Балабақша тәрбиешілеріне арналған презентациялар

#1 слайд
Қарағанды облысы,Балқаш қаласы Жалпы білім беретін №9 орта мектебі Дене шынықтыру мұғалімі Ельшибеков Сабыржан Халмахан ұлы

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
1. Оқушылар арасында ұлттық тоғызқұмалақ ойынын насихаттау. 2. Оқушыларды дене шынықтыру және спортпен айналысуына, ұлттық спорт түрлері мен халық ойындарын дамытуға арнап жағдайлар тудыру; 3. Оқушылар арасында салауатты өмір салты мен белсенді ұзақ өмір сүру принциптерін қалыптастыру; 4. Оқушылар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын-алу мақсатында олардың бос уақытын спортпен айналысуын қамтамасыз ету.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
Ұлттық ойындарды оқу және тәрбие үрдісінде пайдаланудың өзектілігі Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға үлгілі, өнегелі тәрбие беру - қазіргі міндеттердің бірі. Оқушыда жалпы адамзаттық құндылықтар мен адамның айналадағы дүниемен жеке тұлғалық қатынасын (этикалық, эстетикалық, адамгершілік тұрғысынан) тәрбиелеу мақсатын халқымыздың мәдени рухани мұрасының, салт-дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына дарыту арқылы жүзеге асыруға болады. Осымен байланысты бағдарлама халқымызға тән әдептілік, қонақжайлық, мейірімділік, т.б. сияқты қасиеттер, табиғатқа деген қарым-қатынасындағы біздің халыққа тән ерекшеліктер. Жас ұрпақ өз халқының мәдениетімен, асыл мұраларымен ұлттық әдебиеттер арқылы танысып келеді. Халық ойынды тәрбие құралы деп таныған. Ойынды сабақта қолдану оқушылардың ой-өрісін жетілдірумен бірге, өз халқының асыл мұраларын бойына сіңіріп, кейінгі ұрпаққа жеткізе білу құралы. Бірақ оны жүргізуге арналған нақты әдістемелік құралдар жоқтың қасы. Зерттеу жұмысында орыс тілінде жазылған әдебиеттер қолданылды. Соның нәтижесінде қазіргі таңда тақырыптың өзектілігі туындап отыр. Халық педагогикасының адам, отбасы, өскелең жас ұрпақты тәрбиелеу туралы арман- мақсаттарын, орныққан пікірлерін, ұсыныстарын қамтып көрсететін педагогикалық идеялар мен салт-дәстүрлері өткен мен қазіргінің арасындағы байланысты көрсетеді. Ол тарихи даму барысындағы әлеуметтік мәні бар ақпаратта (білім, білік) т.б. жиналып, ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады.

5 слайд

#6 слайд
Ең алдымен, халық педагогикасы өскелең ұрпақтың еңбек пен өмір сүру бейнесінің негізі болып, оларды келешектегі қызметіне дайындайды. Біздің халықтық педлагогикада еңбек тәрбиесі өте ертеден бастау алады. Ертеден келе жатқан еңбек тәрбиесінің әдіс-тәсілдер құралы, сөз жоқ, еңбек болып табылады. Еңбек адамның қалыптасуы мен тәрбиеленуінде бір ұрпақтан екінші ұрпаққа өмірлік тәжірибе береді және халықтың даму барысында шешуші роль атқарады. Еңбек ету кезінде адамның дене, ақыл-ой, эстетикалық дамуы мен еңбек тәрбиесі қатар жүреді. Халықтық педагогиканың ең бір көне тиімді құралдарының біріне ойын жатады. Ойын арқылы бала қоршаған ортаны өз бетінше зерделейді. Сөйтіп, өзінің өмірден байқағандарын іске асырып, қоршаған адамдардың іс-әрекетіне еліктейді. Соның нәтижесінде өзі көрген жағдайларды отбасылық тұрмыс пен қызмет түрлерін жаңғыртады. Мәселен, қазақтың ұлттық ойындары: «Бәйге», «Көкпар», «Алтын сақа», «Хан талапай», «Қыз қуу», «Тоғызқұмалақ» т.б. балалардың еңбекке деген қарым- қатынасы мен қабілеттерін арттырады. Ойын дегеніміз – адамның ақыл-ойын дамытатын, қызықтыра отырып ойдан-ойға жетелейтін, тынысы кең, алысқа меңзейтін, қиял мен қанат бітіретін ғажайып нәрсе. Ұлы педагог В.И.Сухомлинский: «Ойынсыз, музыкасыз, ертегісіз, творчествосыз, фантазиясыз толық мәніндегі ақыл-ой тәрбиесі болмайды», - дейді. Демек, шәкірттің ақыл- ойы, парасаты ұлттық салт-сананы сіңіру арқылы баии түседі . Еліміздің егемендік алуы Қазақстандағы дене шынықтыру, ұлттық ойындар мәселесіне басқаша сын көзбен қарауды талап етеді. Осы орайда соңғы жылдары біздің қарастырып отырған ізденіс тақырыбымызға орай бірнеше ғылыми еңбектер жарық көрді.

6 слайд

#7 слайд
А.Құралбекұлы мен С.Әкімбайұлы жалпы білім беретін қазақ мектептерінің дене шынықтыру жүйесінде қазақ этнопедагогикасы материалдарына, оның ішінде халық шығармашылығы мен ұлттық ойындарды тиімді пайдаланудың ғылыми теориялық- әдістемелік негіздеріне сүйене отырып талдау жасаса, А.Айтпаеваның ғылыми еңбегінде орыс тілінде оқытатын мектептердің бастауыш сынып оқушыларын тәрбиелеу құралы ретінде қазақ халқының ойындарын пайдаланудың теориялық-әдістемелік негіздері жасалып, олардың тәрбиелік мүмкіндіктері айқындалған. Сонымен түйіндеп айтарым, қазақтың ұлттық ойындарының басқа халықтардың ұлттық ойындарынан айырмашылығы - оның шығу, пайда болу тегінің ерекшелігіне байланысты белгілі бір тәрбиелік мақсат бірлігін көздейді.

7 слайд

#8 слайд
Дене шынықтыру тәрбиесі балалардың негізгі қозғалыстық қасиеттерін дамыту мен жетілдіруді, дене бітімінің дамуы мен денсаулығын нығайтуды, салауатты өмір салтын ұстануды саналы түрде қажетсінуін қамтамасыз етуі тиіс. Жоғары мектеп жасындағы балалардың дене тәрбиесі олардың дене шынықтыру мен спортпен жүйелі түрде айналысып отыруға жоғары дәрежедегі қажетсінуін дамы ытады. Сабақтан тыс қосымша сабақтарды балалардың әртүрлі спорт түрлеріне, дене шынықтыру жаттығуларына деген қызығушылығын ескерумен ендіру қажет. Сабақтарда табиғи факторларды оңтайлы түрде қолдануға, еңбек пен тынығуды үйлестіріп отыруға, денені жаттықтыру, өз-өзіне массаж жасау және қауіпсіздік техникасының негіздеріне, жүктеменің көлемдері мен қарқындылығын үйлестіріп отыруға, жаттығуларды дұрыс және рет-ретімен орындап отыруға үйрету, ағзаның физиологиялық ерекшеліктері туралы, дене шынықтыру жаттығуларымен айналысу гигиенасы туралы теориялық білімдердің қажетті көлемін беру қажет. Осы жас санатындағы балаларға арнап дене шынықтыру сабақтары мен спортпен айналысудың ұсынылатын көлемі аптасына кемінде 8-10 сағатты құрайды. Осы міндетті шешудің негізгі бағыттарына мыналар жатады: - балалар әлеуметтік мекемелерінде әртүрлі спорт түрлерімен айналысуға арнап клубтар, үйірмелер ұйымдастыру. - дене шынықтыруды ұйымдастырудың мектептен тыс әдістерін бұдан арғы уақытта дене шынықтыру сабақтарынан оқушылардың қызығушылықтарын ескерумен спорт түрлері бойынша жаттықтыруларға көшу және олардың физиологиялық ерекшеліктерін дамыту мақсатында жетілдіру - дене шынықтыру мен спортпен айналасу сабақтарын оқушылармен жұмыс жүргізуге белгілі спортшыларды, еңбегі сіңген спорт шеберлері мен жетекші жаттықтырушыларды қатыстыру арқылы насихаттауды қамтамасыз ету . - спорт түрлері бойынша ұлттық құрама командаларды толықтыру мақсатында өздерінің одан әрі спорттық білім алуына арнап келешегінен үміт күттіретін балаларды іріктеп алу

8 слайд

#9 слайд
Ойын ережесі бойынша уақыт белгілеп, құмалақтар салынған тоғызқұмалақ тақтасы дайын болған соң, ойыншылар ойынды бастап кетеді. Бірінші жүрісте жеребе бойынша анықталған ойыншы бастайды. Жүріс сағат жүрісіне қарсы бағытта жасалады. Алғашты жүрісті ойыншы, мысалы “таңдық” пен маңдайдан жүргеніні хабарлайды. (Алғашқы жүрісті тек тоғызыншы отаудан ғана емес, басқа кез-келген отаудың бірінен жүре алады.) Жүрісті осыдан бастағаным дұрыс деп есептеген ойыншы сол отауға бір құмалақты ғана қалдырып, жүріс жасаған отаудан кейінгісінен бастап бір-бірден тастай отырып, ең соңғы құмалақты қарсыласының тоғызқұмалағы бар отауларының бірінен бір құмалақ алып, сонымен жұптап, өз қазанына салады. Демек, ойын ережесі бойынша қарсыласынан құмалақ ала отырып,өз құмалағын жұп санға келтіреді. Ойыншылар ойын барысында қарсыласына құмалақ алдырмау үшін өз отауларындағы құмалақтардың санын жұп күінде ұстап отыруға тырысады. Құмалақтарының саны жұп болып тұрған отауды“жабық отау“ деп атайды

9 слайд

#10 слайд
Сондай-ақ қарсылас ойыншылар бір-бірінің отауларындағы құмалақтар санын тақ жасауға ұмтылады. Құмалақтарының тақ болып тұрған отау “ ашық отау “ деп аталады да, қарсылас бұл отаудан құмалақ ала алатын болады. Ойын барысында ойыншылардың қай-қайсысы болмасын қарсыласының отауындағы құмалақтарын қолмен санауына рұқсат етілмейді.Тек отауларының ашық немесе жабық екенін және қайсысында қанша құмалақ бар екенін ғана сұрай алады.Сондықтан ойыншылардың қай-қайсысы болмасын,барлық отаудағы құмалақ санын есте ұстауға тырысады. Ал ойыншының қай-қайсысы болмасын,қарсыласының қойған сұрағына дұрыс жауап беруге тиіс. Ойын барысында отауда бір құмалақ қалса және ол ойыншының жүруіне керек болса, онда ол жалғыз құмалақты қатарындағы өз отауына салады. Бұл оның жүріс жүргені болып есептеледі .

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
1. Оқушылар бойында ұлттық сана сезім, Отанға деген ыстық махаббат, сезімталдық қасиеттер қалыптасады. 2. Оқушылардың математика, информатика пәндеріне деген қызығушылықтары, ойлау қаблеттері артады. 3. Мектепте үйірмелер жұмыс жасайды. 4. Мектепшілік, қалалық, республикалық сайыстар ұйымдастырылады.

13 слайд

#14 слайд
1.1. ““ Тоғызқұмалақ әліппесі” С.Тілеубаев, С.Бизақов. Алматы-2000 ж.Тоғызқұмалақ әліппесі” С.Тілеубаев, С.Бизақов. Алматы-2000 ж. 2.2. ““ Тоғызқұмалақ (қазақтың ұлттық ойыны)” С. А. Аманжолов. Алматы-1936 ж.Тоғызқұмалақ (қазақтың ұлттық ойыны)” С. А. Аманжолов. Алматы-1936 ж. 3.3. “ “ Тоғызқұмалақ” (ойынның кодексі мен классификациясы) Ә.Ақшораев, Н.Жүнісбаев. Тоғызқұмалақ” (ойынның кодексі мен классификациясы) Ә.Ақшораев, Н.Жүнісбаев. Алматы. “Мектеп” 1980 ж.Алматы. “Мектеп” 1980 ж. 4.4. ““ Қазақ халқының энцоклопедиясы” 2003 ж.Қазақ халқының энцоклопедиясы” 2003 ж. 5.5. w.w.w. ylutau.kz. cw.w.w. ylutau.kz. c айты.айты. 6.6. w.w.w. euk-ekb.kz. cw.w.w. euk-ekb.kz. c айты.айты. 7.7. w.w.w. yandex.ru. cw.w.w. yandex.ru. c айты.айты. 8.8. w.w.w. google.ru. cw.w.w. google.ru. c айты.айты. 9.9. w.w.w. mectep.kz. cw.w.w. mectep.kz. c айты.айты. 10.10. ““ Мектептегі дене шынықтыру” журнал жинақтамасы. 2003-2009 ж.Мектептегі дене шынықтыру” журнал жинақтамасы. 2003-2009 ж. 11.11. ““ Қазақтың ұлттық ойындары” Алматы-2005жҚазақтың ұлттық ойындары” Алматы-2005ж

14 слайд