Ашық сабақ: Митоз және мейоз,олардың биологиялық маңызы

#1 слайд
Митоз және мейоз,олардың
биологиялық маңызы
Мақсаты:
Тірі ағзалардың тіршілік
әрекетіндегі митоз бен
мейоздың маңызын түсіндіру
1 слайд
Митоз және мейоз,олардың биологиялық маңызы Мақсаты: Тірі ағзалардың тіршілік әрекетіндегі митоз бен мейоздың маңызын түсіндіру
#2 слайд
Жасуша бөлінуінің
кезеңдері
Митоз Мейоз
2 слайд
Жасуша бөлінуінің кезеңдері Митоз Мейоз
#3 слайд
Митоз жолымен біржасушалы да көпжасушалы
эукариоттардың барлық дене жасушалары
бөлінеді.Митоз жыныссыз көбеюдің негізі болып
табылады.Митоздың әсерінен дененің пішіні ұлғаяды
сонымен бірге зақымдалған жасушалардың қалпына
келуі-регенерация құбылысы жүреді.Адамның
денесіндегі тері жасушаларында,шашта және
тырнақта митоз үздіксіз жүреді.Сүйек
жасушаларында бұл құбылыс 25
жасқа дейін немесе сүйек сынғанда белсенді түрде
жүреді.Ал мида митоз құбылысы туғанға дейін ғана
жүреді,себебі туғаннан кейін жүйке жасушалары
көбеймейді,тек қана ұзарып өседі.Өсімдіктерде митоз
жолымен түзуші ұлпалар жаңа жасушалар
түзеді.Сабақтың,тамырдың ұштары,бүршіктің ішкі
құрылысы ,жас жапырақтар,камбий жасушалары
жатады.
3 слайд
Митоз жолымен біржасушалы да көпжасушалы эукариоттардың барлық дене жасушалары бөлінеді.Митоз жыныссыз көбеюдің негізі болып табылады.Митоздың әсерінен дененің пішіні ұлғаяды сонымен бірге зақымдалған жасушалардың қалпына келуі-регенерация құбылысы жүреді.Адамның денесіндегі тері жасушаларында,шашта және тырнақта митоз үздіксіз жүреді.Сүйек жасушаларында бұл құбылыс 25 жасқа дейін немесе сүйек сынғанда белсенді түрде жүреді.Ал мида митоз құбылысы туғанға дейін ғана жүреді,себебі туғаннан кейін жүйке жасушалары көбеймейді,тек қана ұзарып өседі.Өсімдіктерде митоз жолымен түзуші ұлпалар жаңа жасушалар түзеді.Сабақтың,тамырдың ұштары,бүршіктің ішкі құрылысы ,жас жапырақтар,камбий жасушалары жатады.
#4 слайд
Мейоз -көпжасушалы жануарларда,біржасушалылардың
көпшілігінде гаплоидты хромосомалы жыныс жасушалары-
гаметалар мейоздық бөлінудің нәтижесінде
түзіледі.Мысалы.Адамның дене жасушаларында 46
хромосома,ал жыныс жасушаларында 23 хромосома
болады.Жыныс бездерінің бір жасушасынан гаплоидты 4
гамета пайда болады.Бұлай болу себебі жыныс жасушалары
қосылу арқылы ұрықтанады.Аналық жұмыртқа
жасушасымен аталық сперматозоидтың қосылуы нәтижесінде
диплоидты жиынтықты 46 хромосома түзіледі.Сонымен
адамның зиготасында 46 хромосома болады.Ал,зигота
дегеніміз ұрықтанған жұмыртқа жасушасы немесе
көпжасушалылардың ұрығы.Жыныс жасушалары көбінесе
көбеюге қабілетті емес.Олар не ұрықтанады,не тіршілігін
жояды.
4 слайд
Мейоз -көпжасушалы жануарларда,біржасушалылардың көпшілігінде гаплоидты хромосомалы жыныс жасушалары- гаметалар мейоздық бөлінудің нәтижесінде түзіледі.Мысалы.Адамның дене жасушаларында 46 хромосома,ал жыныс жасушаларында 23 хромосома болады.Жыныс бездерінің бір жасушасынан гаплоидты 4 гамета пайда болады.Бұлай болу себебі жыныс жасушалары қосылу арқылы ұрықтанады.Аналық жұмыртқа жасушасымен аталық сперматозоидтың қосылуы нәтижесінде диплоидты жиынтықты 46 хромосома түзіледі.Сонымен адамның зиготасында 46 хромосома болады.Ал,зигота дегеніміз ұрықтанған жұмыртқа жасушасы немесе көпжасушалылардың ұрығы.Жыныс жасушалары көбінесе көбеюге қабілетті емес.Олар не ұрықтанады,не тіршілігін жояды.
#5 слайд
Митоз және мейоздан басқа жасушалардың тағы
бөліну жолы аммитоз .Ол митозға ұқсас
болады,бірақ аналық жасушадағы хромосама бірдей
бөлінбейді.Егер адам ағзасындағы дене жасушалары
амитоз жолымен бөлінетін болса пайда болған жас
жасушаладың біреуінде-48,екіншісінде-44
хромосома болуы мүмкін.Мұндай жасушалар
тіршілік қабілеті дұрыс ұрпақ бере
алмайды.Олардың тіршілігі ұзаққа
созылмайды,басқа да ұлпалары немесе мүшелері
бар ағза түзе алмайды
5 слайд
Митоз және мейоздан басқа жасушалардың тағы бөліну жолы аммитоз .Ол митозға ұқсас болады,бірақ аналық жасушадағы хромосама бірдей бөлінбейді.Егер адам ағзасындағы дене жасушалары амитоз жолымен бөлінетін болса пайда болған жас жасушаладың біреуінде-48,екіншісінде-44 хромосома болуы мүмкін.Мұндай жасушалар тіршілік қабілеті дұрыс ұрпақ бере алмайды.Олардың тіршілігі ұзаққа созылмайды,басқа да ұлпалары немесе мүшелері бар ағза түзе алмайды
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
1-тапсырмасы.Кестені толтыру
№ Жасушаны
ң бөлінуі анықтам
а мысалы
1
2
8 слайд
1-тапсырмасы.Кестені толтыру № Жасушаны ң бөлінуі анықтам а мысалы 1 2
#9 слайд
2-тапсырма.Тест
1.Хромосома саны екі есе кемиді?
А.Митоз В.Мейоз С.Аммитоз
2.Өсімдіктер және саңырауқұлақтарда мейоз жолымен гаметалар емес не түзіледі?
А.Спора В.Эндосперм С.Зигота
3.Митозға ұқсас болады бірақ аналық жасушадағы хромосома бірдей бөлінбейді
А.Митоз В.Мейоз С.Аммитоз
4.Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы.
А.Спора в.Эндосперм С.Зигота
5.Грек тілінен аударғанда кішірею деген мағынаны білдіреді?
А.Хромосома В.Гаплоидтты С.Мейоз
6.Сабақтың,тамырдың ұштары,бүршіктің ішкі құрылысы ,жас жапырықтар ,камбий
жасушалары түзілетін кезең?
А.Митоз В.Мейоз. С.Гамета
7.Зақымдалған жасушалардың қалпына келуі
А.Диплоидтты В.регенерация С.плацента
8.Туғаннан кейін бұл қабық ағзадан шығарылады
А.Гаплоидтты В.Регенерация С.плацента
9.Ол ұрпақтың тіршілігі ұзаққа созылмайды,мүшелері бар ағза түзе алмайды
А.48 хромосома болса В.46 хром.болса С.23 хром.болса
10.Адамның дене жасушаларында және жыныс жасушаларында хромосома саны?
А.48-46 В.46-23 С.25-4
9 слайд
2-тапсырма.Тест 1.Хромосома саны екі есе кемиді? А.Митоз В.Мейоз С.Аммитоз 2.Өсімдіктер және саңырауқұлақтарда мейоз жолымен гаметалар емес не түзіледі? А.Спора В.Эндосперм С.Зигота 3.Митозға ұқсас болады бірақ аналық жасушадағы хромосома бірдей бөлінбейді А.Митоз В.Мейоз С.Аммитоз 4.Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы. А.Спора в.Эндосперм С.Зигота 5.Грек тілінен аударғанда кішірею деген мағынаны білдіреді? А.Хромосома В.Гаплоидтты С.Мейоз 6.Сабақтың,тамырдың ұштары,бүршіктің ішкі құрылысы ,жас жапырықтар ,камбий жасушалары түзілетін кезең? А.Митоз В.Мейоз. С.Гамета 7.Зақымдалған жасушалардың қалпына келуі А.Диплоидтты В.регенерация С.плацента 8.Туғаннан кейін бұл қабық ағзадан шығарылады А.Гаплоидтты В.Регенерация С.плацента 9.Ол ұрпақтың тіршілігі ұзаққа созылмайды,мүшелері бар ағза түзе алмайды А.48 хромосома болса В.46 хром.болса С.23 хром.болса 10.Адамның дене жасушаларында және жыныс жасушаларында хромосома саны? А.48-46 В.46-23 С.25-4
#10 слайд
Үйге тапсырма: “Митоз
және мейоз,олардың
биологиялық
маңызы”оқу.
183-беттегі “Білу және
түсіну” сұрақтарына
жауап жазу
10 слайд
Үйге тапсырма: “Митоз және мейоз,олардың биологиялық маңызы”оқу. 183-беттегі “Білу және түсіну” сұрақтарына жауап жазу
шағым қалдыра аласыз


