Баяндама. ЖМБ ОҚУ ПӘНДЕРІН АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕ ОҚЫТУДА «ІШІНАРА ЕНУДІ» ҰЙЫМДАСТЫРУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМДАР

#1 слайд
ЖМБ ОҚУ ПӘНДЕРІН АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕ ОҚЫТУДА «ІШІНАРА ЕНУДІ» ҰЙЫМДАСТЫРУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМДАР Қарғалы № 4 орта мектебі информатика пәні мұғалімі : Ыгылманова К.А.

1 слайд

#2 слайд
Қазіргі таңда еліміздің білім беру жүйесінде оқыту процесін тың идеяларға негізделген жаңа мазмұнмен қамтамасыз ету міндеті тұр. Орта білім берудің басты мақсаты – әлеуметтік, экономикалық, қоғамдық - саяси өмірге белсенді араласуға дайын, құрзыретті тұлғаны қалыптастыруға ықпал ету болып отыр. Осы мақсатқа жету үшін педагог алдымен білім мазмұнының даму тенденцияларымен оқу процесін ұйымдастыруда қолданылатын білім берудің жаңа технологияларын білуі керек.

2 слайд

#3 слайд
Зерттеудің өзектілігі: ҚР «Білім туралы» Заңында, білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау, оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық, коммуникациялық желілерге шығу, білім беру жүйесін одан әрі дамыту міндеттері көзделген. Бұл міндеттерді шешу үшін мектеп ұжымдарының, әр мұғалімнің күнделікті ізденісі арқылы барлық жаңалықтар мен қайта құру, өзгерістерге батыл жол ашарлық жаңа тәжірибеге, жаңа қарым- қатынасқа өту қажеттігі туындайды. Бүгінгі мақсат – әрбір білім алушыға түбегейлі білім мен мәдениеттің негіздерін беру және олардың жан-жақты дамуына қолайлы жағдай жасау болып отыр.

3 слайд

#4 слайд
Әдістемелік ұсынымдардың зерттеу объектісі білім алушыларды тілдік ортаға енгізу арқылы ЖМБ оқу пәндерін оқыту процесі болып табылады. Жұмыстың мақсаты – тілдік ортаға ену арқылы оқыту ерекшеліктерін анықтау. Зерттеудің теориялық негізі психология, педагогика, лингвистика, психолингвистика, логопедия оқыту саласындағы іргелі классикалық және заманауи тұжырымдамалар болып табылады. Практикалық маңыздылығы – әдістемелік ұсынымдарды мектепте ЖМБ пәндерін ағылшын тілінде оқыту процесінде қолдануға болады.

4 слайд

#5 слайд
ЖМБ ПӘНДЕРІН АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕ ОҚЫТУ ПРОЦЕСІНДЕГІ ІШІНАРА ЕНУ Үш тілде оқытудың негізгі мақсаты – бірнеше тілді меңгерген, әлеуметтік және кәсіптік қабілетті мәдениетті тұлға қалыптастыру. Қазіргі уақыттағы ғылымның дамуы адамдардың көп тілді білу қажеттігін туындатып отыр. Осы мүддені жүзеге асыруда мектеп ұстаздарының рөлі зор.

5 слайд

#6 слайд
Жаратылыстану пәндерін үш тілде оқыту – болашақ ұрпақтың білім кеңістігінде еркін самғауына жол ашатын, ғылым құпияларына үңіліп, өз қабілетін танытуына мүмкіндік беретін бүгінгі күнгі қажеттілік. Жаратылыстану-математикалық бағыттағы пәндерді ағылшын тілінде оқытудың: - танымдылық көзқарас тұрғысынан түпнұсқалық оқу материалын кеңінен қолдану ұстанымы; - оқыту процесінде мұғалімге белсенді демеу және көмек көрсету ұстанымы; - екінші немесе шетел тілін өнімді және қарқынды меңгеру ұстанымы; - көпмәдениеттілік ұстанымы; -жоғары дәрежеде ойлау дағдыларын дамыту ұстанымы; - оқытудың тұрақтылығы ұстанымдары бар .

6 слайд

#7 слайд
Аталған ұстанымдарды сақтау барысында тілді зерделеу мақсатқа бағытталады, өйткені тіл нақты коммуникативтік міндеттерді шешу үшін қолданылады. Сонымен бірге білім алушы оқылатын тілдің мәдениетін жақсырақ білу және түсіну мүмкіндігіне ие болуымен қатар, бұл білім алушының әлеуметтік-мәдени құзыреттілігін қалыптастыруға жағдай жасайды. Білім алушы тілдік материалдың үлкен көлемін өзінің бойынан өткізеді, бұл тілдік ортаға толық ену мүмкіндігін береді. Сондай-ақ, түрлі тақырыптармен жұмыс істеу білім алушының пәндік терминдермен сөздік қорын толықтыруға және алған білімдері мен біліктерін қолдануға және одан әрі зерделеуге жағдай жасайтын арнайы терминдерді, белгілі тілдік құрылымдарды жаттап алуға мүмкіндік береді.

7 слайд

#8 слайд
Жараталастану-математикалық бағыттағы пәндерді тілмен кіріктіріп оқытудың негізгі сипаттамаларына: Көпжақтылық қыры Қауіпсіздікті болдыратын (сапаландыру) оқу ортасы Түпнұсқалық және дереккөзге жақындық Белсенді оқыту Тірек құрылым Ынтымақтастық

8 слайд

#9 слайд
Пәнді және тілді кіріктіріп оқыту барысындағы басты нәтиже білім алушылардың жаратылыстану-математикалық бағыты пәндерінен алған білімдері емес, мақсатты тілді меңгеруі (біздің жағдайымызда – ағылшын тілі) болып табылады. Аталған ұстанымдарды кіріктіріп оқытуда жүзеге асыру үшін арнайы әдістер мен педагогикалық технологиялар әзірленген және қолданысқа енгізілуде, солардың бірі халықаралық деңгейде танымал болған С LIL әдістемесі болып табылады. Тілдік ортаға ену – екі тілді оқытудың ең тиімді әдістерінің бірі. Жүйелілігі, әдістемелік бірлігі және ғылыми негізі оның артықшылығы мен күшті тұсы болып табылады. Тілдік оратаға ену екі аспектімен сипатталды: осы әдіспен оқуды бастаған білім алушының жасы; мақсатты тілді оқуға бөлінетін уақыт. Енгізу деңгейі бойынша тілді енгізудің бірнеше типтері бар: 1. Толық енгізу ( Total immersion) яғни, сабақ 100% ағылшын тілінде жүргізіледі. Енгізудің бұл типінің мақсаты, білім алушыларды алдын ала дайындамай, сөздерді жаттамай қалыпты жағдайда сөйлей білуге үйрету. 2. Ішінара енгізу ( Partial immersion) яғни, сабақ 50% ағылшын тілінде жүргізіледі.

9 слайд

#10 слайд
Тілдік ортаға ену бағдарламасының мақсаты білім алушылардың ана тілін де, екінші тілді де функционалдық меңгеруіне, сондай-ақ үшінші тілді жақсы меңгеру деңгейіне қол жеткізуі үшін жағдай жасау болып табылады. Тілдік ортаға ену әдісінің артықшылықтары мен кемшіліктері. Артықшылықтары: тілдік кедергіні жою, сөздік қорын толықтыруға көмектесетін жаңа ауызекі сөздер мен идиомаларды білу мүмкіндігі. Кейбір қанатты сөздерді ана тілінде сөйлейтіндер қалай және қандай жағдайда қолданатынын білуі, басқа тілде сөйлеуде коммуникацияның қажеттілігі сөйлеу қарқынын айтарлықтай арттырады Кемшіліктері: психологиялық ыңғайсыздық: оқу барысында білім алушы ана тілінде қарым- қатынас жасаудан бас тартуға мәжбүр.

10 слайд

#11 слайд
Тілдік енгізу – екі тілді оқытудың ең тиімді әдістерінің бірі. Оның артықшылығы мен күшті тұсы – жүйелілік әдістемелік бірлік және ғылыми негіз болып табылады. Бұл сыныптардың білім алушылары барлық пәндерді кәдімгі мектептегі сияқты оқиды, бірақ айырмашылығы – мақсатты тіл жеке пән ретінде оқытылмайды және ондағы бірқатар басқа пәндерді оқыту процесінде игеріледі. Бұл жағдайда тіл өздігінен аяқталмайды, бірақ ақпарат алу және байланыс құралы болады

11 слайд

#12 слайд
ЖМБ ОҚУ ПӘНДЕРІН АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕ ОҚЫТУДА ІШІНАРА ЕНУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМДАР Мектепте үш тілде білім беруді жүзеге асыру: - тілді меңгеру деңгейін арттыру бойынша қосымша сабақтар енгізе отырып тілдік пәндерді (қазақ, орыс, ағылшын тілдері) оқыту; - пәндерді үш тілде оқыту; - сабақтан тыс шаралар арқылы жүреді. Сабақ барысында тілдік қолдауды қамтамасыз ету белгілі бір алгоритм бойынша жүргізіледі: сабақтың тілдік мақсатымен таныстыру; - тақтаға кілт сөздерді жазып және олармен алдын-ала жұмыс жасау; - барлық 4 дағдыларды қолдану-тыңдау, сөйлеу, оқу, жазу; - тіл туралы сыни ойлауды дамытуды ынталандыру. - тілдік дағдыларды дамытуды, мысалы, сөздерді ауыстыру, түсіндіру, - сөздікті пайдалану арқылы ынталандыру; - - тілдік қолдауды қамтамасыз ету, мысалы, көрнекіліктер, уақыт беру, - сөздер мен сөйлемдерді қайталау және өзгертіп айту, сонымен қатар мысалдар - арқылы айту

12 слайд

#13 слайд
Тіл мен пәнді кіріктіріп оқыту жағдайында, тілді білу пәннің мазмұнын зерделеудің құралы болып табылатынын есте сақтау қажет. Бұл жағдайда зейін арнайы мәтіндердің мазмұнына, сонымен бірге пәнге қажетті терминдерге де аударылады. Кіріктіріп оқытуды ұйымдастыру мұғалімнен әр сабақты ұқыпты жоспарлауды және дайындалуды, сонымен қатар заманауи педагогикалық тәсілдерді және т.б. қолдануды талап етеді.

13 слайд

#14 слайд
Оқытудың мақсаттарына жету үшін келесі тұжырымдарды есте сақтау қажет: 1.Сабақта тілдесу әрекетінің барлық түрлерін дамытуға жағдай жасалуы тиіс. Тыңдалым дағдысын дамыту үшін материалдың бір бөлігі аудиомәтін түрінде, сөйлеу дағдысын дамыту үшін – диалог және әңгімелесу арқылы берілуі тиіс. 2.Сабақты жүргізу барысында сабақтың мақсаттары және сабақтан күтілетін нәтижелер нақты айтылуы қажет; қажет болған жағдайда білім алушыларға түсініксіз болған сөйлемдер мен сөздер бірнеше рет қайталануы мүмкін. 3.Білім алушылардың сөздік қорын толықтыру және арнайы терминдермен таныстыру бойынша жұмыс үнемі жүргізіліп отыруы тиіс. 4.Сұрақ қою және жауап беру, өз ойын, пікірін айту, басқалардың пікірін тыңдау біліктерін қалыптастыру (рөлдік ойындар, проблемалық жағдаяттар, дебаттар және т.б.).

14 слайд

#15 слайд
Ағылшын тілін және жаратылыстану-метматикалық бағыттағы пәндерді кіріктіріп оқыту барысында қолданылатын формалар 1 . Сөздер мен сөйлемдерді өзара тексеру. 2. Жаңа мәтін бойынша біріккен жұмыс 3. Өзара диктанттар. 4. Монологтік және диалогтік тілдесуді дамыту бойынша жаттығулар орындау. Пән мен тілді кіріктіріп оқыту әдісін ( CLIL - С ontent and Language Integrated Learning) яғни, кіріктірілген бағдарлама арқылы екінші тілді меңгеру . Екінші тілде оқыту төрт дағдыға негізделеді. Олар꞉ тыңдалым, оқылым, жазылым және айтылым.

15 слайд

#16 слайд
Білім алушыларды тілдік ортаға немесе нақты қарым- қатынас жағдайына енгізу үшін кейбір нақты әдістемелік кеңестер 1. Кабинет; 2. Сөйлеу жаттығулары; 3. Сорри, ай донт спик рашн; 4. Бейне фильмдерді көрсету; 5. Сабақтардағы және сабақтан тыс жобалық қызмет; 6. Сабақтан тыс ағылшын тілі; 7. Табыс жағдайы; 8. Шет тіліндегі сөздердің семантикасы.

16 слайд

#17 слайд
CLIL технологиясын пайдалана отырып, оқу процесін ұйымдастыру. Пәндік-тілдік оқыту әдісін қолданған кезде мұғалім материалдарды таңдауды жүзеге асыруы керек, яғни олардың мақсатын анықтау, зерттелген материалдың мазмұнын қайта қарау, мақсатқа сәйкес келетін оқытуды ұйымдастырудың әдістерін, құралдары мен формаларын таңдау және нәтижені болжау қажет. Ағылшын тілінде пәнді оқытатын және пәндік-тілдік оқытуды жүзеге асыратын мұғалімдер шетел тілін тиісті деңгейде меңгеруі керек, ал шетел тіліндегі сөйлеу стилінің ғылыми сипатына ерекше назар аударуы керек.Пәндік-тілдік оқытудың әдістемелік тәсілдерін енгізбес бұрын пән мұғалімдері білім алушылардың тілдік дайындық деңгейін анықтауы керек. Бұл үшін тілдік мақсаттар қоймас бұрыс олар өз сыныптарындағы ағылшын тілі сабақтарына қатысып, міндетті түрде көмек сұрап, ағылшын тілі мұғалімімен сөйлесуі керек. Осыдан кейін ғана физика, химия, биология және информатика пәндеріне шетел тілін енгізу дәрежесін анықтауға болады. Мұғалімдердің мұндай ынтымақтастығы сыныпта қолайлы білім беру ортасын құруға ықпал етеді. П

17 слайд

#18 слайд
- білім алушыларда туындайтын қиындықтарды анықтау және оларды одан әрі болдырмау мақсатында пәндік-тілдік оқыту кезінде өз сабақтарында білім алушыларды бақылау; - ағылшын тілі және пән бойынша әдістемелік әдебиеттермен жұмыс жасау; - пән бойынша тақырыптық мазмұнды ана тілінде (қазақ / орыс) және ағылшын тілдерінде іріктеу; - пән бойынша зерттелетін тақырыптық материалды түсіну үшін қажетті лексикалық минимумды таңдау. Пән бойынша жаңа тақырыптық сөздерді енгізудің әдістемелік әдістерін таңдау; - білім алушылардың тақырыптық (пәндік) және тілдік дайындығын, сондай-ақ сабақта қойылған міндеттерді ескере отырып, пәндік-тілдік оқытудың әдістерін, әдістемелік тәсілдерін, нысандары мен құралдарын таңдау; - пәндік-тілдік оқытудың таңдалған әдістері, әдістемелік тәсілдері, формалары мен құралдарын қамтитын сабақтың жоспары мен конспектісін әзірлеу; - дидактикалық карточкаларды, сондай-ақ ана тілінде (қазақ / орыс) және ағылшын тілдерінде көрнекі материалдарды (иллюстрациялар, компьютерлік презентациялар, бейнематериал) дайында П ӘН МҰҒАЛІМІ САБАҚҚА ДАЙЫНДЫҚ КЕЗІНДЕГІ ІС ӘРЕКЕТТЕР:

18 слайд

#19 слайд
CLIL- дің негізгі стратегиясы « scaffolding» болып табылады, яғни пәнді шетел тілінде оқу кезінде білім алушыны когнитивті және лингвистикалық жүктемені азайтуға ықпал ететін жан-жақты қолдау. Бұл стратегия сабақтарда тілдік клишелерді, терминологиялық сөздікті, материалды визуализациялауды, мнемотехниканы, тапсырмаларды өз бетінше орындауға мүмкіндік беретін шетел тіліндегі көптеген мысалдармен қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады. Төменгі және жоғарғы деңгейдегі ойлау дағдыларын дамыту стратегиясын Блум таксономиясына сәйкес жасалған сұрақтар жүйесі арқылы жүзеге асыруға болады. Сонымен, түсіну деңгейінің жандануы мен дамуы нақтылау сұрақтарының көмегімен жүзеге асырыл...

19 слайд