Дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымы

#1 слайд
Дүниежүзі елдерінің шаруашылық құрылымын бағалау Дүниежүзі елдерінің шаруашылық құрылымын ЖІӨнің құрылымындағы шаруашылық салаларының үлес салмағы бойынша анықтайды. Шаруашылық құрылымы бойынша елдердің топтары №Ел тораптары Елдерге тән ерекшкліктер 1Аграрлы елдер Ауылшаруашылығының үлес салмағы басым 2Аграрлы шикізатты елдерАуылшаруашылығы мен өндіруші өнеркәсіп басым 3Индустриялық елдер Өңдеуші өнеркәсіп пен құрлыс басым 4Постиндустриялық елдерЖІӨ нің басым бөлігін қызымет саласы береді

1 слайд

#2 слайд
І. Аграрлы елдердің шаруашылық құрылымы Ауыршаруашылығы өндірісі мен отын,шикізат экспортына тәуелді болуы дамушы елдердегі мәселелердің бірі болып табылады.Нашар дамыған елдерде халықтың 73%-ы ауылда тұрады, ал дамыған елдерде бұл көрсеткіш 25% ғана болады.Осы жағдайда нашар дамыған елдердегі халықтың басым көпшілігі ауылшаруашылығымен айналысады, дамушы және дамыған елдердегі осы көрсеткіштер тиісінше 60% және 7%. Ауылшаруашылығы өнімдерінің ЖІӨ құрылымындағы үлесі дамушы елдерде 20% болса, дамыған елдерде 3%-ды құрайды. Аграрлы елдердің нағыз үлгісі ретінде Сомали мен Сьерра-Леонеі атауға болады.Мұнда ауылшарушылығы ЖІӨ нің 60%-дан астамын береді

2 слайд

#3 слайд
ІІ.Аграрлы шикізатты елдердің шаруашылық құрылымы . Шикізат пен отын ресурстарының экспорты дамушы елдердегі табыс көздерінің бірі болып отыр.Африканың Сахардан оңтүстікке қарай орналасқан көптеген елдерде негізгі валюта түсімін (92% ға дейін) шикізат экспорты береді. аграрлы шикізатты елдер қатарына Папуа Жаңа Гвинея,Алжир,Гвинея,Қырғыз Республикасы мен Кот- д 'Ивуарды жатқызуға болады.

3 слайд

#4 слайд
ІІІ.Индустриялық елдердің шаруашылық құрылымы. Бұл топшадағы елдерге шетелдік инвестициясы мен жоғары технологиялар,арзан жұмыс күші есебінен экономиканың, әсіресе өнеркәсіптің жоғары қарқынмен дамуы тән. Жаңа индустриялық елдердің екі негізгі даму үлгісі белгілі: а) Азиялық үлгі ұлттық экономиканы басым түрде сыртқы нарыққа бағыттау негізінде дамуымен ерекшеленеді; (Малайзия мен Тайланд ,әлемдік ЖІӨ көлеміндегі үлесі 1% ды құрайды.Соған қарамастан олардың ұлттық экономиканың құрылымы дамыған елдерден айырмашылық жасайды. Мысалы Тайландта ауылшаруашылығы үлесі 8,2% ,ал қызымет көрсету саласының үлесі 55,6%-ды құрайды). ә) Латынамерикалық үлгі ұлттық экономиканы импорт алмастырушы бағытта дамытумен сипатталады.

4 слайд

#5 слайд
IV. Постиндустриялдық елдердің шаруашылық құрылымы. Постиндустриялық елдерде ғалымдар «жаңа экономика» деп атаған экономикалық феномен қалыптасуда.Оның құрылымына білім беру,ақпараттық коммуникациялық нарықтар, инновациялар өндірісі,жоғары технологиялар саласы,ақыл-ой қызыметтерін көрсету (кеңес беру,маркетинг,талдамдық қызыметтер және т.б) жатады. Оларды «ақпараттық экономика» немесе «білім экономикасы» деп те атайды. Өйткені жаңа экономикада өнім өндіруде білім мен ақпарат жетекші орын алады. Аталған елдерде ауылшаруашылығының ЖІӨ -дегі үлес салмағы 2-5%-дан аспайды.

5 слайд