ашық сабақ "Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін" 6-сынып

#1 слайд
6-сынып қазақ әдебиеті Қазығұрт жалпы орта мектебінің қазақ тілі және әдебиеті пәнінің мұғалімі: Турсунова А.С.

1 слайд

#2 слайд
Тақырыбы : Абай Құнанбайұлы «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін», «Ғылым таппай мақтанба» өлеңдері

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд
6.1.3.1 әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау

4 слайд

#5 слайд
• 1-тапсырма Абай Құнанбайұлы «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін» өлеңінде қандай әлеуметтік қоғамдық мәселені көтерген? Сол мәселелер қазіргі заманда кездесе ме? Өз ойыңызды дәлелдеп жазыңыз. • Дескриптор - өлеңдегі көтерілген мәселені көрсетеді; - өлең жолдарынан мысалдар келтіре отырып, дәлелдейді.

5 слайд

#6 слайд
Жұптық жұмыс «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін», «Ғылым таппай мақтанба» өлеңдері бойынша қарапайым жоспар құрыңыз. 1.________________________________ 2. _______________________________ 3. _______________________________ 4. _______________________________ 5. _______________________________ 6. ______________________________ 7. _______________________________ 2-тапсырма Жұбыңызды жоспарыңызбен таныстырыңыз. Жоспар негізінде сюжеттік дамуын әңгімелеңіз. Дескриптор - мазмұны бойынша сөз тіркестерімен жоспар құрады; - жоспар негізінде жұбына әңгімелейді

6 слайд

#7 слайд
Абайдың бар өмірі өзі туып өскен Шыңғыс болысы, қазіргі Абай ауданы, бұрынғы Семей облысында өтті. Ұлы ақын 1845 жылы әйгілі Қасқабұлақ басында, киіз үйде дүниеге келді. Әкесі Құнанбай бүкіл Тобықты елінің қаһарлы әміршісі, қатыгез, ал шешесі Ұлжан керісінше ағайын-туысқа қайырымды, мінезі жұмсақ, тілге бай адам болған.Міне, сәби шағынан-ақ Абай от пен судай екі ұдай, кереғар мінезді адамдар ортасында өмір кешті. Аяулы әжесі Зере мен анасы Ұлжанның жас бала қиялы мен санасының, мінез-құлқының қалыптасуына әсері мол болды. Ол екеуі айтқан ертегі, аңыз-әңгіме, күлдіргі, мысқыл, ел басынан өткен тарихи оқиғалар зерделі бала- Абайдың санасына біртіндеп сіңе берді. Осылайша, бала Абай өз халқының рухани ой қазынасына қанығып өсті.

7 слайд

#8 слайд
Абай Шығыстың классик ақындары Фирдоуси, Низами, Науаи, Әл-Фараби және т.б. Шығармаларын қызыға оқыды. Оның шығыс классиктеріне деген ынтасының зор болғаны сонша, өлең жазуға деген алғашқы талпынысы соларға сиынудан басталды.

8 слайд

#9 слайд
Ғылым таппай мақтанба Ғылым таппай мақтанба, Орын таппай баптанба, Құмарланып шаттанба, Ойнап босқа күлуге. Бес нәрседен қашық бол, Бес нәрсеге асық бол. Адам болам десеңіз. Тілеуің, өмірің алдыңда Оған қайғы жесеңіз. Өсек, өтірік, мақтаншақ, Еріншек бекер мал шашпақ- Бес дұшпаның, білсеңіз. Талап, еңбек, терең ой, Қанағат, рақым ойлап қой- Бес асыл іс, көнсеңіз. Жамандық көрсең нәфрәтлі, Суытып көңіл тыйсаңыз. Жақсылық көрсең ғибрәтлі, Оны ойға жисаңыз. Ғалым болмай немене, Балалықты қисаңыз? Болмасаң да, ұқсап бақ, Бір ғалымды көрсеңіз. Ондай болмақ қайда деп, Айтпа ғылым сүйсеңіз. Сізге ғылым кім берер, Жанбай жатып сөнсеңіз? Дүние де-өзі, мал да -өзі Ғылымға көңіл берсеңіз. Білгендердің сөзіне, Махаббатпен ерсеңіз...

9 слайд

#10 слайд
Топтық жұмыс «Кубизм» Білу үзінді не туралы Түсіну –үзіндінің негізгі идеясы не ? Қолдану- үзінді оқиғаларының желісін ой картасына түсіру Анализ- Қоғалы көлдер, қом сулар Қоныстар қонған өкінбес Арыстандай екі бұтын алшайтып Арғымақ мінген өкінбес деген үзіндіге талдау жасау Синтез- адам өкінбейтіндей долу үшін жасау керек 5 нәрсені атау, өмірмен байланыстыру Бағалау – өлең жолдарына сүйеніп автор бейнесіне баға беру

10 слайд

#11 слайд
Ақынның айтпақ өсиеті Ғылым-білімге неғұрлым ертерек, бала кезден ден қойсаңдар – кейін өкінбейсіңдер Балғын шақтарыңда оқыған кітап, алған білім тасқа басылғандай мәңгі-бақи естеріңде қалмақ дегенді меңзейді.

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
Білімдіден шыққан сөз Білімдіден шыққан сөз Талаптыға болсын кез.   Нұрын, сырын көруге Көкiрегінде болсын көз.   Жүрегі — айна, көңiлі — оят,   Сөз тыңдамас ол баяу.   Өз өнері тұр таяу, Ұқпасын ба сөзді тез?   Әблет басқан елерме Сөзге жуық келер ме?   Түзу сөзге сенер ме Түзелмесін білген ез?   “Айтшы-айтшылап” жалынар,   Ұққыш жансып шабынар.   Ұқпай жатып жалығар Ұйқылы-ояу бойкүйез. Жас баладай жеңсікқой, Байлаулы емес ақыл ой, Ойлағаны — айт пен той, Ыржаң-қылжаң ит мінез„ Сұлу қыз бен я батыр   Болмаған соң, тәңірі алғыр, Шығып кетер, я қалғыр, Оған ақыл — арам без. Жақсыға айтсаң, жаны еріп,   Ұғар көңіл шын беріп,   Дертiң ішіне ем көріп, Неге алтынды десін жез. “Ой, тәңір-айшыл” кер есек,   Қулық, сұмдық не өсек   Болмаған соң, бір есеп —  Мейілі қамқа, мейілі бөз.

13 слайд

#14 слайд
Абайдың ұлы ақын болуының бір сыры сурет салып оған жан бітіруінде. “Қыс” деп аталатын өлеңнің бір шумағын есімізге түсірейік …

14 слайд

#15 слайд
Абай ақындық өнерге 40 жасынан асқанда құлай беріліп, өмірінің соңына дейін созылған 20 жылдық әдеби қызметінде 8000 өлең жолы мен 46 нақыл сөзін жазып қалдырды. Ол нақыл сөздер “Абайдың қара сөздері” деп аталады.

15 слайд

#16 слайд
Абайдың 31-ші қара сөзі  Естіген нәрсені ұмытпастыққа төрт түрлі себеп бар. Әуелі-көкірегі байлаулы болмақ керек. Екінші-сол нәрсені естігенде я көргенде ғибратлану керек, көңілденіп, ынтамен ұғыну керек. Үшінші-сол нәрсені, ішінен бірнеше уақыт қайтарып, ойланып, көңілге бекіту керек. Төртінші-ой кеселді нәрселерден қашық болу керек. Егер ой кез болып қалса, салынбау керек. Ой кеселдеріне: уайымсыз, салғырттық, ойыншы күлкішілдік, я бір қайғыға салыну, я бір нәрсеге құмарлық пайда болу секілді. Бұл төрт нәрсе- күллі ақыл мен ғылымды тоздыратын нәрселер.

16 слайд

#17 слайд
Абайдың әнге деген сүйіспеншілігі Құлақтан кіріп бойды алар, Әсем ән мен тәтті күй. Көңілге түрлі ой салар, Әнді сүйсең, менше сүй,-деп білдірген

17 слайд

#18 слайд
Көзімнің қарасы Көзімнің қарасы, Көңлімнің санасы. Бітпейді іштегі, Ғашықтық жарасы Жылайын жырлайын, Ағызып көз майын. Айтуға келгенде, Қалқама сөз дайын Жүректен қозғайын, Әдептен озбайын, Өзi де бiлмей ме, Көп сөйлеп созбайын?

18 слайд

#19 слайд

19 слайд

#20 слайд
“Жұлдызды сағат” ойыны 1. Абай қай жылы туды? 1855, 1963, 1845; 2. Қай жерде туды? Семей, Алматы, Торғай 3. Әкесінің аты кім? Ырғызбай, Өскенбай, Құнанбай; 4. Абай қай рудан? Жігітек, Бөкенші, Тобықты; 5. Анасының, әжесінің аттары кім? Әйгерім, Зере, Ұлжан;

20 слайд

#21 слайд
Абай өлеңдерінің аттары Абай әндерінің аттары

21 слайд

#22 слайд

22 слайд

#23 слайд

23 слайд