Ашық сабақ "Кальций" 9 сынып

#1 слайд
Кальций Ca Ca

1 слайд

#2 слайд
IІ топтың негізгі топшасындағы металдың жалпы сипаттамасы. Ca

2 слайд

#3 слайд
Периодтық жүйедегі орны. •Кальций IV период, II топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 20, ядросында 20 протон мен 20 нейтроны бар.Ar =40. Электрондарының жалпы саны да 20.Кальцийдің электрондық формуласы 1s 2 2s 2  2p 6  3s 2 3p 6 4s 2 , валенттілік электрондары 4s 2 болғандықтан кальций қосылыстарында тұрақты II валентті.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
Дәрі-дәрмектердің құрамында кальций кездеседі.

7 слайд

#8 слайд
Физикалық қасиеттері. Кальций ақ түсті, жеңіл (р=1,55 г/см3), сілтілік металдардан қаттырақ зат, t°балқу = 851°С, керосиннің астында сақталады. Ат. н. 20; ат. м. 40,08; балқу t 842°С; қайнау t 1495°С тығыздығы 1,55 г/см2. Кальцийді 1808 жылы ағылшын ғалымы Г.Дэви ашқан. Түсі күмістей ақ, жеңіл металл, белгілі изотоптары 14, табиғи изотоптары 6. Негізгі минералдары: кальцит , ангидрит, гипс, флюорит, апатит.

8 слайд

#9 слайд
Химиялық қасиеттері. Кальций оттекпен әрекеттесіп, оксид түзеді: 2Сa+O2=2CaO Бейметалдармен әрекеттеседі: Сa+Br2 =CaBr2 Ca+S=CaS Ca+H2=CaH2 Қышқылдармен әрекеттеседі: Ca+2HCl=CaCl2+H2 Кальций сумен қуатты әрекеттеседі: Ca+2H2O=Ca(OH)2 +H2

9 слайд

#10 слайд
Са + Н2 = СаН2   кальций гидриді Са + Сl2 = СаСl2  кальций хлориді 2Са + О2 = 2СаО кальций оксиді 6Са + 2N2=2Са3N2 кальций нитриді Ca + 2С =СаС2  кальций карбиді Жай заттар

10 слайд

#11 слайд
Кальций оксиді — ақ түсті қиын балқитын зат. Техникада оны "сөндірілмеген әк" деп атайды. Оны әктасты жоғары температурада  (1000 C0 шамасында) қыздырып, ыдырату арқылы алады: СаС03 =t= СаО + СО2↑- 180кДж Кальций оксиді — нағыз негіздік оксид. Кальций сілтілікжер металл болғандықтан, оның оксиді сумен оңай әрекеттесіп кальций гидроксидін, яғни сілтісін түзеді: СаО + Н20 = Са(ОН)2 + 70 кДж

11 слайд

#12 слайд
Лабороторияда  көмірқышқыл газын анықтау үшін қолданады. Әк суына көмір қышқыл газын жібергенде, ол алдымен ерімейтін карбонат түзіп, лайлана бастайды: Са(ОН)2 + CO2 = СаСО3↓ + Н2О Газды одан әрі жібере берсе, лай көрінбей кетеді, өйткені суда ерімейтін орта тұз ерімтал қышқыл тұзға айналады: СаСО3 + Н2О + СО2 = Са(НСО3)2

12 слайд

#13 слайд
Жаңбыр және басқа да табиғи сулар ауадағы көмірқышкыл газын ерітіп, көмір қышқылын түзеді: H2O + CO2 ↔ H2CO3 Кальций гидрокарбонатының ерітіндісі баяу ыдырайды, ал кыздырғанда, бұл процесс күшейе түседі: Са(НС03)2 =t= CaCO3↓ + Н20 + C02↑ Табиғатта гипсті CaS04 • 2Н20 өртегенде, өзінің кристалдық суының біразын жоғалтып, алебастрға айналады: CaS04 • 2Н2О = CaS04 • 0,5Н20 + 1,5Н20

13 слайд

#14 слайд

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд

16 слайд

#17 слайд

17 слайд

#18 слайд
Ca Көкөністердің құрамына Ca кіреді. Құрамында кальцийі бар тағамдар.

18 слайд

#19 слайд
Қорытынды Кальций-белсенді сілтілікжер металы. Ол оттекпен, бейметалдармен, сумен, қышқылдармен әрекеттеседі. Маңызды қосылыстары: сөндірілген әк CaO, сөндірілген немесе әк суы, әк сүті Са(OH)2, әктас немесе бор, мәрмәр, СаСО3, ғаныш СаSO4·2H2O, фосфорит Ca3(PO4)2 және т.б

19 слайд

#20 слайд
Тыңдағандарыңызға Тыңдағандарыңызға көп-көп рақмет !!!!! көп-көп рақмет !!!!! Келесі сабақта Келесі сабақта кездескенше!!!кездескенше!!!

20 слайд

#21 слайд

21 слайд