1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ Лекал түрлері. Лекал дайындау.

#1 слайд
№ 1 колледж
Киімді құрастыру
Сабақтың тақырыбы:
Лекал түрлері.
Лекал дайындау
Оқытушы: Досыбай Мейркүл
1 слайд
№ 1 колледж Киімді құрастыру Сабақтың тақырыбы: Лекал түрлері. Лекал дайындау Оқытушы: Досыбай Мейркүл
#2 слайд
Сабақтың мақсаты :
Білімділік : Лекал түрлері, қолданылуы және лекал дайындау
жұмыстарын меңгерту.
Дамытушылық: Білімдерін іс жүзінде қолдана білуін
қалыптастыру. Ойлау қабілетін дамыту, пәнге
қызығушылығын арттыру, шығармашылық жұмыстарды
орындатуда дағды қалыптастыру;
Тәрбиелік : әсемдікке, іскерлікке, ұқыптылыққа дәлдікке,
эстетикалық талғаммен сәнді киінуге тәрбиелеу.
Сабақтың типі: Жаңа сабақты меңгерту
Сабақтың әдісі : түсіндіру , топпен жұмыс,өзіндік жұмыс.
Сабақтың көрнекілігі: .плакат, слайд, лекалолар.
Пәнаралық байланыс: сызу, математика, технология,
Күтілетін нәтиже:
- Лекало түрлерін біледі.
- Лекал дайындауды біледі.
Қолданылған әдебиеттер: А.Асанова «Киімді
конструкциялау» Фолиант 2008 , Е.Никитина «Киімді
конструкциялау». Фолиант 2008
2 слайд
Сабақтың мақсаты : Білімділік : Лекал түрлері, қолданылуы және лекал дайындау жұмыстарын меңгерту. Дамытушылық: Білімдерін іс жүзінде қолдана білуін қалыптастыру. Ойлау қабілетін дамыту, пәнге қызығушылығын арттыру, шығармашылық жұмыстарды орындатуда дағды қалыптастыру; Тәрбиелік : әсемдікке, іскерлікке, ұқыптылыққа дәлдікке, эстетикалық талғаммен сәнді киінуге тәрбиелеу. Сабақтың типі: Жаңа сабақты меңгерту Сабақтың әдісі : түсіндіру , топпен жұмыс,өзіндік жұмыс. Сабақтың көрнекілігі: .плакат, слайд, лекалолар. Пәнаралық байланыс: сызу, математика, технология, Күтілетін нәтиже: - Лекало түрлерін біледі. - Лекал дайындауды біледі. Қолданылған әдебиеттер: А.Асанова «Киімді конструкциялау» Фолиант 2008 , Е.Никитина «Киімді конструкциялау». Фолиант 2008
#3 слайд
І. Ұйымдастыру кезеңі:
а) сәлемдесу
ә) білім алушылардың сабаққа қатысын тексеру
б) білім алушылардың сабаққа дайындығын тексеру .
ІІ.Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау
3 слайд
І. Ұйымдастыру кезеңі: а) сәлемдесу ә) білім алушылардың сабаққа қатысын тексеру б) білім алушылардың сабаққа дайындығын тексеру . ІІ.Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау
#4 слайд
1-топ
1.Шалбардың отыру биіктігі қандай
формуламен табылады?
2.Шалбар қандай киім түріне жатады?
3. Шалбар құру үшін қандай
өлшемдер қажет?
4.Қосымшалар қай өлшемдерге
беріледі?
5.Мықын сызығы бойынша
шалбардың алдыңғы жартысының
енін есептеу формуласы қандай? ІІ. Үй тапсырмасын тексерeу
«Миға шабуыл»
Жауабы:
1) Б
отыр = Б
0 Бс
1 = 0,5 •ЖА
мық. – (1
÷2)
2) Белді киім
3) ЖА
бел ,ЖА
мық , Ұ
бтізе , Ұ ш және
4)қосымшалар: Қ
бел. , Қ
мық .
5) М
1 М
2 =0,5• ЖА
мық + (0,5/0,7)•Қ
мық
4 слайд
1-топ 1.Шалбардың отыру биіктігі қандай формуламен табылады? 2.Шалбар қандай киім түріне жатады? 3. Шалбар құру үшін қандай өлшемдер қажет? 4.Қосымшалар қай өлшемдерге беріледі? 5.Мықын сызығы бойынша шалбардың алдыңғы жартысының енін есептеу формуласы қандай? ІІ. Үй тапсырмасын тексерeу «Миға шабуыл» Жауабы: 1) Б отыр = Б 0 Бс 1 = 0,5 •ЖА мық. – (1 ÷2) 2) Белді киім 3) ЖА бел ,ЖА мық , Ұ бтізе , Ұ ш және 4)қосымшалар: Қ бел. , Қ мық . 5) М 1 М 2 =0,5• ЖА мық + (0,5/0,7)•Қ мық
#5 слайд
6 .Мықын сызығы бойынша
шалбардың артқы
жартысының енін есептеу
формуласы қандай?
7 . Шалбардың адым енін
есептеу формуласы қандай?
8 . Бел сызығындағы артқы
жартысының енін қалай
табады?
9 . Шалбардың бүкпе
ұзындығын қалай табады?
10 . Шалбардың артқы
жартысының балақ енін қалай
табады? Жауабы:
6 ) М
3 М
4 = (ЖА
мық +Қ
мық ) -
М
1 М
21
7 ) Б С
2 Б С
3 = 0,1 •(ЖА
М ық + Қ мық )
8 ) Б
5 Б
7 = 0,5 • (ЖА
бел +Қ
бел ) + бүкпе
9 ) БоБс 1/3
10 ) Е
3 Е
4 = Е
1 Е
2 + 2,0
5 слайд
6 .Мықын сызығы бойынша шалбардың артқы жартысының енін есептеу формуласы қандай? 7 . Шалбардың адым енін есептеу формуласы қандай? 8 . Бел сызығындағы артқы жартысының енін қалай табады? 9 . Шалбардың бүкпе ұзындығын қалай табады? 10 . Шалбардың артқы жартысының балақ енін қалай табады? Жауабы: 6 ) М 3 М 4 = (ЖА мық +Қ мық ) - М 1 М 21 7 ) Б С 2 Б С 3 = 0,1 •(ЖА М ық + Қ мық ) 8 ) Б 5 Б 7 = 0,5 • (ЖА бел +Қ бел ) + бүкпе 9 ) БоБс 1/3 10 ) Е 3 Е 4 = Е 1 Е 2 + 2,0
#6 слайд
2 -топ
1) Тізе сызығының орналасуы
деңгейі неге тең ?
2) Алдыңғы бойдың орта сызығы
қандай нүктелер арқылы
безендіріледі?
3) Бүкпенің, қатпардың ені неге
тең?
4) Шалбар бөліктерін атаңдар?
5) Мықын сызығы деңгейі неге
тең? Жауабы:
1)БоТо = Ұ бтізе
2)Б
2 , М
21 1, Бc
23
3)2,0-2,5см
4) Алдыңғы бой ,
артқы бой, белдік ,
қалта бөліктері
5) Бс
1 М
1 = БоБс
1 /3
6 слайд
2 -топ 1) Тізе сызығының орналасуы деңгейі неге тең ? 2) Алдыңғы бойдың орта сызығы қандай нүктелер арқылы безендіріледі? 3) Бүкпенің, қатпардың ені неге тең? 4) Шалбар бөліктерін атаңдар? 5) Мықын сызығы деңгейі неге тең? Жауабы: 1)БоТо = Ұ бтізе 2)Б 2 , М 21 1, Бc 23 3)2,0-2,5см 4) Алдыңғы бой , артқы бой, белдік , қалта бөліктері 5) Бс 1 М 1 = БоБс 1 /3
#7 слайд
6 )Жартылай бел айналымы
өлшемін жаз.
7 ) Шалбардың алдыңғы
жартысының балақ енін қалай
табады?
8 )Базистік тор дегеніміз не?
9 )Шалбардың артқы жартысының
бүйір қиығының орналасуы
10 )Шалбардың артқы
жартысының қалта ауызының
ұзындығы Жауабы:
6 ) ЖА бел (Ст)
7 ) Е
1 Е
2 =
Е
балақ — 2,0
8 )Бұйымның жалпы габоритын
(оның ені және ұзындығы)
анықтайтын көлденең және тік
сызықтардың жиынтығы
9 ) М
1 М
3 =
0,1 х (ЖА
мық + Қ
мық )-
-2,0
10 )12-18см
7 слайд
6 )Жартылай бел айналымы өлшемін жаз. 7 ) Шалбардың алдыңғы жартысының балақ енін қалай табады? 8 )Базистік тор дегеніміз не? 9 )Шалбардың артқы жартысының бүйір қиығының орналасуы 10 )Шалбардың артқы жартысының қалта ауызының ұзындығы Жауабы: 6 ) ЖА бел (Ст) 7 ) Е 1 Е 2 = Е балақ — 2,0 8 )Бұйымның жалпы габоритын (оның ені және ұзындығы) анықтайтын көлденең және тік сызықтардың жиынтығы 9 ) М 1 М 3 = 0,1 х (ЖА мық + Қ мық )- -2,0 10 )12-18см
#8 слайд
ІҮ. Жаңа сабақ.
1.Лекал түрлері.
2. Лекалдарды дайындау
8 слайд
ІҮ. Жаңа сабақ. 1.Лекал түрлері. 2. Лекалдарды дайындау
#9 слайд
Лекал
Лекалдар сызбасы бөлшектердің құрылысын, пішінін, өңдеу және пішу үшін
техникалық шарттардың анықтаудың техникалық құжаты болып табылады.
Лекалдар сызбасының құрастыруы
салалық стандарттарды ұсынылған
нормативті-техникалық құжаттары
негізінде орындалады.
Лекалдар сызбасын құрастыру үшін
бастапқы мәліметтер ретінде бұйымның
үлгілік ерекшеліктері тұрғызылған
конструкциялық сызба, бұйымды
дайындауға ұсынылатын маталар
қасиеттері, технологиялық өңдеу тәсілдері
пайдаланылады. Арнайы міндетіне
байланысты лекалдар
келесі түрлерге
бөлінеді:
- Түпнұсқа лекалы;
- Эталон лекалы;
-
Жұмысшы лекал;
-
Көмекші лекал
9 слайд
Лекал Лекалдар сызбасы бөлшектердің құрылысын, пішінін, өңдеу және пішу үшін техникалық шарттардың анықтаудың техникалық құжаты болып табылады. Лекалдар сызбасының құрастыруы салалық стандарттарды ұсынылған нормативті-техникалық құжаттары негізінде орындалады. Лекалдар сызбасын құрастыру үшін бастапқы мәліметтер ретінде бұйымның үлгілік ерекшеліктері тұрғызылған конструкциялық сызба, бұйымды дайындауға ұсынылатын маталар қасиеттері, технологиялық өңдеу тәсілдері пайдаланылады. Арнайы міндетіне байланысты лекалдар келесі түрлерге бөлінеді: - Түпнұсқа лекалы; - Эталон лекалы; - Жұмысшы лекал; - Көмекші лекал
#10 слайд
Қолданылуына байланысты
Эталон -лекало
Жұмыстық лекало Түпнұсқа –лекало-
лар Түпнұсқа-лекалолар бұйымның негізгі
өлшеміне дайындалған үлгісіне сәйкес
болып келеді.
Эталон лекалы градация (көбейту) арқылы
барлық бой өлшемдер үшін лекал-оригинал
негізінде дайындалады. Эталон лекалдары
жұмысшы лекалдардың сапасын тексеру
үшін қолданылады.
Жұмысшы лекалдары эталон-лекалы
бойынша дайындалып, бұйымның пішу
жаймасын орындау, мата шығынын анықтау
және пішілген бөлшектердің сапасын
тексеру үшін қолданылады.
Көмекші лекало
Көмекші лекалдар дегеніміз бұйымды
өңдеу барысында, мыс.- қалтаның
орналасу жерін белгілеу үшін
қолданылатын лекалдар .
10 слайд
Қолданылуына байланысты Эталон -лекало Жұмыстық лекало Түпнұсқа –лекало- лар Түпнұсқа-лекалолар бұйымның негізгі өлшеміне дайындалған үлгісіне сәйкес болып келеді. Эталон лекалы градация (көбейту) арқылы барлық бой өлшемдер үшін лекал-оригинал негізінде дайындалады. Эталон лекалдары жұмысшы лекалдардың сапасын тексеру үшін қолданылады. Жұмысшы лекалдары эталон-лекалы бойынша дайындалып, бұйымның пішу жаймасын орындау, мата шығынын анықтау және пішілген бөлшектердің сапасын тексеру үшін қолданылады. Көмекші лекало Көмекші лекалдар дегеніміз бұйымды өңдеу барысында, мыс.- қалтаның орналасу жерін белгілеу үшін қолданылатын лекалдар .
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
Негізгі Туынды
Жалпы лекалоларды қолдану барысында негізгі және туынды бөлшектерге бөледі.
Негізгі бөлшектерге негізгі матадан пішілетін: артқы бой, алдыңғы бой, жең
жатады.
Негізгі бөлшектер негізінде өңделетін бөлшектер туынды болып аталады. Бұл
бөлшектер бұйымды безендіру немесе пішінді қалыптастыру үшін қолдануымыз
мүмкін.
Т уынды бөлшектерге келесі бөлшектер жатады.
1) Негізгі матадан – өңір астары, жоғарғы жаға, қалта, жапырақша, қақпақша,
әдіптер, белдік.
2) Астарлық матадан – артқы бой, алдыңғы бой, жең, шалбар астары, майда
бөлшектер.
3) Астарлық матадан – өңір аралығы, иық көтергіштері.
4) Желімділік (қатырма) аралықтан – алдыңғы бойдың қатырмасы, жырықтың
қатырмасы, стегінің қатырмасы, жоғарғы жағаның қатырмасы және т.б.
Туынды бөлшектердің лекалдарын негізгі бөлшектер лекалдар бойынша
технологиялық өңдеу тәсілдері есебімен орындайды.
12 слайд
Негізгі Туынды Жалпы лекалоларды қолдану барысында негізгі және туынды бөлшектерге бөледі. Негізгі бөлшектерге негізгі матадан пішілетін: артқы бой, алдыңғы бой, жең жатады. Негізгі бөлшектер негізінде өңделетін бөлшектер туынды болып аталады. Бұл бөлшектер бұйымды безендіру немесе пішінді қалыптастыру үшін қолдануымыз мүмкін. Т уынды бөлшектерге келесі бөлшектер жатады. 1) Негізгі матадан – өңір астары, жоғарғы жаға, қалта, жапырақша, қақпақша, әдіптер, белдік. 2) Астарлық матадан – артқы бой, алдыңғы бой, жең, шалбар астары, майда бөлшектер. 3) Астарлық матадан – өңір аралығы, иық көтергіштері. 4) Желімділік (қатырма) аралықтан – алдыңғы бойдың қатырмасы, жырықтың қатырмасы, стегінің қатырмасы, жоғарғы жағаның қатырмасы және т.б. Туынды бөлшектердің лекалдарын негізгі бөлшектер лекалдар бойынша технологиялық өңдеу тәсілдері есебімен орындайды.
#13 слайд
лекалдар аталуы
бұйымның аталуы
үлгінің номері
лекалолардың арнайы (негізгі, туынды, көмекші)
міндеті
бөлшектердің аталуы
бұйымның өлшемі
негізгі жіп бағытыЛекалолар дайындау, безендіру
13 слайд
лекалдар аталуы бұйымның аталуы үлгінің номері лекалолардың арнайы (негізгі, туынды, көмекші) міндеті бөлшектердің аталуы бұйымның өлшемі негізгі жіп бағытыЛекалолар дайындау, безендіру
#14 слайд
Бір негізгі бөлшекте лекалдар жиынтығының
кесте түрінде тізімін ұсынады (бөлшектер
спецификациясы)
14 слайд
Бір негізгі бөлшекте лекалдар жиынтығының кесте түрінде тізімін ұсынады (бөлшектер спецификациясы)
#15 слайд
1- топ 2-топ
Ерлер шалбарының Әйелдер белдемшесінің
лекалосын дайындау . лекалосын дайындау.ҮІ.Өзіндік жұмыс
«Кім жылдам»
15 слайд
1- топ 2-топ Ерлер шалбарының Әйелдер белдемшесінің лекалосын дайындау . лекалосын дайындау.ҮІ.Өзіндік жұмыс «Кім жылдам»
#16 слайд
Ойлан тап»
«ҮІІ. Сабақты
қорытындылау
Эталон лекалолар
қайда қолданылады?
Лекалоларды не үшін
даярлайды? Көмекші лекало
деген не?
Көмекші
лекалолар қайда
қолданылады?
Лекало дегеніміз не?
Оның қандай түрлері
болады? Жұмыстық
лекалолар қайда
қолданылады? Лекалдар
сақтайтын
бөлмеде
температурасы
қандай болу
керек?
16 слайд
Ойлан тап» «ҮІІ. Сабақты қорытындылау Эталон лекалолар қайда қолданылады? Лекалоларды не үшін даярлайды? Көмекші лекало деген не? Көмекші лекалолар қайда қолданылады? Лекало дегеніміз не? Оның қандай түрлері болады? Жұмыстық лекалолар қайда қолданылады? Лекалдар сақтайтын бөлмеде температурасы қандай болу керек?
#17 слайд
Үйге тапсырма: § 10 . 2 Лекал түрлері. Лекал
дайындау.
А.Асанова «Киімді конструкциялау» .
154-161бет
Е.Никитина. «Киімді конструкциялау«
231-240 бет
Бағалау.
Топ ұпайларын есептеу, үздік топты анықтау, топ мүшелерін
бағалау.
17 слайд
Үйге тапсырма: § 10 . 2 Лекал түрлері. Лекал дайындау. А.Асанова «Киімді конструкциялау» . 154-161бет Е.Никитина. «Киімді конструкциялау« 231-240 бет Бағалау. Топ ұпайларын есептеу, үздік топты анықтау, топ мүшелерін бағалау.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген