Атмосфералық қысым. Қысымды өлшеу

#1 слайд
Қысым тақырыбы бойынша қайталау Қысым тақырыбы бойынша қайталау сұрақтарысұрақтары а) Қысым деген не? Қалай анықталады? ә) Халықаралық жүйеде қысымды қандай өлшем бірлікпен өлшейді? б) Паскаль заңы қалай айтылады? в) Газдың қысымы деген не? Ол қандай жағдайда артады немесе кемиді? г) Ауырлық күшінің әрекетінен сұйықтар мен газдарда болатын қысым қандай шамаларға тәуелді?

1 слайд

#2 слайд
Грек ойшылы бақта шәкіртімен әңгімелесіп, серуендеп келе жатты...

2 слайд

#3 слайд
«Орасан зор, көгілдір, таза ауа мұхитының ішінде, оны «іше» отырып, оған батпай өмір сүру - қандай ғажап іс. Онсыз, мұхитсыз, өмір сүру өте оғаш, тіпті мүмкін болмас еді».

3 слайд

#4 слайд
Атмосфера

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
Мақсаты: - атмосфералық қысымның бар екеніне көз жеткізу, - алған білімдерін табиғаттағы құбылыстарды түсіндіруге пайдалана білу; - Торричелли тәжірибесінің физикалық мәнін ашу; - - барометр-анероидтың құрылысымен, жұмыс істеу принципімен танысу

7 слайд

#8 слайд
(грекше.) атмос – бу, ауа сфера - шар

8 слайд

#9 слайд
p 1 p 2 p 3 p 4 p 1 <p 2 <p 3 <p 4p 1 Атмосфера бірнеше қабаттан тұрады. Ауырлық күшінің әсерінен оның жоғарғы қабаттары төменгі қабаттарына қысым түсіреді .

9 слайд

#10 слайд
Атмосфера – газ, ол Паскаль заңы бойынша өзіне түскен қысымды барлық бағытта таратады.

10 слайд

#11 слайд
Жер бетіне және ондағы барлық денелерге атмосфераның түсіретін қысымы атмосфералық қысым деп аталады

11 слайд

#12 слайд
Не себепті су жоғары көтеріледі?

12 слайд

#13 слайд
А тмосфераның белгілі бір шекарасы жоқ, ал тығыздығы әр биіктікте әр түрлі. Атмосфералық қысымды қалай есептеуге болады?

13 слайд

#14 слайд
Эванджелиста Торричелли (1608 – 1647)

14 слайд

#15 слайд
15 Торричелли тәжірибесі.Торричелли тәжірибесі. Итальяндық ғалым Эванджелиста Торричелли тәжірибе жүзінде алғаш рет атмосфералық қысымды өлшеді.

15 слайд

#16 слайд
Атмосфералық қысымды сынап бағанының биіктігі бойынша өлшейді. А тмосфералық қысымның бірлігі ретінде 1мм сын бағаны алынады. 1 мм сын бағ мен 1 Па арасындағы байланысты тағайындайық. h=1мм=0,001м ρ=13600кг/м 3 p=ρ · g · h p=13600*10*0,001=133,3 Па 1 мм сын. бағ. =133,3 Па =1,33гПа 760 мм.сын.бағ. ≈ 101 300 Па ≈ 1013 гПа

16 слайд

#17 слайд
Қалыпты жағдайда атмосфералық қысым 760 мм сын. бағ. немесе 10 5 Па –ға тең. Атмосфера тарапынан біздің денемізге әрекет ететін күшті есептейік. р=10 5 Па S=1м 2 F=?

17 слайд

#18 слайд
Бер: Ф-сы Шешуі р=10 5 Па S=1м 2 F=p·S F = 10 5 Н/м 2 · 1м 2 F=? F = 10 5 Н Жауабы: F=10 5 Н

18 слайд

#19 слайд
• Алақанға ауа қысым түсіреді. • Ауаның салмағы жүк тиелген КАМАЗ-дың салмағына тең. • Оның массасы 10 тонна!

19 слайд

#20 слайд
Атмосфералық қысымның түсіретін күшінің сезілмеу себебі: • бұл күш адам денесінің бүкіл ауданына таралады; • біздің организмімізде атмосфералық қысымды теңгеретіндей қысым бар. • Атмосфералық қысым адамның көңіл-күйіне, денсаулығына әсерін тигізеді.

20 слайд

#21 слайд
Атмосфералық қысымды өлшейтін құрал барометр деп аталады. Сынапты барометр

21 слайд

#22 слайд
Атмосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал анероид – “сұйықсыз” дегенді білдіреді Барометр-анероид

22 слайд

#23 слайд

23 слайд

#24 слайд
Серг іту сәті Біз қалай тыныс аламыз?

24 слайд

#25 слайд
• Диафрагма өкпенің көлемін ұлғайтады. Өкпедегі ауаның қысымы ... Ол атмосфералық қысымға қарағанда ... Ауа өкпеге енеді. • Диафрагма өкпені қысқанда, өкпенің көлемі кішіриеді. Сондықтан өкпедегі ауаның қысымы ... Ол атмосфералық қысымға қарағанда ... Ауа өкпеден сыртқа шығады.

25 слайд

#26 слайд
Атмосфера деген не? Ауа молекулалары неге Жер бетіне құлап түспейді? Ауа молекулалары неге әлем кеңістігіне ұшып кетпейді? Атмосфераның ауа қабаттары қалай сақталады?

26 слайд

#27 слайд
• Ауа молекулалары тәртіпсіз, үздіксіз қозғалыста болады. Олар Жерді тастап кету үшін 11,2 км/с жылдамдықтан кем емес жылдамдыққа ие болу керек. • Молекулалардың тәртіпсіз қозғалысы мен оларға әрекет ететін ауырлық күшінің әсерінен ауа молекулалары Жердің айналасындағы кеңістікте ауа қабатын, яғни атмосфераны түзеді.

27 слайд

#28 слайд
Суретшінің қателігі қай жерде?

28 слайд

#29 слайд
1.Қысымның өлшем бірлігі 2.Атмосфералық қысымды алғаш өлшеген ғалым 3.Қысымды өлшейтін құрал 4.Молекулалардың қозғалыс жылдамдығын немесе дененің қызу дәрежесін сипаттайтын шама 5.«Сұйықсыз» деген сөзді білдіреді 6.Жердің ауа қабаты 7.Екі қатынас ыдысты пайдаланатын механизм.Қорытынды

29 слайд

#30 слайд
• §40 • Атмосфералық қысымға байланысты қызықты тәжірибелерді тауып, дайындап көрсету • Жоба дайындау «Тірі табиғаттағы атмосфералық қысым». • Эссе жазу «Егер ауа қабаты жойылып кетсе, Жерде не болар еді». Үйге тапсырма

30 слайд

#31 слайд
Тірі табиғаттағы атмосфералық қысымТірі табиғаттағы атмосфералық қысым

31 слайд

#32 слайд
Рефлексия 1 2 3

32 слайд

#33 слайд

33 слайд

#34 слайд
Дайындаған: Айшуакова Кулаш Мурзабаевна Н.Тілендиев атындағы Кіші өнер академиясының физика пәнінің мұғалімі

34 слайд