1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ Мұхтар Әуезов "Көксерек әңгімесі" 7 сынып

#1 слайд
{
Қазақ әдебиеті
7 сынып
Пән мұғалімі: Шыныбекова Жаннета
1 слайд
{ Қазақ әдебиеті 7 сынып Пән мұғалімі: Шыныбекова Жаннета
#2 слайд
{
Сабақтың тақырыбы:
Мұхтар Әуезов
«Көксерек» әңгімесі».
2 слайд
{ Сабақтың тақырыбы: Мұхтар Әуезов «Көксерек» әңгімесі».
#3 слайд
Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, топтық жұмыс,
сыни тұрғыдан ойлау.
Сабақтың түрі: Білімді жинақтау, бекіту сабағы
Көрнекіліктер: М.Әуезовтың портреті, табиғат
аясындағы қасқырдың суреті, кесте, кітап
көрмелері.
Пән аралық байланыс: экология, биология, өзін-
өзі тану, география.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі
Үй тапсырмасын сұрау.
3 слайд
Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, топтық жұмыс, сыни тұрғыдан ойлау. Сабақтың түрі: Білімді жинақтау, бекіту сабағы Көрнекіліктер: М.Әуезовтың портреті, табиғат аясындағы қасқырдың суреті, кесте, кітап көрмелері. Пән аралық байланыс: экология, биология, өзін- өзі тану, география. Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі Үй тапсырмасын сұрау.
#4 слайд
«Әуезов Қазақстан үшін екінші Абай, біз үшін
Шығыстың Шолоховы еді».
( Н.Погодин)
«М.Әуезовтің құдіретті талантынан туған тамаша
шығармалар даланың ақ арай таңындай жайнап,
қазақ халқымен қатар, көршілес халықтарды да
шүлен шұғыласына бөледі»
(Шыңғыс Айтматов)
«Мұхтар Әуезов – кейіпкердің характер мен
портретін жасауға шебер жазушы»
(Айқын Нұрқатов)
4 слайд
«Әуезов Қазақстан үшін екінші Абай, біз үшін Шығыстың Шолоховы еді». ( Н.Погодин) «М.Әуезовтің құдіретті талантынан туған тамаша шығармалар даланың ақ арай таңындай жайнап, қазақ халқымен қатар, көршілес халықтарды да шүлен шұғыласына бөледі» (Шыңғыс Айтматов) «Мұхтар Әуезов – кейіпкердің характер мен портретін жасауға шебер жазушы» (Айқын Нұрқатов)
#5 слайд
«Еске түсіру» Миға шабуыл. Тест
1. Қазақтың ұлы жазушысы М.Әуезов қай жылы дүниеге келіп, қай жылы
өмірден озды?
А) 1893 – 1938
Б) 1846 – 1945
В) 1900 – 1973
2. Мына шығармалардың қайсысы М.Әуезовтің шығармасы?
А) «Мерген Бәкен»
Ә) «Ақбілек»
Б) «Жетім»
В) «Саятшы Ораз»
3. М.Әуезовтің қай шығармасы арқылы қазақ халқы бүкіл әлемге танылды
А) «Еңлік-Кебек»
Ә) «Қорғансыздың күні»
Б) «Абай жолы»
В) «Хан Кене»
5 слайд
«Еске түсіру» Миға шабуыл. Тест 1. Қазақтың ұлы жазушысы М.Әуезов қай жылы дүниеге келіп, қай жылы өмірден озды? А) 1893 – 1938 Б) 1846 – 1945 В) 1900 – 1973 2. Мына шығармалардың қайсысы М.Әуезовтің шығармасы? А) «Мерген Бәкен» Ә) «Ақбілек» Б) «Жетім» В) «Саятшы Ораз» 3. М.Әуезовтің қай шығармасы арқылы қазақ халқы бүкіл әлемге танылды А) «Еңлік-Кебек» Ә) «Қорғансыздың күні» Б) «Абай жолы» В) «Хан Кене»
#6 слайд
-
4. «Жотасы күдірейген, құйрығы шоп-шолақ, бойы тау басында тайдай көрінеді.
Ертегінің көкжалы» деп Көксеректі суреттеуі әңгіменің қай бөлімінде жазылған?
А) 2
Ә) 3
Б) 7
В) 6
5. Қасқырлардың неше күшігі өлтірілді?
А) 2
Ә) 3
Б) 5
В) 7
6. «Қуарған-ай, неңді алып ем? Не жазып ем?.. Бауырына салып өсіргеннен басқа не
қылып еді менің құлыным?» деп Көксеректі басқа тепкен кім?
А) Қасен
Ә) Бейсенбек
Б) Әжесі
В) Құрмаш
6 слайд
- 4. «Жотасы күдірейген, құйрығы шоп-шолақ, бойы тау басында тайдай көрінеді. Ертегінің көкжалы» деп Көксеректі суреттеуі әңгіменің қай бөлімінде жазылған? А) 2 Ә) 3 Б) 7 В) 6 5. Қасқырлардың неше күшігі өлтірілді? А) 2 Ә) 3 Б) 5 В) 7 6. «Қуарған-ай, неңді алып ем? Не жазып ем?.. Бауырына салып өсіргеннен басқа не қылып еді менің құлыным?» деп Көксеректі басқа тепкен кім? А) Қасен Ә) Бейсенбек Б) Әжесі В) Құрмаш
#7 слайд
7. Құрмаш Көксерекпен ең соңғы рет қай жерде кездеседі?
А) Ауылда
Ә) Серуендеп жүргенде
Б) Қой бағып жүргенде
В) Іздеп шыққанда
8. «Кәпір, қырыс, тағы емес пе! Кеудесін бермейді, жасымайды!» деген кімдер?
А) Қасен
Ә) Бейсенбек
Б) Ауыл адамдары
В) Әжесі
9. «Сол жалғызымды өлтірген қасқырды қолыма әкеліп, көзін ойғызбасаң, сен маған
туысқан емессің!» деген кім?
А) Қасен Ә) Жұмаш Б) Құрмаш әкесі В) Әжесі
7 слайд
7. Құрмаш Көксерекпен ең соңғы рет қай жерде кездеседі? А) Ауылда Ә) Серуендеп жүргенде Б) Қой бағып жүргенде В) Іздеп шыққанда 8. «Кәпір, қырыс, тағы емес пе! Кеудесін бермейді, жасымайды!» деген кімдер? А) Қасен Ә) Бейсенбек Б) Ауыл адамдары В) Әжесі 9. «Сол жалғызымды өлтірген қасқырды қолыма әкеліп, көзін ойғызбасаң, сен маған туысқан емессің!» деген кім? А) Қасен Ә) Жұмаш Б) Құрмаш әкесі В) Әжесі
#8 слайд
Мұхтар
Әуезов
ойшыл
жазушы
зерттеуші
педагог
драматург
Қоғам
қайраткері
ғалым
Әдебиет-
танушы
8 слайд
Мұхтар Әуезов ойшыл жазушы зерттеуші педагог драматург Қоғам қайраткері ғалым Әдебиет- танушы
#9 слайд
Тұжырым кестесіТұжырым кестесі
Тараулары: Бөлім аттары: Болған оқиғалар:
І Көксерек
Қарадыр ауылында
1.Қасқырлар мекені
2.Адамдар қиянаты
3.Адамдар және
Көксерек
ІІ Көксерек – түз
тағысы
1.Ұяласымен табысу
2.Қарадыр еліндегі
мазасыздық
ІІІ Жекпе - жек 1.Құрмаштың өлімі
2.Көксеректің жазасы
9 слайд
Тұжырым кестесіТұжырым кестесі Тараулары: Бөлім аттары: Болған оқиғалар: І Көксерек Қарадыр ауылында 1.Қасқырлар мекені 2.Адамдар қиянаты 3.Адамдар және Көксерек ІІ Көксерек – түз тағысы 1.Ұяласымен табысу 2.Қарадыр еліндегі мазасыздық ІІІ Жекпе - жек 1.Құрмаштың өлімі 2.Көксеректің жазасы
#10 слайд
«Ізденіс стратегиясы» Ізденген жетер мұратқа«Ізденіс стратегиясы» Ізденген жетер мұратқа
Тұтқын болып кеткен көк күшік ауыл тұрғыны болды.
Көзін ауылға келгесін екі күннен соң ашты. Жұрт асырауға көнеді десті.
Кішкене Құрмаш ____________ деп ат қойып алды. Ертеңді-кеш
айналасынан шықпайды. Өзіне жеке ______________ әзір болды. Бауырын
көтеріп, тырбанып, жүруге айналған соң, мойнына жіп тағылды.
Үй ішінен шықпайды. Түн баласында _________ қасына алып жатады. Сол
үшін кәрі _________ қойнынан да шығып кетті. Бөлек жатады. Қасында не
аяқ жағында, _________ Көксерек жатады. Жаз ортасына
жақындаған кез болды. Көксерек үлкейді. Семіріп, _______ болды.
Бірақ үлкейісі _________ бәсеңдеу. Ауылдағы өзіғұрпы
күшіктерден сонша үлкен емес.
көксерек
асқұйғыш-итаяқ
Құрмаш
әжесінің
көрпенің астында
жонданғандай
даладағыдай емес
10 слайд
«Ізденіс стратегиясы» Ізденген жетер мұратқа«Ізденіс стратегиясы» Ізденген жетер мұратқа Тұтқын болып кеткен көк күшік ауыл тұрғыны болды. Көзін ауылға келгесін екі күннен соң ашты. Жұрт асырауға көнеді десті. Кішкене Құрмаш ____________ деп ат қойып алды. Ертеңді-кеш айналасынан шықпайды. Өзіне жеке ______________ әзір болды. Бауырын көтеріп, тырбанып, жүруге айналған соң, мойнына жіп тағылды. Үй ішінен шықпайды. Түн баласында _________ қасына алып жатады. Сол үшін кәрі _________ қойнынан да шығып кетті. Бөлек жатады. Қасында не аяқ жағында, _________ Көксерек жатады. Жаз ортасына жақындаған кез болды. Көксерек үлкейді. Семіріп, _______ болды. Бірақ үлкейісі _________ бәсеңдеу. Ауылдағы өзіғұрпы күшіктерден сонша үлкен емес. көксерек асқұйғыш-итаяқ Құрмаш әжесінің көрпенің астында жонданғандай даладағыдай емес
#11 слайд
«Мынау кім?» ойыны
Қасқырың болса қайтейін, менің қара ала төбетім бір-ақ бұрап соғады.
Аршаламасаң әлдеқашан өлтіріп тастар еді.
Түу, мына кәпірдің екі көзі жап-жасыл болып кетіпті-ау, тұқымын
сезген екен мына жүзіқара! Қой, балам, енді мұны өлтіріп терісін
алайық.
Іздегендеріңнің өзі – сол. Ел мен қосқа кезек тиеді. Бір кәпір
сарқынды. Бәрін істеп жүрген сол. Енді, әттең дүние, соны бір ғана
қолға берсе-ау!
А, құдай!... А, құдай!... Я, сәт! Я, аруақ! Я, ақсарбас!...
Қураған-ай, неңді алып ем?! Не жазып?... Бауырына салып өсіргеннен
басқа не қып еді менің құлыным?
Жұмаш
Әжесі
Бейсембай
Бейсембай
Әжесі
11 слайд
«Мынау кім?» ойыны Қасқырың болса қайтейін, менің қара ала төбетім бір-ақ бұрап соғады. Аршаламасаң әлдеқашан өлтіріп тастар еді. Түу, мына кәпірдің екі көзі жап-жасыл болып кетіпті-ау, тұқымын сезген екен мына жүзіқара! Қой, балам, енді мұны өлтіріп терісін алайық. Іздегендеріңнің өзі – сол. Ел мен қосқа кезек тиеді. Бір кәпір сарқынды. Бәрін істеп жүрген сол. Енді, әттең дүние, соны бір ғана қолға берсе-ау! А, құдай!... А, құдай!... Я, сәт! Я, аруақ! Я, ақсарбас!... Қураған-ай, неңді алып ем?! Не жазып?... Бауырына салып өсіргеннен басқа не қып еді менің құлыным? Жұмаш Әжесі Бейсембай Бейсембай Әжесі
#12 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны.
Ін үстіне мүйіз тұяқтылар тасырлатып,
дүбірлетіп келді, айқай-дабыр молайды.
Бірінің үстіне бірі келіп көбейді. Жерге ат
үстінен тастаған ағаштар сарт-сарт түсіп
жатты. Ін аузынан екі аяқтылар
жыбырлады. Көргіш көздер ін түбіне
қадалды. Адамдардың інге келген сәті
12 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны. Ін үстіне мүйіз тұяқтылар тасырлатып, дүбірлетіп келді, айқай-дабыр молайды. Бірінің үстіне бірі келіп көбейді. Жерге ат үстінен тастаған ағаштар сарт-сарт түсіп жатты. Ін аузынан екі аяқтылар жыбырлады. Көргіш көздер ін түбіне қадалды. Адамдардың інге келген сәті
#13 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны.
Жотадан жотаға жортты. Талай жерден
қарауыл қарап, желге тұмсығын төсеп,
алыстан таратқан бір иіспен жүріп
отырып, бір қыстаудың желкесінен келіп
шықты. Тау желкесіндегі бозқарағанды,
қарлы адырдан арлы-берлі жүріп көп
аңдыды./Көксеректің малды торуылдап жүрген кезі/
13 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны. Жотадан жотаға жортты. Талай жерден қарауыл қарап, желге тұмсығын төсеп, алыстан таратқан бір иіспен жүріп отырып, бір қыстаудың желкесінен келіп шықты. Тау желкесіндегі бозқарағанды, қарлы адырдан арлы-берлі жүріп көп аңдыды./Көксеректің малды торуылдап жүрген кезі/
#14 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны.
Көксерек гүрілдеңкіреп, маңына көп
дарытқысы келмей, әрлі-берлі ортқып
түсіп, жылдам оралып, ашу шақырғысы
келіп еді. Ақ қасқыр айнала қыңсылап,
бұның ізін иіскеледі. Екеуін иістері
табыстырды. Көксерек те айнала
иіскеді.
/Ұяласымен алғашқы табысуы/.
14 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны. Көксерек гүрілдеңкіреп, маңына көп дарытқысы келмей, әрлі-берлі ортқып түсіп, жылдам оралып, ашу шақырғысы келіп еді. Ақ қасқыр айнала қыңсылап, бұның ізін иіскеледі. Екеуін иістері табыстырды. Көксерек те айнала иіскеді. /Ұяласымен алғашқы табысуы/.
#15 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны.
Үстіне гүрілдеген қасқыр төніп келгенде
көзі бір ашылып, бір жұмылды. Басына
таман арандай ашылып келе жатқан
ауыздың жоғарғы жағында өзіне таныс
құлақ көрінді. Сол жақтағы тілік құлақтың
жартысы салпылдап тұр. Ақырғы сезген-
білгені – сол. /Құрмаштың соңғы сәті/.
15 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны. Үстіне гүрілдеген қасқыр төніп келгенде көзі бір ашылып, бір жұмылды. Басына таман арандай ашылып келе жатқан ауыздың жоғарғы жағында өзіне таныс құлақ көрінді. Сол жақтағы тілік құлақтың жартысы салпылдап тұр. Ақырғы сезген- білгені – сол. /Құрмаштың соңғы сәті/.
#16 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны.
Көксерек те бағанадан қалыспаған итке
енді шын ойынды бастаған. Екеуі
шапшысып тұрған бетте бірінен-бірі құлақ
шекеден де, алқымнан да алғызбайтын
болды. Алдыңғы аяқтарымен ұстасып
тіресіп тұрып, сол сәтті аңдағанда екеуі де
тез іс бітпейтінін ұққандай болды.
/Аққасқа мен Көксеректің арпалысқан кезі/.
16 слайд
«Қай сәт бейнеленген?» ойыны. Көксерек те бағанадан қалыспаған итке енді шын ойынды бастаған. Екеуі шапшысып тұрған бетте бірінен-бірі құлақ шекеден де, алқымнан да алғызбайтын болды. Алдыңғы аяқтарымен ұстасып тіресіп тұрып, сол сәтті аңдағанда екеуі де тез іс бітпейтінін ұққандай болды. /Аққасқа мен Көксеректің арпалысқан кезі/.
#17 слайд
Ит
Тірі ағза
Адамның
досы
Жеті қазынаның
бірі
Күзетеді
Қолдан
тамақтанады
Адал
Үреді
17 слайд
Ит Тірі ағза Адамның досы Жеті қазынаның бірі Күзетеді Қолдан тамақтанады Адал Үреді
#18 слайд
Қасқыр
Тірі ағза Дала тағысы
Жыртқыш
Иісшіл
Қомағай
Жабайы аң
Ұлиды
18 слайд
Қасқыр Тірі ағза Дала тағысы Жыртқыш Иісшіл Қомағай Жабайы аң Ұлиды
#19 слайд
Берілген мағына Оқушылар тауып жазатын оның мағынасы
(Оқушылар толтыратын баған)
Көксерек
Құрмаш
Қасен
Әже
Адамдар ауылға әкелген күшік. Құрмаш
асыраған қасқырдың күшігі.
Көксеректі асыраған бала. Басты кейіпкер.
Көксерек құрбаны.
Көксеректі ұстаған Аққасқа иттің иесі. Аңшы
Құрмаштың әжесі. Немересінен айырылып,
зарлап қалған жазықсыз жан.
«Талқылау» кестесі.
19 слайд
Берілген мағына Оқушылар тауып жазатын оның мағынасы (Оқушылар толтыратын баған) Көксерек Құрмаш Қасен Әже Адамдар ауылға әкелген күшік. Құрмаш асыраған қасқырдың күшігі. Көксеректі асыраған бала. Басты кейіпкер. Көксерек құрбаны. Көксеректі ұстаған Аққасқа иттің иесі. Аңшы Құрмаштың әжесі. Немересінен айырылып, зарлап қалған жазықсыз жан. «Талқылау» кестесі.
#20 слайд
«Сандар сөйлейді»
1. Қараадырдың сайында қанша ін бар?
2. Қанша қасқыр келіп інді мекен етті?
3. Қанша күшік, бөлтірікті көзіне қарап отырып өлтірді?
4. Қанша бөлтіріктің тірсегін қиды?
5. Аңшылардың өзімен алып кеткен күшік саны?
6. Көзін ауылға келгеннен соң қанша күннен соң ашты?
7. Көксерек қой қораға түсіп қанша қойды өлтірді?
8. Жаздай жеген қозы, бұзаудың саны қанша?
Үш үлкен ін
Екі қасқыр
Бесеу
Біреу
Біреу
Екі
Он шақты
Елу-алпысқа жетті
20 слайд
«Сандар сөйлейді» 1. Қараадырдың сайында қанша ін бар? 2. Қанша қасқыр келіп інді мекен етті? 3. Қанша күшік, бөлтірікті көзіне қарап отырып өлтірді? 4. Қанша бөлтіріктің тірсегін қиды? 5. Аңшылардың өзімен алып кеткен күшік саны? 6. Көзін ауылға келгеннен соң қанша күннен соң ашты? 7. Көксерек қой қораға түсіп қанша қойды өлтірді? 8. Жаздай жеген қозы, бұзаудың саны қанша? Үш үлкен ін Екі қасқыр Бесеу Біреу Біреу Екі Он шақты Елу-алпысқа жетті
#21 слайд
«Проблемалық сұрақтар»
1. Көксерек неге адамдар арасына
сіңісіп кете алмады?
2. Неге Көксерек Құрмаштан гөрі ақ
қасқырмен тез бауырласты?
3. Қасқырды қолға үйретуге бола ма?
4. Құрмаштың өліміне кім кінәлі?
21 слайд
«Проблемалық сұрақтар» 1. Көксерек неге адамдар арасына сіңісіп кете алмады? 2. Неге Көксерек Құрмаштан гөрі ақ қасқырмен тез бауырласты? 3. Қасқырды қолға үйретуге бола ма? 4. Құрмаштың өліміне кім кінәлі?
#22 слайд
Ой түю стратегиясы. Біздің көзқарасымыз...
Сұрақ-рефлексия:
Хикаятты оқығанда бізді қызықтырғаны: _________________________
Біз үшін ең аянышты жері:______________________________________
Хикаяттан алған тәрбиеміз: _____________________________________
Дәптермен жұмыс
Бағалау.
Үйге тапсырма: Қасқыр туралы деректер
іздестіру, мазмұнын айту
22 слайд
Ой түю стратегиясы. Біздің көзқарасымыз... Сұрақ-рефлексия: Хикаятты оқығанда бізді қызықтырғаны: _________________________ Біз үшін ең аянышты жері:______________________________________ Хикаяттан алған тәрбиеміз: _____________________________________ Дәптермен жұмыс Бағалау. Үйге тапсырма: Қасқыр туралы деректер іздестіру, мазмұнын айту

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген