Дидактикалық ойындардың құндылығы

#1 слайд
№ 1 А Л М А Т Ы Қ А З А Қ М Е М Л Е К Е Т Т І К Г У М А Н И Т А Р Л Ы Қ
П Е Д А Г О Г Т І К К О Л Л Е Д Ж І
К У Р С Т Ы Қ Ж Ұ М Ы С
Т А Қ Ы Р Ы Б Ы : Д И Д А К Т И К А Л Ы Қ О Й Ы Н Д А Р Д Ы Ң
П Е Д А Г О Г И К А Л Ы Қ Қ Ұ Н Д Ы Л Ы Ғ Ы
П Е Д А Г О Г И К А
О Қ У Б Ө Л І М І : К Ү Н Д І З Г І
М А М А Н Д Ы Қ : 0 1 1 1 0 0 0 Н Е Г І З Г І О Р Т А Б І Л І І М Б Е Р У
К У Р С : I V
Т О П : 4 1 Ш
О Р Ы Н Д А Ғ А Н : Х А С Е Н О В А . К .
Ғ Ы Л Ы М И Ж Е Т Е К Ш І С І : Т А Ш И Е В А Э . А .
А Л М А Т Ы 2 0 2 0ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТІРЛІГІ
1 слайд
№ 1 А Л М А Т Ы Қ А З А Қ М Е М Л Е К Е Т Т І К Г У М А Н И Т А Р Л Ы Қ П Е Д А Г О Г Т І К К О Л Л Е Д Ж І К У Р С Т Ы Қ Ж Ұ М Ы С Т А Қ Ы Р Ы Б Ы : Д И Д А К Т И К А Л Ы Қ О Й Ы Н Д А Р Д Ы Ң П Е Д А Г О Г И К А Л Ы Қ Қ Ұ Н Д Ы Л Ы Ғ Ы П Е Д А Г О Г И К А О Қ У Б Ө Л І М І : К Ү Н Д І З Г І М А М А Н Д Ы Қ : 0 1 1 1 0 0 0 Н Е Г І З Г І О Р Т А Б І Л І І М Б Е Р У К У Р С : I V Т О П : 4 1 Ш О Р Ы Н Д А Ғ А Н : Х А С Е Н О В А . К . Ғ Ы Л Ы М И Ж Е Т Е К Ш І С І : Т А Ш И Е В А Э . А . А Л М А Т Ы 2 0 2 0ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
#2 слайд
•
Тәрбие – баланың дүниеге келген сәтінен
басталады. Мектеп жасына дейінгі баланы
дамытатын, өсіретін әрі тәрбиелейтін негізгі іс-
әрекет – ойын. Ойын арқылы бала өзін қоршаған
ортамен, табиғатпен, қоғамдық құбылыстармен,
адамдардың еңбегімен, қарым-қатынастарымен
танысады.
2 слайд
• Тәрбие – баланың дүниеге келген сәтінен басталады. Мектеп жасына дейінгі баланы дамытатын, өсіретін әрі тәрбиелейтін негізгі іс- әрекет – ойын. Ойын арқылы бала өзін қоршаған ортамен, табиғатпен, қоғамдық құбылыстармен, адамдардың еңбегімен, қарым-қатынастарымен танысады.
#3 слайд
3 слайд
#4 слайд
•
Халқымыз ойындарды тек балаларды алдандыру,
көңілін көтеру әдісі деп қарамай, жас ерекшеліктеріне
сай олардың қөзқарастарын, мінез-құлқын
қалыптастыру құралы деп ерекше бағалаған. Ойын –
негізінен, балаларға дене шынықтыру және
эстетикалық тәрбие берудің маңызды құралы. Ойын
балаларды ұйымшылдыққа үйретеді. Ойынның
түрлері көп, соның ішінде маңыздысы – дидактикалық
ойын.
4 слайд
• Халқымыз ойындарды тек балаларды алдандыру, көңілін көтеру әдісі деп қарамай, жас ерекшеліктеріне сай олардың қөзқарастарын, мінез-құлқын қалыптастыру құралы деп ерекше бағалаған. Ойын – негізінен, балаларға дене шынықтыру және эстетикалық тәрбие берудің маңызды құралы. Ойын балаларды ұйымшылдыққа үйретеді. Ойынның түрлері көп, соның ішінде маңыздысы – дидактикалық ойын.
#5 слайд
•
Дидактикалық ойынның мақсаты баланы қызықтыра
отырып, жаңа сабақты немесе өткен материалды берік
меңгерту болып табылады
•
Міндеті-ойынның сипатын, оның мазмұны баланың
танымдық әрекетін дамытуға бағытталады
•
Дидактикалық ойындарға қойылатын талаптар:
•
Ойынға берілген уақыт баланы жалықтырмайтындай
болуы
•
Тақырып аясынан ауытқымай, оның мазмұнын ашуы қатаң
ескеріледі
•
Ойынға қажетті материалдар алдын ала даярлануы
•
Ойынның балаға беретні білімділік және тәрбиелік мәні
болуы
5 слайд
• Дидактикалық ойынның мақсаты баланы қызықтыра отырып, жаңа сабақты немесе өткен материалды берік меңгерту болып табылады • Міндеті-ойынның сипатын, оның мазмұны баланың танымдық әрекетін дамытуға бағытталады • Дидактикалық ойындарға қойылатын талаптар: • Ойынға берілген уақыт баланы жалықтырмайтындай болуы • Тақырып аясынан ауытқымай, оның мазмұнын ашуы қатаң ескеріледі • Ойынға қажетті материалдар алдын ала даярлануы • Ойынның балаға беретні білімділік және тәрбиелік мәні болуы
#6 слайд
•
Крупская
•
Макаренко
•
Сухомолинский
•
Куанышев
•
Айтбаева
6 слайд
• Крупская • Макаренко • Сухомолинский • Куанышев • Айтбаева
#7 слайд
•
Ойын саяхаттар - ертегі
•
Ойын тапсырмалар - сөздік тапсырмалар
•
Ойын болжамдар - не істер едім?
•
Ойын жұмбақтар - логика
•
Ойын әңгімелер - қарым - қатынас
7 слайд
• Ойын саяхаттар - ертегі • Ойын тапсырмалар - сөздік тапсырмалар • Ойын болжамдар - не істер едім? • Ойын жұмбақтар - логика • Ойын әңгімелер - қарым - қатынас
#8 слайд
•
Бұл ойынның пайдасы – баланың ой-өрісінің қалыптасуын,
дамуын мақсат етіп қояды. Сондай-ақ, балалардың
адамгершілік сезімін оятуға, адамдармен дұрыс қарым-
қатынас жасау, еңбек адамдарына, басқа ұлт өкілдеріне,
достық, туған жеріне сүйіспеншлік сезіміне тәрбиелеуге
көңіл бөлінеді. Дидактикалық ойындар – балалар үшін өзіне
тән жүру барысы, мақсаты, маңызы бар әрекет. Ойындарды
бала тәрбиесіне енгізу үшін тәрбиешілер көптеген
жұмыстарды атқарады.
8 слайд
• Бұл ойынның пайдасы – баланың ой-өрісінің қалыптасуын, дамуын мақсат етіп қояды. Сондай-ақ, балалардың адамгершілік сезімін оятуға, адамдармен дұрыс қарым- қатынас жасау, еңбек адамдарына, басқа ұлт өкілдеріне, достық, туған жеріне сүйіспеншлік сезіміне тәрбиелеуге көңіл бөлінеді. Дидактикалық ойындар – балалар үшін өзіне тән жүру барысы, мақсаты, маңызы бар әрекет. Ойындарды бала тәрбиесіне енгізу үшін тәрбиешілер көптеген жұмыстарды атқарады.
#9 слайд
•
Дидактикалық ойындарды тиімді пайдалану – сабақтың
әсерлілігін, тартымдылығын, белсенділігін, баланың
ынтасын күшейтеді. Ойын ережесі балалардың түсінуіне
оңай, қарапайым, әрі қысқа болуы керек. Кейде, ойынның
мазмұны, ережесі балаларға дұрыс түсіндірілмейді де,
балалар оған қызықпайды, зейін қойып тыңдамайды. Оның
үстіне дидактикалық материалдар мен көрнекіліктерге
жеке көңіл бөлу керек. Балалардың таным қабілетін,
логикалық ой-өрісін кеңейтіп, сабаққа ынтасын арттыруда
дидактикалық ойындарды ұтымды пайдаланудың маңызы
зор. Балаларға алдарына қойылған дидактикалық
тапсырмаларды өз беттерінше орындау үшін тәрбиеші
көркем әдебиет оқып беру, алдын-ала жұмыс жүргізу
керек.
9 слайд
• Дидактикалық ойындарды тиімді пайдалану – сабақтың әсерлілігін, тартымдылығын, белсенділігін, баланың ынтасын күшейтеді. Ойын ережесі балалардың түсінуіне оңай, қарапайым, әрі қысқа болуы керек. Кейде, ойынның мазмұны, ережесі балаларға дұрыс түсіндірілмейді де, балалар оған қызықпайды, зейін қойып тыңдамайды. Оның үстіне дидактикалық материалдар мен көрнекіліктерге жеке көңіл бөлу керек. Балалардың таным қабілетін, логикалық ой-өрісін кеңейтіп, сабаққа ынтасын арттыруда дидактикалық ойындарды ұтымды пайдаланудың маңызы зор. Балаларға алдарына қойылған дидактикалық тапсырмаларды өз беттерінше орындау үшін тәрбиеші көркем әдебиет оқып беру, алдын-ала жұмыс жүргізу керек.
#10 слайд
•
Дидактикалық ойындар үш топқа бөлінеді:
•
Заттық дидактикалық ойындар – дидактикалық
ойыншықтармен және түрлі ойын материалдарымен
ұйымдастырылады.
•
Үстел үстінде ойналатын дидактикалық ойындар – «Лото»,
«Домино» және тағы басқа.
•
Сөздік дидактикалық ойындар.
10 слайд
• Дидактикалық ойындар үш топқа бөлінеді: • Заттық дидактикалық ойындар – дидактикалық ойыншықтармен және түрлі ойын материалдарымен ұйымдастырылады. • Үстел үстінде ойналатын дидактикалық ойындар – «Лото», «Домино» және тағы басқа. • Сөздік дидактикалық ойындар.
#11 слайд
ПРОБЛЕМА
•
Ал егер балалар дидактикалық ойындарды
ойнауға қарсы болса, онда ойынды қалай
жүргізуге болады?
•
Қалай оқушының қызығушылығын арттыруға
болады?
•
Қандай ойындар ойлап табуға болады?
11 слайд
ПРОБЛЕМА • Ал егер балалар дидактикалық ойындарды ойнауға қарсы болса, онда ойынды қалай жүргізуге болады? • Қалай оқушының қызығушылығын арттыруға болады? • Қандай ойындар ойлап табуға болады?
#12 слайд
•
Дидактикалық ойындар – балаларға белгілі бір білім
беріп, іскерлік пен дағдыны,
•
сөздік қорларын көздейтін іс-әрекет.
12 слайд
• Дидактикалық ойындар – балаларға белгілі бір білім беріп, іскерлік пен дағдыны, • сөздік қорларын көздейтін іс-әрекет.
#13 слайд
•
Дидактикалық ойын балалардың қоршаған орта
туралы түсінігін кеңейтеді, баланы ойнай білуге
баулып, ақыл-ой қызметін қалыптастырады, әрі
адамгершілікке тәрбиелеу құралы болып
табылады. Дидактикалық ойынның ережелері
балалардан ұстамдылықты, тәртіптілікті қажет
етеді. Сонымен қатар, дидактикалық ойлау
қабілеттерін, ізденімпаздығын арттырады,
сөздік қорларын молайтуға көмектеседі.
Балалардың сабаққа қызығушылықтарын
арттырады, белсенділік танытып,
бағдарламалық материалдарды меңгеруіне
ықпал етеді.
13 слайд
• Дидактикалық ойын балалардың қоршаған орта туралы түсінігін кеңейтеді, баланы ойнай білуге баулып, ақыл-ой қызметін қалыптастырады, әрі адамгершілікке тәрбиелеу құралы болып табылады. Дидактикалық ойынның ережелері балалардан ұстамдылықты, тәртіптілікті қажет етеді. Сонымен қатар, дидактикалық ойлау қабілеттерін, ізденімпаздығын арттырады, сөздік қорларын молайтуға көмектеседі. Балалардың сабаққа қызығушылықтарын арттырады, белсенділік танытып, бағдарламалық материалдарды меңгеруіне ықпал етеді.
#14 слайд
•
Дидактикалық ойындардың тиімділігі –
сабақтың әр кезіндегі орны мен міндетін,
мақсатын дәл анықтауға, оны қолданудың
теориясы мен практикасын тәрбиешінің жетік
меңгеруіне, шеберлік танытуына, ойынға
қажетті материалдарды алдын-ала дайындап
алуға, балаларды белсенді қатыстыруға
байланысты. Ойындарды өткен сабақты
қайталау, естеріне түсіру кезінде қолданған
пайдалы.
14 слайд
• Дидактикалық ойындардың тиімділігі – сабақтың әр кезіндегі орны мен міндетін, мақсатын дәл анықтауға, оны қолданудың теориясы мен практикасын тәрбиешінің жетік меңгеруіне, шеберлік танытуына, ойынға қажетті материалдарды алдын-ала дайындап алуға, балаларды белсенді қатыстыруға байланысты. Ойындарды өткен сабақты қайталау, естеріне түсіру кезінде қолданған пайдалы.
#15 слайд
•
Ойын түрлерін сабақ мазмұнына қарай, белгілі бір
мақсатта таңдап алу керек. Мазмұнды ойындарды
қайталауға бермеу керек, ол үшін өтілетін
сабақтың тақырыбына келетін ойын түрлерін күні
бұрын реттеп оны жүргізудің тиімді тәсілдерін
ойластыру керек. Барлық сабақтарда
дидактикалық ойындар қолданылады, оны
сабақтың ортасында қолданған ыңғайлы. Мысалы
сауат ашу сабағында дидактикалық ойындар
балаларды тәрбиешінің айтқанын дұрыс ұғып, оны
тыңдай білуге, дыбыстарды ажыратып, ойда
сақтап, сөз құрастыруға, олардың ой-өрісін
дамытуға үйретеді.
15 слайд
• Ойын түрлерін сабақ мазмұнына қарай, белгілі бір мақсатта таңдап алу керек. Мазмұнды ойындарды қайталауға бермеу керек, ол үшін өтілетін сабақтың тақырыбына келетін ойын түрлерін күні бұрын реттеп оны жүргізудің тиімді тәсілдерін ойластыру керек. Барлық сабақтарда дидактикалық ойындар қолданылады, оны сабақтың ортасында қолданған ыңғайлы. Мысалы сауат ашу сабағында дидактикалық ойындар балаларды тәрбиешінің айтқанын дұрыс ұғып, оны тыңдай білуге, дыбыстарды ажыратып, ойда сақтап, сөз құрастыруға, олардың ой-өрісін дамытуға үйретеді.
#16 слайд
•
Қазір «Балбөбек» бағдарламасына байланысты
кешенді сабақтар бірнеше сабақты қосып,
байланыстырып өткізу әдіс-тәсілдерін қолдануға
болады. Айталық, Сауат ашу сабағында балалар сөзде
неше дыбыс, неше әріп, неше дауысты, неше дауыссыз
дыбыстардың барын санайды, текшемен белгілейді
немесе суретін салады.
•
Дидактикалық ойын сәбилер тобынан басталады.
Мұнда жоғары топтарға қарағанда, жеңіл түрлері
беріледі, балалар аз ойланады. Мысалы, бала ойнап
отырған машинаның дөңгелегі нешеу, түсі қандай,
кубиктерді түсіне қарай топтастыр, қане «сен көк
кубиктарды әкелші», «үстелге апарып қойшы» т.б. Бұл
жерде балалар кеңістікті бағдарлауды үйренеді.
16 слайд
• Қазір «Балбөбек» бағдарламасына байланысты кешенді сабақтар бірнеше сабақты қосып, байланыстырып өткізу әдіс-тәсілдерін қолдануға болады. Айталық, Сауат ашу сабағында балалар сөзде неше дыбыс, неше әріп, неше дауысты, неше дауыссыз дыбыстардың барын санайды, текшемен белгілейді немесе суретін салады. • Дидактикалық ойын сәбилер тобынан басталады. Мұнда жоғары топтарға қарағанда, жеңіл түрлері беріледі, балалар аз ойланады. Мысалы, бала ойнап отырған машинаның дөңгелегі нешеу, түсі қандай, кубиктерді түсіне қарай топтастыр, қане «сен көк кубиктарды әкелші», «үстелге апарып қойшы» т.б. Бұл жерде балалар кеңістікті бағдарлауды үйренеді.
#17 слайд
•
Баланың тілін дамытуда ауызекі сөйлеу, тілдің дыбысталу
мәдениетін тәрбиелеуде, байланыстырып сөйлеу, сөздік қорын
дамыту үшін сабақта және сабақтан тыс уақытта ойналатын
дидактикалық ойындардың маңызы зор. Ойын шарттары мен
көрнекіліктерін пайдалану арқылы баланың жеке басын, ойын
әрекетін дамытуға болады. Дидактикалық ойындар баланың
ақыл-ойын дамытуға, ойлауын, қабылдауын, есте сақтауын,
зейінін, салыстыра білу, жіктей білуге және өзін-өзі бақылауға
үйретеді. Дидактикалық ойындарды іріктеуде баланың ойынды
саналы түсініп, оның шартын дұрыс орындауға тырысып, белгілі
бір нәтижеге жету мақсаты көзделеді. Ойын мақсатына сай, ойын
шартын орындап, ондағы сұрақтар мен тапсырмаларға жауап
беруге дағдыланады. Ойын шартын, ережесін қатаң сақтау
арқылы жолдастарын тыңдай білу, олардың қатесін түзетуге
көмектесуге, ойын шартын түсіндіріп ойынды жалғастыруға,
жаңа ойын ережесін ойлап табуға, оны басқаларға түсіндіре
білуге, ойынды ұйымдастыруға жаттықтырылады.
17 слайд
• Баланың тілін дамытуда ауызекі сөйлеу, тілдің дыбысталу мәдениетін тәрбиелеуде, байланыстырып сөйлеу, сөздік қорын дамыту үшін сабақта және сабақтан тыс уақытта ойналатын дидактикалық ойындардың маңызы зор. Ойын шарттары мен көрнекіліктерін пайдалану арқылы баланың жеке басын, ойын әрекетін дамытуға болады. Дидактикалық ойындар баланың ақыл-ойын дамытуға, ойлауын, қабылдауын, есте сақтауын, зейінін, салыстыра білу, жіктей білуге және өзін-өзі бақылауға үйретеді. Дидактикалық ойындарды іріктеуде баланың ойынды саналы түсініп, оның шартын дұрыс орындауға тырысып, белгілі бір нәтижеге жету мақсаты көзделеді. Ойын мақсатына сай, ойын шартын орындап, ондағы сұрақтар мен тапсырмаларға жауап беруге дағдыланады. Ойын шартын, ережесін қатаң сақтау арқылы жолдастарын тыңдай білу, олардың қатесін түзетуге көмектесуге, ойын шартын түсіндіріп ойынды жалғастыруға, жаңа ойын ережесін ойлап табуға, оны басқаларға түсіндіре білуге, ойынды ұйымдастыруға жаттықтырылады.
#18 слайд
•
Дидактикалық ойындарды тіл дамыту
сабақтарында пайдаланудың тиімділігін
тәжірибе көрсетіп отыр. Сабақты бекіту,
сабақта меңгерген материал туралы түсінігін
кеңейту, баланың шығармашылығын дамыту,
тіл байлығын молайту үшін ол ойындар
сабақтың тақырыбына, мақсатына сай
таңдалып отырады. Ұсынылып отырған
дидактикалық ойындардағы тапсырмалар:
сөйлеудің екі түрі – монологтық және
диалогтық сөйлеуге арналған.
18 слайд
• Дидактикалық ойындарды тіл дамыту сабақтарында пайдаланудың тиімділігін тәжірибе көрсетіп отыр. Сабақты бекіту, сабақта меңгерген материал туралы түсінігін кеңейту, баланың шығармашылығын дамыту, тіл байлығын молайту үшін ол ойындар сабақтың тақырыбына, мақсатына сай таңдалып отырады. Ұсынылып отырған дидактикалық ойындардағы тапсырмалар: сөйлеудің екі түрі – монологтық және диалогтық сөйлеуге арналған.
#19 слайд
МЕНІҢ ТӘЖІРИБЕМДЕ
19 слайд
МЕНІҢ ТӘЖІРИБЕМДЕ
#20 слайд
•
Interaction өзара әрекеттесу
•
Development даму
20 слайд
• Interaction өзара әрекеттесу • Development даму
#21 слайд
21 слайд
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ
•
Қорытындылай келе, Ойын үстінде бала өзін еркін
ұстайды, ал еркіндік дегеніміз барлық дамудың
баспалдағы. Әрбір дидактикалық ойынның міндеті
әрбір баланың мінез – құлқын анықтап,
ұйымдастырып, біртұтас ұжымға біріктіретін
әрекет арқылы іске асыру. Ол балалардың
қызығушылығын тудырып, олардың ойынға деген
эмоциялық қатынасын анықтау. "Ойын бала үшін
ойын емес, білім мен тәрбие негізін қалайтын
басты құрал« Дидактикалық ойындарды
пайдалана отырып біз жаңа ұрпақты тез
қалыптасуға, next level , яңғи келесі кезеңге өте
аламыз, ал келесі кезеңде әдеттегідей жаңа
сынақтар күтеді
24 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ • Қорытындылай келе, Ойын үстінде бала өзін еркін ұстайды, ал еркіндік дегеніміз барлық дамудың баспалдағы. Әрбір дидактикалық ойынның міндеті әрбір баланың мінез – құлқын анықтап, ұйымдастырып, біртұтас ұжымға біріктіретін әрекет арқылы іске асыру. Ол балалардың қызығушылығын тудырып, олардың ойынға деген эмоциялық қатынасын анықтау. "Ойын бала үшін ойын емес, білім мен тәрбие негізін қалайтын басты құрал« Дидактикалық ойындарды пайдалана отырып біз жаңа ұрпақты тез қалыптасуға, next level , яңғи келесі кезеңге өте аламыз, ал келесі кезеңде әдеттегідей жаңа сынақтар күтеді
#25 слайд
25 слайд
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген