Ашық сабақ: Қоршаған ортаның ластануы

#1 слайд
Қ о р ш а ғ а н о р т а н ы ң л а с т а н у ы Балалар мен жасөспірімдер шығармашылық орталығы Үйірме: Жас натуралист Жетекшісі: Мырзабекова А А ш ы қ с а б а қ Тақырыбы:

1 слайд

#2 слайд
Қоршаған ортаның ластануы  – адамға және табиғи  экожүйеге  зиянды әсер ететін физикалық- химиялық және биологиялық заттардың қоршаған ортаға нұқсан келтіруі. 

2 слайд

#3 слайд
Ластану көздері Антропогендік Табиғи

3 слайд

#4 слайд
Табиғи ластану күшті табиғи процестер салдарынан ( жанартау  атқылауы,  сел  жүру,  топан су  басу,  өрт , т.б.) болады

4 слайд

#5 слайд
Антропогендік ластану адамның шаруашылық іс-әрекетінің салдарынан қалыптасады. Антропогендік ластануға өндірістік, тұрмыстық қалдықтар мен әр түрлі улы заттардың қоршаған ортаға белгілі мөлшерден тыс шығарылуы, табиғи нысандарды орынсыз пайдалану жатады.  Семей сынақ алаңында  болған ядролық жарылыстар,  Арал  өңірінің экологиялық жағдайлары (қ. Арал экологиясы), т.б. қоршаған ортаға нұқсан келтірудің айқын мысалы болып саналады.

5 слайд

#6 слайд
Антропогендік ластану Физикалық Химиялық Биологиялық Механикалық

6 слайд

#7 слайд
Физикалық   ластану  ластаушы зат түрінде де, энергия түрінде де болады.  Физикалық  ластаушыларға жасанды жарықтандыру, жылу мен электромагниттік сәулеленудің жасанды көздері, өнеркәсіп түтіні және қалдықтары жатады. Ортаның химиялық ластаушы көздерін мынадай үлкен топтарға бөлеміз: 1) қоршаған ортаға сұйықтық, газды және қатты түрдегі өндірістік қалдықтарын шығаратын техникалық қондырғылар; 2) ластанушы заттар шығаратын немесе оларды жинақтап, сақтайтын шаруашылықтар; 3 ) планетарлық ластануға әкелетін атмосфералық жауын – шашын, тұрмыстық, өндірістік және ауылшарушылық қалдықты сулар Биологиялық   ластану - ауру қоздырғыш бактериялар мен вирустар, құрттар, қарапайымдылар, шектен тыс көбейіп зиян келт і ретін жәндіктер.  Биологиялық  ластаушылар - экожүйеде бұрын болмаған немесе мөлшері қалыпты жағдайдан аспаған организмдер түрлері. Механикалық ластану - атмосфераға шаңның түсуі, тұрмыстық қоқыстардың көбеюі

7 слайд

#8 слайд
Ластану масштабына қарай Жергілікті ластану Аймақтық ластану Жаһандық ластану

8 слайд

#9 слайд
Бүкіл әлемдегі экология проблемаларды шешу жолдарына келетін болсақ: 1.Энергия үнемдейтін және ресурс үнемдейтін технологияларды қолдану; 2.Табиғатқа әсер етудің рұқсат етілген шектерін зерделеу және қорғау шараларын, оның ішінде тыйым салу сипатындағы шараларды қабылдау; 3.Экологиялық аз зиянды технологиялар мен өндірістерді қолдану; 4.Экологиялық дағдарыстар мен апаттардың салдарын жоюға, бұзылған экожүйелерді қалпына келтіруге бағытталған іс-шараларды жүргізу; 5.Табиғатқа ұқыпты қарауды қалыптастыруға бағытталған тәрбиелік сипаттағы ісшаралар қолдану. 6. Қоршаған ортаға зиян келтірудің кез келген түрі заңға сәйкес жазалануы керек және ластануға кінәлі адамдар қоршаған ортаға келтірілген зиян үшін өтемақы төлеуі керек. Қорыта айтқанда, қоршаған ортаны қорғау әр адамзаттың борышы.Себебі, бұл адамның өміріне, денсаулығына тікелей байланысты. Егерде, экологияға байланысты іс-шаралар мен оны шешу жолдары қолданылса, экологиямыз жақсы деңгейде болуы әбден анық. Қоршаған орта- бұл біз өмір сүріп жүрген табиғатымыз. Бұл қазіргі таңда ең өзекті мәселелердің бірі. Сондықтан,оны қорғау және ластауға жол бермеу біздің қолымызда.

9 слайд

#10 слайд
1. Ластану дегеніміз не? 2. Ластану көздері? 3. Антропогенді ластану түрлері? 4. Табиғи ластануға мысал келтір? 5. Ластану масштабына қарай нешеге бөлінеді? 6. Аймақтық ластанудың алдын алу үшін не істер едің? 7. Физикалық ластану түрлерін ата? 8. Өздерің тұратын жергілікті мекеннің ластану көздерін ата? 9. Қоршаған ортаның ластануы адам денсаулығына кері әсері? 10. Бүгінгі сабақтан қандай ой түйдің?

10 слайд

#11 слайд
Назарларыңызға рақмет!

11 слайд