«Батыр Баян» жырының көркемдік ерекшелігі
«Батыр Баян» жырының көркемдік ерекшелігі

#1 слайд
«Батыр Баян» жырының
көркемдік ерекшелігі
7.1.3.1. Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу
тәсілдері тұрғысынан анықтау;
7.2.3.1. Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ,
синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация,
ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау
1 слайд
«Батыр Баян» жырының көркемдік ерекшелігі 7.1.3.1. Көркем шығармадағы кейіпкерлердің типтерін жасалу тәсілдері тұрғысынан анықтау; 7.2.3.1. Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау
#2 слайд
1
1
1
1 1
1
1
2
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3
3
4 4
4
4
4
4
2 слайд
1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4
#3 слайд
3 слайд
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
15 слайд
#16 слайд
16 слайд
#17 слайд
17 слайд
#18 слайд
18 слайд
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
1-Топ: Батыр Баян бейнесі
Тапсырма
Баян батырдың мінез ерекшелігін, батырлық
тұлғасын талдау
Кейіпкер типін анықтау (көсем, батыр, тарихи тұлға
т.б.)
Кейіпкерді суреттеу тәсілдерін табу (портрет, іс-
әрекет, монолог, автор сөзі)
Баян бейнесін ашатын 1–2 өлең жолын жатқа айту Дескриптор:
- Кейіпкердің типін дұрыс анықтайды
-Кейіпкер мінезін дәлелмен сипаттайды
-Үзінді келтіреді және жатқа айтады
21 слайд
1-Топ: Батыр Баян бейнесі Тапсырма Баян батырдың мінез ерекшелігін, батырлық тұлғасын талдау Кейіпкер типін анықтау (көсем, батыр, тарихи тұлға т.б.) Кейіпкерді суреттеу тәсілдерін табу (портрет, іс- әрекет, монолог, автор сөзі) Баян бейнесін ашатын 1–2 өлең жолын жатқа айту Дескриптор: - Кейіпкердің типін дұрыс анықтайды -Кейіпкер мінезін дәлелмен сипаттайды -Үзінді келтіреді және жатқа айтады
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
24 слайд
#25 слайд
25 слайд
#26 слайд
2-Топ: Ноян бейнесі
Тапсырма
Ноянның мінез ерекшелігін талдау
Оның поэмадағы рөлін анықтау
Кейіпкер типін атау (романтикалық кейіпкер, сезімге
берілген кейіпкер т.б.)
Ноянды сипаттайтын үзіндіні жатқа айту
Дескриптор
-Кейіпкер типін дұрыс анықтайды
-Ноян бейнесін мәтін арқылы дәлелдейді
-Дәлел үшін үзінді қолданады
26 слайд
2-Топ: Ноян бейнесі Тапсырма Ноянның мінез ерекшелігін талдау Оның поэмадағы рөлін анықтау Кейіпкер типін атау (романтикалық кейіпкер, сезімге берілген кейіпкер т.б.) Ноянды сипаттайтын үзіндіні жатқа айту Дескриптор -Кейіпкер типін дұрыс анықтайды -Ноян бейнесін мәтін арқылы дәлелдейді -Дәлел үшін үзінді қолданады
#27 слайд
3-Топ: Ағасы – Баян және Ноян арасындағы күрделі
тағдыр
Тапсырма
Кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынасты талдау
Дау/қақтығыс себебін түсіндіру
Автор идеясы мен негізгі ойды ашу
Үзінді жатқа айту
Дескриптор
-Қарым-қатынасты дұрыс талдайды
-Конфликтіні нақтылайды
-Автор идеясын түсіндіреді
-Үзінді келтіреді
27 слайд
3-Топ: Ағасы – Баян және Ноян арасындағы күрделі тағдыр Тапсырма Кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынасты талдау Дау/қақтығыс себебін түсіндіру Автор идеясы мен негізгі ойды ашу Үзінді жатқа айту Дескриптор -Қарым-қатынасты дұрыс талдайды -Конфликтіні нақтылайды -Автор идеясын түсіндіреді -Үзінді келтіреді
#28 слайд
Жұптық жұмыс
2-тапсырма
Шығармадан негізгі кейіпкерлердің бейнесін танытатын
жолдарды табыңыз. Кейіпкерлерге тән қасиеттерді
жазыңыз.
Кейіпкер Кейіпкерге тән қасиеттер
Баян
Ноян
Қалмақ қызы
Абылай хан
Дескриптор:
кейіпкердің кім екенін жазады
-екі сөзбен сипаттайды
-үш сөзбен не істегенін баяндайды
-төрт сөзбен сөйлем құрайды
-кейіпкер есімінің синонимін жазады
28 слайд
Жұптық жұмыс 2-тапсырма Шығармадан негізгі кейіпкерлердің бейнесін танытатын жолдарды табыңыз. Кейіпкерлерге тән қасиеттерді жазыңыз. Кейіпкер Кейіпкерге тән қасиеттер Баян Ноян Қалмақ қызы Абылай хан Дескриптор: кейіпкердің кім екенін жазады -екі сөзбен сипаттайды -үш сөзбен не істегенін баяндайды -төрт сөзбен сөйлем құрайды -кейіпкер есімінің синонимін жазады
#29 слайд
Осылай іштен күйген батыр Баян,
Баянның батырлығы алашқа аян.
Баянның інісі бар он бес жаста –
Бөрінің бөлтірігі – бала Ноян
Эпифора
Балқаш қой, бұл айдыны, сылдыр қаққан,
Балқаштың бетін мәңгі меруерт жапқан.
Ассонанс
Адасқан аққу құстай мен бір пақыр.
Арқаның аруы боп жүрсем-дағы,
Алыста туған, өскен жерім жатыр.
Анафора
Жас Ноян қызды көріп от боп кетті,
Көздері қызыл жалын шоқ боп кетті...
Риторика
лық сұрау
Жорыққа қу қалмаққа жүрдім неге?
Тобына көк бөрідей кірдім неге?
Синекдоха
Қалың қол ортасында Батыр Баян,
Баянның батырлығы алашқа аян.
Екі көз екі қызыл шоқ боп кеткен,
Аузынан көбік болып бұрқырап қан.
Эпитет
Торғын ет, шапақтай бет, тісі меруерт,
Сұм сұлу анадайдан «ағатайлап».
Аллитера
ция
29 слайд
Осылай іштен күйген батыр Баян, Баянның батырлығы алашқа аян. Баянның інісі бар он бес жаста – Бөрінің бөлтірігі – бала Ноян Эпифора Балқаш қой, бұл айдыны, сылдыр қаққан, Балқаштың бетін мәңгі меруерт жапқан. Ассонанс Адасқан аққу құстай мен бір пақыр. Арқаның аруы боп жүрсем-дағы, Алыста туған, өскен жерім жатыр. Анафора Жас Ноян қызды көріп от боп кетті, Көздері қызыл жалын шоқ боп кетті... Риторика лық сұрау Жорыққа қу қалмаққа жүрдім неге? Тобына көк бөрідей кірдім неге? Синекдоха Қалың қол ортасында Батыр Баян, Баянның батырлығы алашқа аян. Екі көз екі қызыл шоқ боп кеткен, Аузынан көбік болып бұрқырап қан. Эпитет Торғын ет, шапақтай бет, тісі меруерт, Сұм сұлу анадайдан «ағатайлап». Аллитера ция
#30 слайд
Осылай іштен күйген батыр Баян,
Баянның батырлығы алашқа аян.
Баянның інісі бар он бес жаста –
Бөрінің бөлтірігі – бала Ноян
Эпифора
Балқаш қой, бұл айдыны, сылдыр қаққан,
Балқаштың бетін мәңгі меруерт жапқан.
Ассонанс
Адасқан аққу құстай мен бір пақыр.
Арқаның аруы боп жүрсем-дағы,
Алыста туған, өскен жерім жатыр.
Анафора
Жас Ноян қызды көріп от боп кетті,
Көздері қызыл жалын шоқ боп кетті...
Риторика
лық сұрау
Жорыққа қу қалмаққа жүрдім неге?
Тобына көк бөрідей кірдім неге?
Синекдоха
Қалың қол ортасында Батыр Баян,
Баянның батырлығы алашқа аян.
Екі көз екі қызыл шоқ боп кеткен,
Аузынан көбік болып бұрқырап қан.
Эпитет
Торғын ет, шапақтай бет, тісі меруерт,
Сұм сұлу анадайдан «ағатайлап».
Аллитерация
30 слайд
Осылай іштен күйген батыр Баян, Баянның батырлығы алашқа аян. Баянның інісі бар он бес жаста – Бөрінің бөлтірігі – бала Ноян Эпифора Балқаш қой, бұл айдыны, сылдыр қаққан, Балқаштың бетін мәңгі меруерт жапқан. Ассонанс Адасқан аққу құстай мен бір пақыр. Арқаның аруы боп жүрсем-дағы, Алыста туған, өскен жерім жатыр. Анафора Жас Ноян қызды көріп от боп кетті, Көздері қызыл жалын шоқ боп кетті... Риторика лық сұрау Жорыққа қу қалмаққа жүрдім неге? Тобына көк бөрідей кірдім неге? Синекдоха Қалың қол ортасында Батыр Баян, Баянның батырлығы алашқа аян. Екі көз екі қызыл шоқ боп кеткен, Аузынан көбік болып бұрқырап қан. Эпитет Торғын ет, шапақтай бет, тісі меруерт, Сұм сұлу анадайдан «ағатайлап». Аллитерация
шағым қалдыра аласыз













