Болашақ электрик сайысы

#1 слайд
ЭЛЕКТРОТЕХНИКАЛЫҚ ПӘНДЕР
АПТАСЫНА АРНАЛҒАН
«БОЛАШАҚ ЭЛЕКТРИК» САЙЫСЫ
Құрастырған арнай пәндер
оқытушысы: Талгат Газиза
Талгатқызы
1 слайд
ЭЛЕКТРОТЕХНИКАЛЫҚ ПӘНДЕР АПТАСЫНА АРНАЛҒАН «БОЛАШАҚ ЭЛЕКТРИК» САЙЫСЫ Құрастырған арнай пәндер оқытушысы: Талгат Газиза Талгатқызы
#2 слайд
«БОЛАШАҚ ЭЛЕКТРИК»
•
Қазіргі уақытта сапалы өмір сүру деңгейі электр қуатынсыз
мүмкін емес. Қуатты мегаполистерде электр қуатын
жаппай өшіру кезінде не болып жатқанын еске түсіру
жеткілікті. Компьютерлер өшеді, өнеркәсіптік
кәсіпорындар, көлік тоқтайды, тоңазытқыштар өнімдері
ериді, кір жуғыш машиналар, электр жылытқыштар, электр
құралдары, жарықтандыру құралдары қатып қалады.
•
Электрик мамандығы электр энергиясын өндіру үшін
қуатты агрегаттарды дайындаумен және қызмет
көрсетумен, өндірілген электр энергиясын беру үшін
электр желілерін салумен және пайдаланумен, электр
қондырғыларын өндірумен және қызмет көрсетумен,
көшелер мен пәтерлерді жарықтандырумен байланысты.
Электрик мамандығы тұрақты сұранысқа ие.
2 слайд
«БОЛАШАҚ ЭЛЕКТРИК» • Қазіргі уақытта сапалы өмір сүру деңгейі электр қуатынсыз мүмкін емес. Қуатты мегаполистерде электр қуатын жаппай өшіру кезінде не болып жатқанын еске түсіру жеткілікті. Компьютерлер өшеді, өнеркәсіптік кәсіпорындар, көлік тоқтайды, тоңазытқыштар өнімдері ериді, кір жуғыш машиналар, электр жылытқыштар, электр құралдары, жарықтандыру құралдары қатып қалады. • Электрик мамандығы электр энергиясын өндіру үшін қуатты агрегаттарды дайындаумен және қызмет көрсетумен, өндірілген электр энергиясын беру үшін электр желілерін салумен және пайдаланумен, электр қондырғыларын өндірумен және қызмет көрсетумен, көшелер мен пәтерлерді жарықтандырумен байланысты. Электрик мамандығы тұрақты сұранысқа ие.
#3 слайд
Білікті электрик білуге тиіс
қызмет көрсетілетін
датчиктердің, аспаптардың,
жүйелердің құрылымын,
жұмыс істеу принциптерін
және техникалық
параметрлерін, электр
жабдығын техникалық
пайдалану ережесін, электр
құрылғыларының
зақымдану түрлері мен
себептерін, ақаулықтарды
анықтау әдістерін және
жөндеу ережесін, электрмен
зақымданудан қорғау
тәсілдерін, қауіпсіздік
техникасы ережесін. Білікті электрик істей алуы тиіс:
электр тогы мен
кернеуін өлшеуді
жүргізу, одан әрі
пайдалану үшін электр
аспаптарының,
кабельдердің және
электр жүйелерінің
басқа элементтерінің
жарамдылығын
анықтау, электр
аппаратуралары мен
жабдықтарын
монтаждауды,
орнатуды, жөндеуді
және қызмет көрсетуді
жүзеге асыру.
3 слайд
Білікті электрик білуге тиіс қызмет көрсетілетін датчиктердің, аспаптардың, жүйелердің құрылымын, жұмыс істеу принциптерін және техникалық параметрлерін, электр жабдығын техникалық пайдалану ережесін, электр құрылғыларының зақымдану түрлері мен себептерін, ақаулықтарды анықтау әдістерін және жөндеу ережесін, электрмен зақымданудан қорғау тәсілдерін, қауіпсіздік техникасы ережесін. Білікті электрик істей алуы тиіс: электр тогы мен кернеуін өлшеуді жүргізу, одан әрі пайдалану үшін электр аспаптарының, кабельдердің және электр жүйелерінің басқа элементтерінің жарамдылығын анықтау, электр аппаратуралары мен жабдықтарын монтаждауды, орнатуды, жөндеуді және қызмет көрсетуді жүзеге асыру.
#4 слайд
Сайыстың әзірлеу мақсаттары:
•
Оқулық: электротехникалық пәндер
бойынша білім алушылардың теориялық
білімі мен практикалық дағдыларын
меңгеруін тексеру.
•
Дамытушылық: логикалық ойлауды, зейінді,
есте сақтауды дамыту; салауатты
бәсекелестік рухын дамытуға, жеңуге деген
ұмтылысқа ықпал ету.
•
Тәрбиелік: ақыл-ой еңбегі
мәдениетін,жауапкершілікті, болашақ
мамандыққа деген қызығушылықты
тәрбиелеуге ықпал ету.
•
Пәнаралық байланыстар: Физика,
математика, электротехника, электр
машиналары, электр өлшемдері.
•
Сайысты қамтамасыз ету: Компьютер,
проектор, жазбаша тапсырмалар, үлестірме
материалдар, бағалау парақтары,
4 слайд
Сайыстың әзірлеу мақсаттары: • Оқулық: электротехникалық пәндер бойынша білім алушылардың теориялық білімі мен практикалық дағдыларын меңгеруін тексеру. • Дамытушылық: логикалық ойлауды, зейінді, есте сақтауды дамыту; салауатты бәсекелестік рухын дамытуға, жеңуге деген ұмтылысқа ықпал ету. • Тәрбиелік: ақыл-ой еңбегі мәдениетін,жауапкершілікті, болашақ мамандыққа деген қызығушылықты тәрбиелеуге ықпал ету. • Пәнаралық байланыстар: Физика, математика, электротехника, электр машиналары, электр өлшемдері. • Сайысты қамтамасыз ету: Компьютер, проектор, жазбаша тапсырмалар, үлестірме материалдар, бағалау парақтары,
#5 слайд
Сайыстың барысы:
1.Мотивациялық кезең: •
1.1 Ұйымдастыру сәті
•
1.2 О қытушының кіріспе сөзі
2.Операциялық-орындау кезеңі : •
2.1. Тур № 1 « Электротехника »( қосымша 1 )
•
2.2. Тур № 2 « К арточкалар» (қосымша 2 )
•
2.3. Тур №3 « Электр шамалар» (3 қосымша)
•
2.4. Тур №4 « Тұрмыстық электр аспаптар » (қосымша 4 )
.Рефлексивті-бағалау
кезеңі •
3.1 Сайыстың қорытындысын шығару
•
3.2 жеңімпаздарды марапаттау
5 слайд
Сайыстың барысы: 1.Мотивациялық кезең: • 1.1 Ұйымдастыру сәті • 1.2 О қытушының кіріспе сөзі 2.Операциялық-орындау кезеңі : • 2.1. Тур № 1 « Электротехника »( қосымша 1 ) • 2.2. Тур № 2 « К арточкалар» (қосымша 2 ) • 2.3. Тур №3 « Электр шамалар» (3 қосымша) • 2.4. Тур №4 « Тұрмыстық электр аспаптар » (қосымша 4 ) .Рефлексивті-бағалау кезеңі • 3.1 Сайыстың қорытындысын шығару • 3.2 жеңімпаздарды марапаттау
#6 слайд
Сайыстың ережелері
Ойынды бастамас бұрын ережелермен танысайық:
Тапсырмаларды қамтитын 4 турдан тұрады
Әр қатысушы дұрыс жауап үшін белгілі бір ұпай алады.
Әрбір тур – тапсырма бойынша қорытынды шығарылады. Оқытушы
жауаптардың дұрыстығын тексереді және балл қояды.
Ойын қорытындысы бойынша ең көп балл жинаған қатысушы
таңдалады.Жеңімпаздарға мадақтама беріледі.
6 слайд
Сайыстың ережелері Ойынды бастамас бұрын ережелермен танысайық: Тапсырмаларды қамтитын 4 турдан тұрады Әр қатысушы дұрыс жауап үшін белгілі бір ұпай алады. Әрбір тур – тапсырма бойынша қорытынды шығарылады. Оқытушы жауаптардың дұрыстығын тексереді және балл қояды. Ойын қорытындысы бойынша ең көп балл жинаған қатысушы таңдалады.Жеңімпаздарға мадақтама беріледі.
#7 слайд
Тур № 1 « Электротехника »( қосымша 1 )
Студенттердің міндеті-тест сұрақтарына жауап беру және әр сұрақ үшін 1 балл табу. Оқытушы дұрыс жауаптардың санын бағалау парағына тіркейді.
№ Сұрақ А B C D E
1 Катушкалар мен
конденсатордан
тұратын жабық электр
тізбегі. тербелмелі тізбек индуктивті
катушка резистор санауыш қуат
2 Индуктивтіліктің
идеалды катушкасы
мүлдем жоқ өткізгіштен
жасалған электр кедергісі индуктивті
лік сыйымды
лығы резистор санауыш
3 Зарядтар жүйесі
электрлік тепе-теңдік
күйіне оралуға
тырысады, содан кейін
катушка қосылды —
спиральға бұралған
өткізгіш индуктивтілік резистор санауыш қуат сыйымдылығ
ы
4 Конденсатордың
төменгі тақтасындағы
барлық электрондар
катушканың ішінде
болған кезде-ондағы
ток болады максималды ең аз орта лездік тұрақты
7 слайд
Тур № 1 « Электротехника »( қосымша 1 ) Студенттердің міндеті-тест сұрақтарына жауап беру және әр сұрақ үшін 1 балл табу. Оқытушы дұрыс жауаптардың санын бағалау парағына тіркейді. № Сұрақ А B C D E 1 Катушкалар мен конденсатордан тұратын жабық электр тізбегі. тербелмелі тізбек индуктивті катушка резистор санауыш қуат 2 Индуктивтіліктің идеалды катушкасы мүлдем жоқ өткізгіштен жасалған электр кедергісі индуктивті лік сыйымды лығы резистор санауыш 3 Зарядтар жүйесі электрлік тепе-теңдік күйіне оралуға тырысады, содан кейін катушка қосылды — спиральға бұралған өткізгіш индуктивтілік резистор санауыш қуат сыйымдылығ ы 4 Конденсатордың төменгі тақтасындағы барлық электрондар катушканың ішінде болған кезде-ондағы ток болады максималды ең аз орта лездік тұрақты
#8 слайд
№ Сұрақ А B C D E
5 Катушка қосылған, оның
сымы қозғалысқа еркін
жол береді нейтрондар Атом электронд
ар протондар молекулалар
6 Магниттік өзара
әрекеттесу күштері пайда
болатын энергетикалық
кеңістік жиілік ток магнит
өрісі кернеу электр
сыйымдылығ
ы
7 Магниттік күш сызықтары
әрқашан солтүстік
полюстен шығады және
кіреді Оңтүстік
полюске қуатқа кернеуде Батыс полюсі Шығыс
полюске
8 Электрондардың немесе
басқа бөлшектердің
жалпы магниттік моменті
бар физикалық денелер тұрақты
магниттер резистор айнымалы
магниттер ферромагнитт
ер ферроқорытп
алар
9 Сақиналы өткізгіште
тұтқаның айналмалы
қозғалысы токтың
бағытына сәйкес келеді,
ал аударма-мынаны
көрсетеді индукция
бағыты тербелмелі
тізбек индуктивті
кедергі ток қуат
8 слайд
№ Сұрақ А B C D E 5 Катушка қосылған, оның сымы қозғалысқа еркін жол береді нейтрондар Атом электронд ар протондар молекулалар 6 Магниттік өзара әрекеттесу күштері пайда болатын энергетикалық кеңістік жиілік ток магнит өрісі кернеу электр сыйымдылығ ы 7 Магниттік күш сызықтары әрқашан солтүстік полюстен шығады және кіреді Оңтүстік полюске қуатқа кернеуде Батыс полюсі Шығыс полюске 8 Электрондардың немесе басқа бөлшектердің жалпы магниттік моменті бар физикалық денелер тұрақты магниттер резистор айнымалы магниттер ферромагнитт ер ферроқорытп алар 9 Сақиналы өткізгіште тұтқаның айналмалы қозғалысы токтың бағытына сәйкес келеді, ал аударма-мынаны көрсетеді индукция бағыты тербелмелі тізбек индуктивті кедергі ток қуат
#9 слайд
№ Сұрақ А B C D E
10
Әр түрлі көздерден алынған
магнит өрістері бір-бірімен
қосылып, алынған
өріс магнит
өрісі ток жиілік электр
сыйымдыл
ығы
11
Кез-келген өткізгіштегі электр
зарядтарының бағытталған
қозғалысына осы өткізгіштің
молекулалары мен атомдары
кедергі келтіреді молекулала
р мен
атомдар иондар электрондар протондар нейтрондар
12
Магнит өрісінің энергиясы
сақталатын электр тізбегінің
идеализацияланған элементі индуктивтілі
к резистор сыйымдылығы тұрақты
ток санауыш
13
Идеализацияланған элементке
ең жақын-индуктивтілік-электр
тізбегінің нақты элементі индуктивті
катушка резистор санауыш қуат бұрыш
14
SI бірліктер жүйесінде магнит
ағыны мен ағын байланысы веберлерде ваттада вольтпен джоулда
15
Өткізгіш денелердің
оқшауланған өткізгіштің
зарядының оның
потенциалына қатынасымен
өлшенетін электр зарядын
жинақтау және ұстап тұру
қасиеті деп аталады электр
сыйымдылы
ғы ток қуат жиілік кернеу
9 слайд
№ Сұрақ А B C D E 10 Әр түрлі көздерден алынған магнит өрістері бір-бірімен қосылып, алынған өріс магнит өрісі ток жиілік электр сыйымдыл ығы 11 Кез-келген өткізгіштегі электр зарядтарының бағытталған қозғалысына осы өткізгіштің молекулалары мен атомдары кедергі келтіреді молекулала р мен атомдар иондар электрондар протондар нейтрондар 12 Магнит өрісінің энергиясы сақталатын электр тізбегінің идеализацияланған элементі индуктивтілі к резистор сыйымдылығы тұрақты ток санауыш 13 Идеализацияланған элементке ең жақын-индуктивтілік-электр тізбегінің нақты элементі индуктивті катушка резистор санауыш қуат бұрыш 14 SI бірліктер жүйесінде магнит ағыны мен ағын байланысы веберлерде ваттада вольтпен джоулда 15 Өткізгіш денелердің оқшауланған өткізгіштің зарядының оның потенциалына қатынасымен өлшенетін электр зарядын жинақтау және ұстап тұру қасиеті деп аталады электр сыйымдылы ғы ток қуат жиілік кернеу
#10 слайд
№ Сұрақ А B C D E
16 Тізбекте кез-келген
уақытта катушкадағы
да, конденсатордағы
да кернеу тең ток кернеу қуат жиілік электр
сыйымдылығ
ы
17 Оның
тармақтарындағы
тізбектегі жалпы ток
неден тұрады қуаттан токтардан кернеуден бірі-уақыт электр
ыдыстарынан
жасалған
18 Егер тізбекте басым
болса резистор айнымалы
ток санауыш индуктивті
катушка бұрыш
19 Индуктор мен
конденсатордың
параллель
қосылуымен бұрыш индуктивті
кедергі тербелмелі
тізбек ток қуат
20 Электрлік
тербелістерді
тудыратын жабық
тербелмелі тізбекті
алғаннан кейін, яғни айнымалы
ток айнымалы
ток кернеу тербелмелі
тізбек тұрақты ток
10 слайд
№ Сұрақ А B C D E 16 Тізбекте кез-келген уақытта катушкадағы да, конденсатордағы да кернеу тең ток кернеу қуат жиілік электр сыйымдылығ ы 17 Оның тармақтарындағы тізбектегі жалпы ток неден тұрады қуаттан токтардан кернеуден бірі-уақыт электр ыдыстарынан жасалған 18 Егер тізбекте басым болса резистор айнымалы ток санауыш индуктивті катушка бұрыш 19 Индуктор мен конденсатордың параллель қосылуымен бұрыш индуктивті кедергі тербелмелі тізбек ток қуат 20 Электрлік тербелістерді тудыратын жабық тербелмелі тізбекті алғаннан кейін, яғни айнымалы ток айнымалы ток кернеу тербелмелі тізбек тұрақты ток
#11 слайд
Тур № 2 « К арточкалар» (қосымша 2 )
•
Қатысушылардың міндеті-тапсырманы орындау, оны мұғалімге
тексеру үшін тапсыру және әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай жинау.
Дұрыс жауаптар бағалау парағына жазылады.
1. ______________________________ — э лектр энергиясын механикалық
энергияға айналдыратын электр машинасы.
2. ______________________________ —кернеулі айнымалы токты жиілігін
өзгертпей басқа кернеулі айнымалы токқа түрлендіретін статикалық
электрмагниттік құрылғы.
3. ______________________________—электрондық-сәулелік түтікшенің экра-
нындағы жылдам өтетін электр процестерін сырттай бақылауға арналған
әмбебап электрөлшегіш құрал.
4. ______________________________—электр тербелістерін күшейтуге, оларды
тудыруға және түрлендіруге арналып жартылай өткізгіш кристалл негізінде
жасалған электрондық құрал.
5. ______________________________—көп қабатты құрылымды
шалаөткізгіштің монокристалды негізінде жасалған шалаөткізгіштік аспап;
үш немесе одан да көп электрон-кемтіктік ауысуы бар р-п-р-п типті аспап.
6. ______________________________— екі электродты, электр тогының
бағытына байланысты әртүрлі өтімділігі бар электронды аспап.
7. ______________________________—бұл электр
энергиясын өндіруге
арналған құрал-жабдықтар мен қондырғылардың, сондай-ақ осы мақсат
үшін салынған құрылыстар мен ғимараттардың жиынтығы.
11 слайд
Тур № 2 « К арточкалар» (қосымша 2 ) • Қатысушылардың міндеті-тапсырманы орындау, оны мұғалімге тексеру үшін тапсыру және әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай жинау. Дұрыс жауаптар бағалау парағына жазылады. 1. ______________________________ — э лектр энергиясын механикалық энергияға айналдыратын электр машинасы. 2. ______________________________ —кернеулі айнымалы токты жиілігін өзгертпей басқа кернеулі айнымалы токқа түрлендіретін статикалық электрмагниттік құрылғы. 3. ______________________________—электрондық-сәулелік түтікшенің экра- нындағы жылдам өтетін электр процестерін сырттай бақылауға арналған әмбебап электрөлшегіш құрал. 4. ______________________________—электр тербелістерін күшейтуге, оларды тудыруға және түрлендіруге арналып жартылай өткізгіш кристалл негізінде жасалған электрондық құрал. 5. ______________________________—көп қабатты құрылымды шалаөткізгіштің монокристалды негізінде жасалған шалаөткізгіштік аспап; үш немесе одан да көп электрон-кемтіктік ауысуы бар р-п-р-п типті аспап. 6. ______________________________— екі электродты, электр тогының бағытына байланысты әртүрлі өтімділігі бар электронды аспап. 7. ______________________________—бұл электр энергиясын өндіруге арналған құрал-жабдықтар мен қондырғылардың, сондай-ақ осы мақсат үшін салынған құрылыстар мен ғимараттардың жиынтығы.
#12 слайд
Қосымша 3
Тур №3 Лабиринт « Электр шамалар»
.
Лабиринтте сізге белгілі электр шамалардың 7 атауы шифрланған. Сіз диагональдардан басқа кез-келген бағытта оқи аласыз. Д ұрыс жауап үшін 1
балл беріледі. Жауаптарды параққа жазыңыз.
.
12 слайд
Қосымша 3 Тур №3 Лабиринт « Электр шамалар» . Лабиринтте сізге белгілі электр шамалардың 7 атауы шифрланған. Сіз диагональдардан басқа кез-келген бағытта оқи аласыз. Д ұрыс жауап үшін 1 балл беріледі. Жауаптарды параққа жазыңыз. .
#13 слайд
Қосымша 3
Тур №4 « Тұрмыстық электр аспаптар »
1.Қандай шам энергиялық тиімді болып табылады?
13 слайд
Қосымша 3 Тур №4 « Тұрмыстық электр аспаптар » 1.Қандай шам энергиялық тиімді болып табылады?
#14 слайд
2.Қандай тұрмыстық аспапта бір айдағы электр
энергиясының шығыны басқаларына қарағанда
көбірек?
14 слайд
2.Қандай тұрмыстық аспапта бір айдағы электр энергиясының шығыны басқаларына қарағанда көбірек?
#15 слайд
3.Кір жуғыш машинаның толық жүктелмеуі электр
энергияны тұтынуға әсер ете ме?
15 слайд
3.Кір жуғыш машинаның толық жүктелмеуі электр энергияны тұтынуға әсер ете ме?
#16 слайд
4. Қандай электр үтік электр энергияны тиімді
жұмсайды?
16 слайд
4. Қандай электр үтік электр энергияны тиімді жұмсайды?
#17 слайд
5.Энергияны үнемдейтін шамдар пәтерде энергияны
тұтынуды қанша есе азайтады
17 слайд
5.Энергияны үнемдейтін шамдар пәтерде энергияны тұтынуды қанша есе азайтады
#18 слайд
6.Электр энергияны үнемдеу мақсатында тоңазытқышты
қалай орналастыру керек?
18 слайд
6.Электр энергияны үнемдеу мақсатында тоңазытқышты қалай орналастыру керек?
#19 слайд
Қорытынды
•
Көптеген ұрпақтар өзгереді және біздің
машиналар ғаламның кез-келген нүктесінде
алатын энергиямен қоректенеді. Өйткені,
энергия біздің айналамызда.
19 слайд
Қорытынды • Көптеген ұрпақтар өзгереді және біздің машиналар ғаламның кез-келген нүктесінде алатын энергиямен қоректенеді. Өйткені, энергия біздің айналамызда.
#20 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ
20 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген