Жарық шығарушы/ 3,Фосфордың қанша аллотропиялық түр өзгерісі бар? /3 ,ақ,қызыл,қара / 4.Фосфордың сутекпен қосылысы қалай аталады? /фосфин/ 5.Фосфор адам организмінде қай жерлерде болады?/ сүйекте,ет ұлпасында,ми жүйке жүйесінде/ Калий тобына. 1.Топырақта не жетіспесе өсімдік нашар дамиды? (калий) 2. Адам ағзасында орташа есеппен қанша гр калий болады?(140г калий) 3.Калий ауада қандай қасиет көрсетеді?(тез тотығады) 4.Калийге атау берген ғалым?(1809 ж Л.В Гильберт) 5. Табиғаттағы қосылысын ата?(Сильвинит,Карналлит) Білу

15 слайд

#16 слайд
Түсіну- материалды бір айтылу формасынан басқасына түрлендіру, оқушының материалды түсіндіруі. Оқушы осыдан шығатын салдарды болжап, суреттеуі. Оқушылар оқулық мәтінін «Джигсо» стартегиясы бойынша бір біріне түсіндіреді, сұрақ қояды. І – ші топ азот тыңайтқыштары ІІ – ші топ фосфор тыңайтқыштары ІІІ –ші топ калий тыңайтқыштары Түсіну

16 слайд

#17 слайд
Азот тыңайтқыштары Минералдық Органикалық Калий хлориді, калий сульфаты, өсімдік күлі Мал қиы, қорда, тауық сыңғырағы, жасыл өсімдіктер шіріндісі Қатты Сұйық Аммиак, аммиак суы Түсіну

17 слайд

#18 слайд
Фосфор тыңайтқыштары Суда еритіндер Суда нашар еритіндер Суда ерімейтіндер Жай суперфосфат, қос суперфосфат, аммофос, нитрофос Фосфорит ұны Пренципитат, томасшлак Түсіну

18 слайд

#19 слайд
Калий тыңайтқыштары Жай Кешенді Калий хлориді, калий сульфаты, өсімдік күлі Калий селитрасы, калий фосфаты, аммофос Түсіну

19 слайд

#20 слайд
1.Қоректік элемент дегеніміз не? 2.Тыңайтқыштардың сапалы өнім алудағы маңыздылығын қандай? 3.Тыңайтқыштарды ауыл шаруашылығында қалай пайдаланады? Тұрмыста Құдық Ауыл шаруашылығы Қолдану-ережелерді,әдістерді, заңдарды,қағидаларды,теорияны қолдану. Азот және фосфор ,калий тыңайтқыштары туралы білімдерін қолданады. Қолдану

20 слайд

#21 слайд
«Фосфор» тобына Тақырып:Минералды азотты тыңайтқыш Азот өсімдіктерде нәруыздың құрамына кіреді. Ол жетіспесе жасыл массаның түзілуі баяулап, өсімдіктер баяу өседі. Олардың жапырақтары бозғылт жасыл тартып тіпті сарғаяды. Азотты тыңайтқыштарды өсімдіктер әсіресе көктемгі уақытта көп қажет етеді 1-тапсырма: Азотты тыңайтқыш өндіретін комбинатта шикізат ретінде су, ауа және табиғи газ қолданылады. Осы комбинатта қандай тыңайтқыштарды өндіруге болады? ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------- Жауабы: Берілген шикізаттан мынадай шикізаттарды алуға болады:аммиак суын, сұйық аммиак, аммоний нитраты, карбомид, карбомид нитраты.Қосымша:мочевинаның карбомидті тыңайтқыш екендігі белгілі. Ол мочевининаның формальдегидпен конденсациясы нәтижесінде алынады, сондықтан суда нашар еріп, ұзақ уақыт бойы әсер етеді. Комбинаттың негізгі өнімдері: Метанның сутек пен көмірқышқыл газын түзе отырып. Ауадан газдарды тереңірек суыту әдісі арқылы бөлу. Аммиак синтезі және аммиак суын алу әдісі. Карбомид синтезі және оның нитратының синтезі. Аммиакты контактілеу әдісі арқылы тотықтырып азот қышқылын алу әдісі. Аммоний нитратын алу. Қолдану

21 слайд

#22 слайд
«Фосфор» тобына 2- тапсырма: Азот өсімдіктерге элемент ретінде сіңіріледі деп шартты түрде есептеледі, сондықтан азотты тыңайтқыштардың нәрлілігі тыңайтқыштағы азоттың массалық үлесімен есептеледі. Егер қоретік мөлшері 40 пайыздан кем болса- тыңайтқыш нашар, ал 40 пайыздан артық болса- құнарлы деп саналады. Аммиак селитрасының қоректілігін былай есептейді. W(N)%= 2*Ar(N)/ Mr(NH 4 NO 3 )*100% = 28/80*100%= 35% Маңызды азот тыңайтқыштар қатарын тауып, есептеуге болама? Жауабы: Ия, ЖОҚ,ЖОҚ Қолдану Маңызды азот тыңайтқыштар қатарын тауып, есептеуге болама? Ия/ жоқ NaNO 3 , (NH 4 ) 2 SO 4 Ия/ жоқ Na 2 CO3, (NH 4 ) 2 SO 4 Ия/ жоқ NaNO 3 , CaCl 2 Ия/ жоқ

22 слайд

#23 слайд
«Фосфор» тобына 3- тапсырма Құрамында қоректік элемент азот бар тыңайтқышты азот тыңайтқышы дейді. Азот тыңайтқыштары минералдық және органикалық болып бөлінеді. Минералдық қатты, сұйық болып бөлінеді. Қаттыға селитра, карбамид жатады. Сұйыққа аммиак суы. Органикалыққа мал қиы, қорда, құс саңғырығы, жасыл өсімдіктер шіріндісі. Азамат картошканы өсіріп, оған ақ түсті суда жақсы еритін кристал затты қосқанда картошка жақсы өнім берді. Азамат картошкасының жақсы өнім беруінің себебі неде? А) аммоний ионы, нитрат ионы, азот қышқылы В) сульфат ионы, азот, аммоний қышқылы С) нәруыз түрінде Д) органикалық қосылыстар Е) фосфор тыңайтқыштары Жауабы: А) аммоний ионы, нитрат ионы, азот қышқылы   Қолдану

23 слайд

#24 слайд
«Калий» тобына Тақырыбы: Фосфор. Фосфор-тыңайтқыш, дәрі-дәрмек, улы химикаттар, сіріңке дайындау үшін қолданылады. Сіріңкені 1831жылы 19жасар Шарл Сориа алғаш ойлап тапқан. Бірақ ол сіріңкеге патент ала алмады, себебі ол қымбат болатын. 1832жылы неміс мұғалімі Камерер сіріңкеге патент алып, оны өндіре бастады. Бірақ оның сіріңкесі ақ фосфордан жасалғандықтан өте қауіпті болды. Қауіпсіз сіріңкені 1848жылы швед химигі Бетгер алды. Бұл өзіміздің кәдімгі сіріңкеміз, ол қызыл фосфордан жасалады. 1-тапсырма. Біздің эрамызға дейін алғашқы адамдар отты алып,олар тек отқа жылынып немесе тамақ дайындап қана койған жоқ,олар оттың жұмбақ сырларына қызыға үңілген.Мысалы,біздің дәуірімізге дейін 2000 жыл бұрын Ежелгі Мысырлықтар шіркеудің ішінде кенеттен майшамдардың өздігінен жануын туғызып,құдайға құлшылық етіп отырғандарды әбден үркітті.Қарапайы...

24 слайд