Домбыра-қазақтың рухы

#1 слайд
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРІЛІГІ
«ӨРЛЕУ» БІЛІКТІЛІКТІ АРТТЫРУ ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» АҚ ФИЛИАЛЫ ОҢТҮСТІК
ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БОЙЫНША ПҚБАИ
Тіл ұстартуда жүргізілетін жұмыстар
“Инновациялық технологиялар мен жаратылыстану-ғылыми(гуманитарлық)
пәндерді оқыту әдістемесі” кафедрасының аға оқытушысы
СЕРИКОВА БОТАКӨЗ СЕРІКҚЫЗЫ
1 слайд
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРІЛІГІ «ӨРЛЕУ» БІЛІКТІЛІКТІ АРТТЫРУ ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» АҚ ФИЛИАЛЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БОЙЫНША ПҚБАИ Тіл ұстартуда жүргізілетін жұмыстар “Инновациялық технологиялар мен жаратылыстану-ғылыми(гуманитарлық) пәндерді оқыту әдістемесі” кафедрасының аға оқытушысы СЕРИКОВА БОТАКӨЗ СЕРІКҚЫЗЫ
#2 слайд
Тіл ұстартуда жүргізілетін жұмыстар
Ауызша тіл ұстарту Жазбаша тіл ұстарту
Ауызша тіл ұстарту жұмыстары мынадай жүйеде жүргізіледі:
•Қазақ тілі сабағында оқушының жауабы мұғалімнің қатысынсыз өз
тарапынан айтылуы тиіс. Оқушы теориялық материал жөніндегі ойын
жинақтап сөйлеуге әдеттенеді.
•Жаттығу, тапсырма жұмыстарының мақсатын, шартын дұрыс түсініп,
материалды ауызша талдап, дәлелдеп, жүйелі айтып беруге дағдыландырады.
•Оқығанын, естігендерін, көргендерін мазмұндап, суреттеп, баяндап айта
білуге баулу.
•Оқушыларды ізденіс жасаған шығармашылық жұмыстарының
қорытындысын жинақтап айтқызу.
•Ауызша суреттеп сөйлеу.
•Ойдан әңгіме, өлең шығарту.
•Көпшілік алдында сөйлеуге баулу.
•Мәтінді мәнерлеп оқу.
•Үйде оқу.
сөздерден сөз тіркесін, сөз тіркесін, сөз тіркесінен сөйлем, сөйлемнен күрделі ой,
күрделі ойдан әңгіме, шығарма құрастыруға дейін сөздерді өзара байлыныстырып,
ойды жүйелеп айтуға, айтқанын жазбаша түрде жеткізе білуге дағдыландыру
жолындағы амал-тәсілдерді қарастыратын және осы мақсатта мұғалімдердің
шеберлігін аса қажет ететін процесс.
2 слайд
Тіл ұстартуда жүргізілетін жұмыстар Ауызша тіл ұстарту Жазбаша тіл ұстарту Ауызша тіл ұстарту жұмыстары мынадай жүйеде жүргізіледі: •Қазақ тілі сабағында оқушының жауабы мұғалімнің қатысынсыз өз тарапынан айтылуы тиіс. Оқушы теориялық материал жөніндегі ойын жинақтап сөйлеуге әдеттенеді. •Жаттығу, тапсырма жұмыстарының мақсатын, шартын дұрыс түсініп, материалды ауызша талдап, дәлелдеп, жүйелі айтып беруге дағдыландырады. •Оқығанын, естігендерін, көргендерін мазмұндап, суреттеп, баяндап айта білуге баулу. •Оқушыларды ізденіс жасаған шығармашылық жұмыстарының қорытындысын жинақтап айтқызу. •Ауызша суреттеп сөйлеу. •Ойдан әңгіме, өлең шығарту. •Көпшілік алдында сөйлеуге баулу. •Мәтінді мәнерлеп оқу. •Үйде оқу. сөздерден сөз тіркесін, сөз тіркесін, сөз тіркесінен сөйлем, сөйлемнен күрделі ой, күрделі ойдан әңгіме, шығарма құрастыруға дейін сөздерді өзара байлыныстырып, ойды жүйелеп айтуға, айтқанын жазбаша түрде жеткізе білуге дағдыландыру жолындағы амал-тәсілдерді қарастыратын және осы мақсатта мұғалімдердің шеберлігін аса қажет ететін процесс.
#3 слайд
Шығарма жұмысын тексергенде қателердің түрі
шартты белгілер арқылы көрсетіледі:
I - Емле қатесі белгіленеді.
V - Тыныс белгісінен кеткен қате.
Z - Абзац керек деген белгі.
Z - Артық қойылған абзац.
┴ - Стильдік қате белгісі.
? - Күмәнді, екі ұшты, осы сөйлемді ойлан деген белгі.
?! - Пікірді немесе дәлелді бұрмалаудан кеткен кемшілік.
! - Осы жерге ерекше көңіл аудар.
~~ - Ауыстыруды керек ететін, бірнеше қайталанған
сөздер мен сөйлемдер.
--- - Стильдік жағынан дұрыс құрылмаған, жөндеп жаз
деген белгі.
... - Сөз қалдырып кетсе, түсініксіз сөйлемдерді белгілеу
3 слайд
Шығарма жұмысын тексергенде қателердің түрі шартты белгілер арқылы көрсетіледі: I - Емле қатесі белгіленеді. V - Тыныс белгісінен кеткен қате. Z - Абзац керек деген белгі. Z - Артық қойылған абзац. ┴ - Стильдік қате белгісі. ? - Күмәнді, екі ұшты, осы сөйлемді ойлан деген белгі. ?! - Пікірді немесе дәлелді бұрмалаудан кеткен кемшілік. ! - Осы жерге ерекше көңіл аудар. ~~ - Ауыстыруды керек ететін, бірнеше қайталанған сөздер мен сөйлемдер. --- - Стильдік жағынан дұрыс құрылмаған, жөндеп жаз деген белгі. ... - Сөз қалдырып кетсе, түсініксіз сөйлемдерді белгілеу
#4 слайд
Шығармаға екі баға қойылады:
Бағалау нормалары:
1-баға
жұмыстың мазмұны
мен көркемдік сапасы,
тіл байлығы үшін
2-баға
грамматикалық
сауаттылығы үшін
Баға Қателер саны
«5» 1/0 1/0 0/1
«4» 3/3 2/4 1/5
«3»
«2»
6/5 5/6 3/8
9/5 8/9
4 слайд
Шығармаға екі баға қойылады: Бағалау нормалары: 1-баға жұмыстың мазмұны мен көркемдік сапасы, тіл байлығы үшін 2-баға грамматикалық сауаттылығы үшін Баға Қателер саны «5» 1/0 1/0 0/1 «4» 3/3 2/4 1/5 «3» «2» 6/5 5/6 3/8 9/5 8/9
#5 слайд
Шығарманы жазуға және бағалауға
қойылатын талаптар
5 слайд
Шығарманы жазуға және бағалауға қойылатын талаптар
#6 слайд
Шығарманы рәсімдеуге қойылатын талаптар:
6 слайд
Шығарманы рәсімдеуге қойылатын талаптар:
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
Шығарма жұмыстарының көлемі,
уақыты төмендегідей болады:
5-сынып – 0,5 – 1 бет;
6-сынып – 1 – 1,5 бет;
7-сынып – 1,5 - 2 бет;
8-сынып – 2 - 3 бет;
9-сынып – 3 – 4 бет;
10-сынып – 6 – 8 бет;
11-сынып – 6 – 8 бет (оқушы дәптерінің беті).
8 слайд
Шығарма жұмыстарының көлемі, уақыты төмендегідей болады: 5-сынып – 0,5 – 1 бет; 6-сынып – 1 – 1,5 бет; 7-сынып – 1,5 - 2 бет; 8-сынып – 2 - 3 бет; 9-сынып – 3 – 4 бет; 10-сынып – 6 – 8 бет; 11-сынып – 6 – 8 бет (оқушы дәптерінің беті).
#9 слайд
Мазмұндама жұмысының негізгі мақсаты – оқушылардың
жазатын жұмыстарын терең түсіне отырып, олардың тілдік
құралдарына, сөздік қорына, сөз таңдау, сөйлеудегі сөздердің
орнына, көркемділігіне, бейнелілігіне назар аударып, өз ойын
жүйелі айтып, не жазып беруге дағдыландыру болып табылады.
Осындай бiлiм дағдыларын қалыптастыруда мазмұндаманың
мынандай түрлерiн жүргiзуге болады:
Дайын мәтiн бойынша мазмұндама
Сурет бойынша мазмұндама
Аяқталмаған мәтiн бойынша мазмұндама
9 слайд
Мазмұндама жұмысының негізгі мақсаты – оқушылардың жазатын жұмыстарын терең түсіне отырып, олардың тілдік құралдарына, сөздік қорына, сөз таңдау, сөйлеудегі сөздердің орнына, көркемділігіне, бейнелілігіне назар аударып, өз ойын жүйелі айтып, не жазып беруге дағдыландыру болып табылады. Осындай бiлiм дағдыларын қалыптастыруда мазмұндаманың мынандай түрлерiн жүргiзуге болады: Дайын мәтiн бойынша мазмұндама Сурет бойынша мазмұндама Аяқталмаған мәтiн бойынша мазмұндама
#10 слайд
Дайын мәтiн бойынша мазмұндаманың өзiн бiрнеше түрге
бөлуге болады:
Мәтiнге жуық немесе толық мазмұндау.
Мәтiннiң мазмұнын сақтай отырып, бiрақ баяндалу
формасын өзгертiп баяндау.
Қысқарта баяндау.
Толықтырып мазмұндау.
Үлгі мәтін бойынша мазмұндама.
10 слайд
Дайын мәтiн бойынша мазмұндаманың өзiн бiрнеше түрге бөлуге болады: Мәтiнге жуық немесе толық мазмұндау. Мәтiннiң мазмұнын сақтай отырып, бiрақ баяндалу формасын өзгертiп баяндау. Қысқарта баяндау. Толықтырып мазмұндау. Үлгі мәтін бойынша мазмұндама.
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
Сурет бойынша мазмұндау. Мәтінге қосымша сурет дайындалады.
Сурет бойынша мазмұндау, әңгіме құрастыру оқушылардың ойын,
тілін дамытады. Суреттi пайдалана отырып жазылатын
мазмұндаманың мынандай түрлерi бар:
белгiлi оқиғаға арналған бiр сурет бойынша мазмұндама
бiр оқиға мазмұнын ашатын сюжеттi суреттер арқылы
жаздырылатын мазмұндама
Сурет және сюжеттi суреттер бойынша жаздырылатын
мазмұндамаларды түрлендiрiп өтуге мүмкiндiк мол. Сюжеттi сурет
бойынша өткiзiлетiн мазмұндама мәтiнiндегi сөйлемдердiң орындарын
ауыстырып берiп, оны суреттiң сюжетiне байланысты түзеттiрiп
немесе орны ауыстырылған суреттердi мәтiн мазмұны бойынша
жүйеге түсiрiп, түрлерi оқушының ойлауы мен қиялын дамытып,
шығармашылық қабiлетiн арттырады.
Аяқталмаған мәтiн бойынша мазмұндама жаздырудағы мақсат –
оқушыларды өз бетiнше сюжет ойлап, әңгiменi әрi қарай жалғастыра
отырып, сәттi шешiм тауып аяқтауға дағдыландыру.
12 слайд
Сурет бойынша мазмұндау. Мәтінге қосымша сурет дайындалады. Сурет бойынша мазмұндау, әңгіме құрастыру оқушылардың ойын, тілін дамытады. Суреттi пайдалана отырып жазылатын мазмұндаманың мынандай түрлерi бар: белгiлi оқиғаға арналған бiр сурет бойынша мазмұндама бiр оқиға мазмұнын ашатын сюжеттi суреттер арқылы жаздырылатын мазмұндама Сурет және сюжеттi суреттер бойынша жаздырылатын мазмұндамаларды түрлендiрiп өтуге мүмкiндiк мол. Сюжеттi сурет бойынша өткiзiлетiн мазмұндама мәтiнiндегi сөйлемдердiң орындарын ауыстырып берiп, оны суреттiң сюжетiне байланысты түзеттiрiп немесе орны ауыстырылған суреттердi мәтiн мазмұны бойынша жүйеге түсiрiп, түрлерi оқушының ойлауы мен қиялын дамытып, шығармашылық қабiлетiн арттырады. Аяқталмаған мәтiн бойынша мазмұндама жаздырудағы мақсат – оқушыларды өз бетiнше сюжет ойлап, әңгiменi әрi қарай жалғастыра отырып, сәттi шешiм тауып аяқтауға дағдыландыру.
#13 слайд
Мазмұндама жазуға қойылатын негізгі талаптар:
13 слайд
Мазмұндама жазуға қойылатын негізгі талаптар:
#14 слайд
FACTS –
Мәліметтер
Сіз не білесіз?
IDEAS –
Идеялар
Сіз не ойлайсыз?
LEARNINGISSUES –
зерттеуді талап
ететін сұрақтар
ACTION PLAN –
шешімдер
жоспары
Сізге білу үшін не
істеу керек?
Мәліметтер.
Проблеманың толық
сюжеті.
Проблеманың
мұқият зерттелуі.
Болған ситуация
жайлы өз пікірлерін
білдіру. Осы
ситуацияның
туындауы мүмкін
себептерді
айқындау. Гипотеза
(болжау).
Зерттеуді қажет
ететін және
проблеманың шешілуіне
көмектесетін сұрақтар
қою. Мысалы: Қалай?
Қандай жағдайда?
Жоспар құру.
«FILA» стратегиясы
Бұл сингапурлық әріптестер тәжірибесінен алынған стратегия бойынша
оқушылар бірнеше топтарға бөлінеді. Барлығына бір мәтін беріледі.
Мәтінді оқып, танысып болған соң сол мәтін бойынша арнайы кестені
толтырады. Кесте 4 бағаннан тұрады.
14 слайд
FACTS – Мәліметтер Сіз не білесіз? IDEAS – Идеялар Сіз не ойлайсыз? LEARNINGISSUES – зерттеуді талап ететін сұрақтар ACTION PLAN – шешімдер жоспары Сізге білу үшін не істеу керек? Мәліметтер. Проблеманың толық сюжеті. Проблеманың мұқият зерттелуі. Болған ситуация жайлы өз пікірлерін білдіру. Осы ситуацияның туындауы мүмкін себептерді айқындау. Гипотеза (болжау). Зерттеуді қажет ететін және проблеманың шешілуіне көмектесетін сұрақтар қою. Мысалы: Қалай? Қандай жағдайда? Жоспар құру. «FILA» стратегиясы Бұл сингапурлық әріптестер тәжірибесінен алынған стратегия бойынша оқушылар бірнеше топтарға бөлінеді. Барлығына бір мәтін беріледі. Мәтінді оқып, танысып болған соң сол мәтін бойынша арнайы кестені толтырады. Кесте 4 бағаннан тұрады.
#15 слайд
«Кестені толтыр» стратегиясы
Оқушылар топтарға бөлінеді. Барлығына бір мәтін беріледі.
Сол мәтін бойынша арнайы кестені толтырады. Кесте 4
бағаннан тұрады:
Мәтін ішінен
түйінді
сөздерді теріп
жазу.
Мәтін
бойынша
конспект
жасау.
Мәтін
бойынша
сұрақтар
құрастыру.
Мәтіннің
ішінен негізгі
идеясын
бейнелейтін
сөйлемдерді
теріп жазу.
15 слайд
«Кестені толтыр» стратегиясы Оқушылар топтарға бөлінеді. Барлығына бір мәтін беріледі. Сол мәтін бойынша арнайы кестені толтырады. Кесте 4 бағаннан тұрады: Мәтін ішінен түйінді сөздерді теріп жазу. Мәтін бойынша конспект жасау. Мәтін бойынша сұрақтар құрастыру. Мәтіннің ішінен негізгі идеясын бейнелейтін сөйлемдерді теріп жазу.
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген