Дүниетану сабағында Блум таксономиясын қолдану

#1 слайд
LOGO Д үниетану пәні бойынша Блум таксономиясы ның сараланған тапсырмаларды қолдану арқылы оқушылардың ынталандыру деңгейін арттыру Бастауыш сынып мұғалімі: Рашева Галия Тлеубергеновна Д үниетану пәні бойынша Блум таксономиясы ның сараланған тапсырмаларды қолдану арқылы оқушылардың ынталандыру деңгейін арттыру Бастауыш сынып мұғалімі: Рашева Галия Тлеубергеновна

1 слайд

#2 слайд
Таксономия түсінігі Таксономия (грекше. táxis — орналасу, құрылыс, тәртіп және nómos — заң). Таксономия – (белгілі бір құрылымдағы бірізділігін, реттілігін) құрастыру мақсатында берілген нысандарды нақты бір өлшемдер мен қағидалар бойынша жіктеу. Таксономия барлық оқу мақсаттары мен нәтижелері бірдей маңызға, құндылыққа ие бола алмайтындығына негізделген.

2 слайд

#3 слайд
Блум таксономиясы Бенджамин Блум (1913-1999) Блум, Бенджамин (ағыл. Benjamin Bloom) (1913-1999) – америкалық психолог, оқыту әдістерін зерделеген, «Блум таксономиясы» атауын алған жүйені құрушы.

3 слайд

#4 слайд
Блум таксономиясы Білімді игеруге бағытталған 6 қадам Білу, тану Түсіну Қолдану Талдау Жинақтау Бағалау

4 слайд

#5 слайд
Д үниетану Тақырыбы:  Отбасының қоғам өміріндегі маңызы. Тірек сөздер  Отбасы, қоғам.

5 слайд

#6 слайд
Блум таксономиясы бойынша категориялар мазмұны, сұрақтар мен тапсырмалар үлгісі  І. Білу. Таным мен ойлау деңгейі – төмен деңгей. Бұл категория мәлiметтердi қайталау немесе тану арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады, мағлұмат пен деректердi еске түсiредi. Шәкірт: Қолданылған терминдерді біледі (есте сақтайды және қайталайды);  Нақты фактілерді біледі;  Жұмыстың орындалу ретін біледі,  Негізгі ұғымдарды біледі;  Ережелерді, қағидаларды біледі . Тапсырмалар түрі: Не? Қашан? Қандай? Қайда? Формуласын жазу, атап көрсету, жабық тест тапсырмалары; қалдырып кеткен белгiлердi қою; жатқа айту; анықтамалар мен атауларды қайталау, олардың қолдану тәртiбiн айту.

6 слайд

#7 слайд
Білу қадамына арналған тапсырмалар  Сұрақ – жауап әдісін қолдануға болады.  Отбасы деген ұғымды қалай түсінесің ?  Т ірек сөздердің мағынасын ашу.  Отбасын кімдер құрайды ?  Отбасың жайлы айт.... т.б

7 слайд

#8 слайд
 ІІ. Түсіну. Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей. Оқу материалын түсінгендіктің ретінде келесідей әрекеттерді атқаруды атауға болады : Шәкірт:  Фактілерді, ережелерді, қағидаларды түсінеді;  Сөзбен келтірілген материалды, схемалар, графиктер, диаграммаларды түрлендіреді;  Сөзбен келтірілген материалды математикалық ұғымдарға өзгертеді;  Берілген ақпарат бойынша болашақта туындалуы ықтимал салдарын сипаттайды.  Тапсырмалар түрі: Қалай? Неліктен? Сөйлемді аяқтаңыз; сөйлемді өзгертіңіз; өзара байланысын түсіндіріңіз; айырмашылығын көрсетініз; өз сөзіңізбен айтыңыз; графикті, суретті түсіндіріп беріңіз.

8 слайд

#9 слайд
Түсіну қадамына тапсырма Өз сөзіңізбен айтып беріңіз

9 слайд

#10 слайд
ІІІ. Қолдану. Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей. Бұл категория оқу материалын нақты жағдайда және мүлдем жаңа ситуацияда қолдануды меңзейді. Мұнда ережелерді, әдістерді, ұғымдарды, заңдарды, қағидаларды, теорияларды, практикалық тұрғыдан қолдану кіреді. Оқу нәтижелері түсіне деңгейіне қарағанда материалды тереңірек игеруді талап етеді.  Шәкірт:  Ұғымдар мен қағидаларды жаңа жағдайларда қолданады;  Заңдар мен теорияларды практикалық тұрғыдан нақты ситуацияларда қолданады;  Әдіс немесе жұмыс ретін дұрыс қолданатындығын көрсетеді. Тапсырмалар түрі: Жасап көр; таблица, график жаса; қолдану мақсатын түсіндір; .

10 слайд

#11 слайд
Қолдану қадамына арналған тапсырма Отбасы құндылықтарын жасау сүйіспеншілік татулық мейірімділік сыйластық шынайылық адамгершілік ОТБАСЫ

11 слайд

#12 слайд
 ІV. Талдау. Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей. Оқу материалының құрылымы анық көрінуі үшін оны құрамдас бөліктерге бөлу: бүтіннің бөліктерін ажырату; бүтіннің бөліктерінің арасындағы өзара байланыстарды анықтау, бүтіннің қалайша ұйымдастырылғандығын сезіну. Бұл категория оқу материалының мазмұнын сезінумен қатар оның ішкі құрылысын қалайша құралатындығын меңзейді. Шәкірт:  Жасырын (көзге көрінбейтін) жәйттерді ашады;  Ойдың өрбуінен қателер мен олқылықтарды айқындайды,  Фактілер мен олардың салдарының арасын ажыратады;  Ұсынылған фактілердің маңыздылығын айқындайды. Тапсырмалар түрі: Құрылымы қандай? Салдары неде? Топтастырыңыз; салыстырыңыз; себебін талдаңыз.

12 слайд

#13 слайд
Талдау қадамына тапсырма  Адамға отбасы не үшін қажет ?  Отбасы м үшелері бірін – бірі қалай атайды ?  Отбасында ғы бір адам бірнеше істі қатар атқара ма ?

13 слайд

#14 слайд
 V. Жинақтау. Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей. Оқу материалының элементтерінен жаңашыл сипаттан бүтінді (нәтижені) құрастыру. Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын мүлдем өзгеше реттейтін хабарлама (баяндама, сөз), жұмыс жоспары, схемаларды атауға болады. Мұндай оқу нәтижелері жаңа мазмұн мен жаңа құрылымдарды жасап шығаратын шығармашылық әрекеттерді қолдануды талап етеді. Шәкірт:  Шығармашылық тұрғыдан кішігірім шығарма (эссе) жазады;  Тәжірибе жасаудың өзіндік жоспарын ұсынады;  Қандай да болмасын проблеманы шешу үшін өз білімдерін шығармашылықпен қолданады. Тапсырмалар түрі: Өз шешіміңізді табыңыз, алгоритм құрастырыңыз, баламасын табыңыз, бөліктерден құраңыз, жүйелестіріңіз, зерттеңіз.

14 слайд

#15 слайд
Жина қтау қадамына тапсырма  Отбасының атқаратын ролі туралы айту  - отбасын асыраушы  - тәрбиеші  - әлеуметтік қорғаушы

15 слайд

#16 слайд
 VІ. Бағалау. Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей. Оқу материалының маңызын анықтау, ол туралы өзіндік пікір келтіру, ойын білдіру. Бұл деңгей алдыңғы категориялардың оқу нәтижелелеріне қол жеткізуді меңзейді . Шәкірт:  Оқу материалы құрылымының логикасын жазбаша түрде бағалайды;  Ішкі немесе сыртқы критерийлерге сүйеніп, оқу материалының маңыздылығын айқындатады;  Жасалған шешімдер мен қорытындылардың берілген фактілерге сәйкестігін анықтайды .

16 слайд

#17 слайд
Бағалау қадамына тапсырма  Сабақтан алған әсеріңді қорытындылап, кестені толтыру.

17 слайд

#18 слайд
Оқушыларға (үйренушілерге) берілетін тапсырмалар мазмұны  Білу Анықтау, қайталау, белгілеу, санап шығу, еске түсіру, атау, назар аудару, жаттау.  Түсіну Аудару, сөзбен қайта құрастыру, сипаттау, анықтау, түсіндіру, жеткізу, ерекшелігін анықтау, өз орнына қою, әңгімелеп беру, мәлімдеп беру, салыстыру, айырмашылығын көрсету, ұқсастықтарын келтіру, графикті оқып беру, суретті түсіндіру, өз сөзімен айту, анықтаманы тұжырымдау

18 слайд

#19 слайд
 Қолдану  Қолдану, бір нәрсеге тіркеу, пайдалану, көрсетіп беру (жұмыс ретін, қағидасын), ережесін сақтап орындау (рөлді орындау), практикада қолдану, иллюстрациялау, идеяларға жүгіну, жазып көрсету, реттеу, нобайын салу.  Талдау (анализ)  Бөліп шығару, талдау, бөлу, баға беру, санап шығару, тәжірибе жасау, тестілеу, салыстыру, қарама-қарсы қою, сынау, диаграммамен көрсету, тексеру, талқылау, анықтап сұрау, салыстыру, мәселені шешу, категорияларға бөлу.

19 слайд

#20 слайд
 Жинақтау (синтез)  Құрастыру, жоспарлау, ұсыну, жасау, сөзбен құрастыру, құрастыру/ретімен қою, жинақтау, шығармашылықпен орындау, ұйымдастыру, дайындау, жасап беру.  Бағалау  Тиянақтау, салмақтау, бағалау, рейтингілеу, салыстыру, қайта қарастыру, рет-ретімен қою, сұрыптау, таңдау, өлшеу, жазу, жақтап не жоққа шығаратын дәлелдер келтіру.

20 слайд

#21 слайд
 Таным мен ойлау деңгейі бойынша:  білу шкаласын «төменгі» деп бағаланады;  Түсіну мен қолдану шкаласын «орта» деп бағалаймыз;  Талдау (анализ), синтез және бағалау шкалаларын «жоғарғы» деп бағаланады.

21 слайд

#22 слайд
Он екі баллдық жүйе енгізгенде оқушылардың білімін бағалау балын бөлу жобасы (танымдық қабілеттерінің даму деңгейі) Мақсат Белгілері Мұғалімнің іс- әрекеті Оқушының іс-әрекеті Балл Білім (знание) Берілген жаңа түсінікті ұғу, еске ұстау, бұрынғы білімді еске түсіру. Айтыңдар, жазыңдар, атап беріңдер, орнына қойыңдар. Тыңдайды, қабылдайды, еске сақтайды, ойлайды. 1 б 2 б Түсіну (понимание) Жаңа материалда берілетін білімді түсіну, өзінше түсіндіру немесе болжам жасауы. Өз ойларыңды айтыңдар, түсіндіріңдер, ұқсастық, айырмашылығын көрсетіңдер, мәнін түсіндіріңдер. Түсіндіреді, айтады, көрсетеді, жазады. 3 б 4 б

22 слайд

#23 слайд
Мақсат Белгілері Мұғалімнің іс- әрекеті Оқушының іс-әрекеті Балл Қолдану (применение) Ережелерді, әдістерді, заңдарды, ұғымдарды, қағидаларды, теорияны қолдану. Оқушы жаңа жағдайларда ұғымдар мен қағидаларды пайдаланады, әдісті немесе әрекетті дұрыс қолдануын көрсетеді. Қолданыңдар, табыңдар, пайдаланыңдар. Бұрынғы білім негізінде соны пайдалана отырып жаңа проблеме шешеді. 5 б 6 б Талдау (анализ) Біртұтастың бөліктерін белгілеу: олардың өзара байланысын айқындау; тұтасты ұйымдастыру қағидаларын түcіну. Оқушы қисынды ойланудағы қатерлері мен кемшіліктерін көрсетеді. Былай қарағанда, салыстырғанда, басқаша ойластырғанда, басқаша ерекшелігін табыңдар, негізгі қасиетін дәлелдеңдер. Ойланады, салыстырады, табады, талқылайды, ашады, ізденеді. 7 б 8 б

23 слайд

#24 слайд
Мақсат Белгілері Мұғалімнің іс- әрекеті Оқушының іс-әрекеті Балл Жинақтау (синтез) Жеке бөлшектерден, дара ұғымдардан тұтас дүние жасау (жалқыдан жалпыға). Құрайық, ойланайық (жаңа нәрсе), керісінше, мүмкін. Ойланып табады, құрастырады, шығарады, байланыстырады. Бағалайды, талқылайды, өз талабын айтады. 9 б 10 б Бағалау (сыни пайымдау) Жаңа ұғым, жаңа материалдың құндылғын, керектігін анықтау, пайымдау. Бәрінен жақсы, бәрінен жаман, неге солай, пікірдің біреуіне келісемін, сын айтыңдар. Бағалайды, талқылайды, өз талабын айтады. 11 б 12 б

24 слайд

#25 слайд
Ойлау деңгейі Сұрақтар үлгілері Білу және түсіну Не? Кім? Қашан? Не …. үлгісі болып табылады? …. не тұспалданады? …. басқаша қалай түсіндіруге болады? …. бұл үлгі боп табыла ма? Мен мұны өз сөзіммен сипаттай алам ба? Қолдану Бұл қалай пайдаланылады? Бұл немен байланысты? … қандай жағдайларда? Жүйелеу (талдау) Неге? Қалай? …. себебі н е болып табылады? Қорытынды үшін не нәрсе дәлел? ...себебі қандай? …бір-бірімен қалай үйлеседі? Жинақтау Егер бұл іске асатын болса, осыдан кейін не болады? Теорияның болжамы іске аса ма? Алынған ақпарат негізінде қандай қорытынды жасадым? Бұл онымен қалай байланысты? Бағалау Бұл жақсы ма және неліктен? Бұл қисынды ма және не себепті?

25 слайд

#26 слайд
Мақсаттар Пайдаланылатын етістіктер Білу еске түсіру, анықтау, мақұлдау, қайталау, атау, әңгімелеу, ұсыну, табу Түсіну қайта қарастыру, сәйкестендіру, талқылау, тарту, мойындау, қайта қарау, түсіндіру, әңгімелеу, айқындау Қолдану көрсету, тағайындау, орындау, суреттеу, қолдану, пайдалану, айналысу Жүйелеу (талдау) ажырату, саралау, үміт арту, даулау,жатқызу, салыстыру, тәжірибеден өткізу, қарама-қарсы қою, зерделеу Жинақтау (топтау) тұжырымдау, оқыту, әзірлеу, дамыту, қайта анықтау, ұсыну, жасау Бағалау жорамалдау, бағалау, таңдау, баға қою, анықтау, санау, өлшеу, айыптау

26 слайд

#27 слайд
Күнделікті сабақ жоспарының жобасы Мақсат ы Мұғалім қызметі Оқушы қызметі Тапсыр малар жүйесі Бағалау жүйесі Күтілетін нәтиже Білімдік Проблема, ситуация тудыру арқылы оқушыға ой салу. Өз мақсатын айқындай отырып, проблеманы шешуге әрекеттенеді. Өзіндік жұмыс. Өз-өзін бағалау 2 балл Ынтасы қызығушы- лығы артады. Түсіну Мақсатқа жету жолдарын көрсетеді, ұйымдастырады. Қойылған проблемаға өзіндік көзқарасын қалыптастырады Кітаппен жұмыс Бірін- бірі бағалау 4 балл Танымпаз- дық іс- әрекеті, ойлау белсенділігі, тапқырлығы артады.

27 слайд

#28 слайд
Мақсаты Педагог қызметі Оқушы қызметі Тапсырма -лар жүйесі Бағалау жүйесі Күтілетін нәтиже Пайдалану Көмек нұсқау, т.б. дидактикалық материалдармен қамтамасыз ету. Білімді терең, жете меңгеру үшін өзінің барлық іскерлігін пайдалану. Қосымша Материал- дармен жұмыс Мұғалім бағасы 6 балл Оқушының дербестігі, өз-өзіне сенімі қалыптасады Талдау Топ жетекшілері , консультант оқушылар арқылы көмек ұйымдастырыла ды. Өзгені тыңдай отырып, өз білімін толықтырады. Топпен жұмыс Ұжым бағасы 8 балл Өзін топта ұстай білу, өз ойын өзгенің ойымен салыстыру, толықтыру дағдысы қалыптасады .

28 слайд

#29 слайд
Мақсаты Педагог қызметі Оқушы қызметі Тапсырма- лар жүйесі Бағалау жүйесі Күтілетін нәтиже Пайымдау Жеке оқушылар ойын жинақтап түйін түю әректін жасайды. Өз жауаптары- ның жоспар тезисін жасай отырып, өз ойын мәнді жеткізуге тырысады. Қойылған проблеманы шешудің өзіндік үлгісін жасаттыру. Өзіндік қорытын ды баға 10 балл Өз білімін бағалауға дағдыланады, сыныппен арадағы ынтымақтаст ық пайда болады. Бағалау Қойылған проблеманың өзі үшін құндылығының неде екендігіне көзін жеткізу. Қойылған проблеманың ақ-қарасын ажырата білу. Жеке жұмыс өмірлік мәні бар ситуация тудыру. Аралас баға 12 балл Алған білімін өмірде пайдалануға дағдыланады

29 слайд

#30 слайд
Оқушылардың танымдық қабілеттерінің даму деңгейін анықтау кестесі Мектеп N ..... Сынып ........... Пә...

30 слайд