Эксперментальды психология
Эксперментальды психология

#1 слайд
Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
Эксперимент психология ға
кіріспе
Орындағандар: Шалден А.Ж
Серік А.
1 слайд
Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті Эксперимент психология ға кіріспе Орындағандар: Шалден А.Ж Серік А.
#2 слайд
Жоспар:
•Эксперименталды психология пәні мақсаты, міндеті;
•Эксперименталды психологияның ерекшеліктері
2 слайд
Жоспар: •Эксперименталды психология пәні мақсаты, міндеті; •Эксперименталды психологияның ерекшеліктері
#3 слайд
Эксперименталды психология – эксперименттік әдістерді
қолдану арқылы психикалық құбылыстарды зерттейтін психология
ғылымының саласы.
Эксперимент (лат. Experimentum -“эксперименттеу” тәжірибе,
сынау, бақылау, көру деген мағынаны береді) – ғылыми мәнде
жасалған тәжірибе; тәжірибе жүзінде бақылауды іске асыру;
3 слайд
Эксперименталды психология – эксперименттік әдістерді қолдану арқылы психикалық құбылыстарды зерттейтін психология ғылымының саласы. Эксперимент (лат. Experimentum -“эксперименттеу” тәжірибе, сынау, бақылау, көру деген мағынаны береді) – ғылыми мәнде жасалған тәжірибе; тәжірибе жүзінде бақылауды іске асыру;
#4 слайд
Эксперименталды психология пәні – психологияның теориялық және
эмпирикалық білім туралы мәселелерді, психологиялық эксперименттік
психологиясын іс — әрекеттің табиғи және жасанды түрлері туралы сондай-ақ
жеке адамның санасының эксперименттік психологиясын қарастырады.
Эксперименталды психологияның міндеттері:
эксперименталды психологиялық теориялық негіздерін ашу;
эксперименталды психологиялық зерттеуді жоспарлауды және оның негізгі
кезеңдерін білу;
қорытындылай білуді үйрету және эксперимент нәтижелерін бере білу;
психологиялық зерттеулердің эксперименталды әдістерін таңдай білуге үйрету;
психологиялық эксперименттік зерттеу теориялары мен құрылымын, ғылыми
мәселелердің өзгешеліктерін, психологиялық зерттеудің болжам ерекшеліктерін
қарастыру;
психологиялық эксперименттің психологиялық заңдылықтарын, экпериментатор
мен сыналушылардың жеке басы мен эксперимент кезіндегі іс — әрекет туралы
адамға зерттеуді жүргізудегі этикалық талаптар туралы мәселелерді қарастыру;
4 слайд
Эксперименталды психология пәні – психологияның теориялық және эмпирикалық білім туралы мәселелерді, психологиялық эксперименттік психологиясын іс — әрекеттің табиғи және жасанды түрлері туралы сондай-ақ жеке адамның санасының эксперименттік психологиясын қарастырады. Эксперименталды психологияның міндеттері: эксперименталды психологиялық теориялық негіздерін ашу; эксперименталды психологиялық зерттеуді жоспарлауды және оның негізгі кезеңдерін білу; қорытындылай білуді үйрету және эксперимент нәтижелерін бере білу; психологиялық зерттеулердің эксперименталды әдістерін таңдай білуге үйрету; психологиялық эксперименттік зерттеу теориялары мен құрылымын, ғылыми мәселелердің өзгешеліктерін, психологиялық зерттеудің болжам ерекшеліктерін қарастыру; психологиялық эксперименттің психологиялық заңдылықтарын, экпериментатор мен сыналушылардың жеке басы мен эксперимент кезіндегі іс — әрекет туралы адамға зерттеуді жүргізудегі этикалық талаптар туралы мәселелерді қарастыру;
#5 слайд
Эксперименталдық психологияның 4 ерекшелігі бар:
1.Эксперименталды психология барысында барлық ғылыми психология жүйесі
түсіндіріледі. Экспериментальдық алынған білім негізінде зерттеу енгізді. Ғылыми
психология эксперименталдык психология тəжірибесінде тексеріледі.
2.Эксперименталдық психология кейде нақты зерттеуді қажет етеді.
3.Экспериментальдық психология жалпы психолгиялық зерттеу əдістерінің
мəселесімен шұғылданады. Бұл ғылыми маңыздылығы кеңейту үшін жиі
қолданылды.
4.Эксперименталдық психология барысында психологиялық эксперимент теориясы
түсіндіріледі. Жалпы ғылыми эксперимент теориясы ең алдымен енгізілген
жоспарлау жəне алынған мəліметті өндеумен шұғылданады.
5 слайд
Эксперименталдық психологияның 4 ерекшелігі бар: 1.Эксперименталды психология барысында барлық ғылыми психология жүйесі түсіндіріледі. Экспериментальдық алынған білім негізінде зерттеу енгізді. Ғылыми психология эксперименталдык психология тəжірибесінде тексеріледі. 2.Эксперименталдық психология кейде нақты зерттеуді қажет етеді. 3.Экспериментальдық психология жалпы психолгиялық зерттеу əдістерінің мəселесімен шұғылданады. Бұл ғылыми маңыздылығы кеңейту үшін жиі қолданылды. 4.Эксперименталдық психология барысында психологиялық эксперимент теориясы түсіндіріледі. Жалпы ғылыми эксперимент теориясы ең алдымен енгізілген жоспарлау жəне алынған мəліметті өндеумен шұғылданады.
#6 слайд
Психологияның өз алдына дербес ғылым болуында эксперимент əдістерінің өзіндік орны бар. Егер
ғылым табиғатының заңдарын тану білуін болмаса, онда ғылыми психология ғылым сферасына
өзінің табиғатының бір бөлігі ретінде қарастырды адам мен жануарларды тануға əрине эксперимент
бұл ғылыми псиологияны экспериментеу арқылы алынған негізгі сүйенбейді жəне сүйенгенін көрген
жоқ. Психологиядағы ерекше орын бақылау жəне оның формалары алады. Бірақ эксперимент əдісі
ғылымнын ретінде қалды. Себебі қандай да болмасын бір құб туралы адекватты біл алу үшін бізге
сол құб/ты зертеу іздеу керек. Экспериментті психологияда қолдану психологиялық білуіне
өзгеруіне, яғни оның бір саласын өз алдына дербес ғылым болуға əкеледі.Қозғалыс психология
ғылымы дамуы ондаған жылдар бойы жинақталған білінің практикада көптеп қолданылып келуімен
жəне білімнің адамның іс-əрекетінің жаңа салаларында біртіндеп кеңеюімен сипаталады.
6 слайд
Психологияның өз алдына дербес ғылым болуында эксперимент əдістерінің өзіндік орны бар. Егер ғылым табиғатының заңдарын тану білуін болмаса, онда ғылыми психология ғылым сферасына өзінің табиғатының бір бөлігі ретінде қарастырды адам мен жануарларды тануға əрине эксперимент бұл ғылыми псиологияны экспериментеу арқылы алынған негізгі сүйенбейді жəне сүйенгенін көрген жоқ. Психологиядағы ерекше орын бақылау жəне оның формалары алады. Бірақ эксперимент əдісі ғылымнын ретінде қалды. Себебі қандай да болмасын бір құб туралы адекватты біл алу үшін бізге сол құб/ты зертеу іздеу керек. Экспериментті психологияда қолдану психологиялық білуіне өзгеруіне, яғни оның бір саласын өз алдына дербес ғылым болуға əкеледі.Қозғалыс психология ғылымы дамуы ондаған жылдар бойы жинақталған білінің практикада көптеп қолданылып келуімен жəне білімнің адамның іс-əрекетінің жаңа салаларында біртіндеп кеңеюімен сипаталады.
#7 слайд
Егер бұрын психология ғылыми лабораториясында алынған апстрактім
білінді, қазіргі кезде психологияның өте тез қолданылуына байланысты
эксперимент кең пайдаланып келеді. Бірақ бұл эксперимент таза білім алуға
бағыталмаған. Ол өмірлік мəселелер мен тапсыманы шешуге бағыталанады.
Бұндай экспериментке психологиялық ұсыныстардың тиімділігі мен құндарын
тексеруге болады. Эксперимент медицинада, білім беруде, құқық жəне тағы басқа
салаларда, қолданады. Осыға байланысты психологияның дамыған салалары
ғылыми жəне қолданбалы болып бөлінеді.Ғылыми саласы адам танымы
психологиясы байланыс мəселелерді жалпы приципиалды шешуде кереекті
теориялық біл алуға балғана.Қолданбалы сала ғылым негізінде адамның іс-
əрекетінде жетістік жетумен байланысты, оның тəртібімен психологиялық даму
деңгейінің өсумен байланысты практикалық мəселелер қойылып шешіледі
7 слайд
Егер бұрын психология ғылыми лабораториясында алынған апстрактім білінді, қазіргі кезде психологияның өте тез қолданылуына байланысты эксперимент кең пайдаланып келеді. Бірақ бұл эксперимент таза білім алуға бағыталмаған. Ол өмірлік мəселелер мен тапсыманы шешуге бағыталанады. Бұндай экспериментке психологиялық ұсыныстардың тиімділігі мен құндарын тексеруге болады. Эксперимент медицинада, білім беруде, құқық жəне тағы басқа салаларда, қолданады. Осыға байланысты психологияның дамыған салалары ғылыми жəне қолданбалы болып бөлінеді.Ғылыми саласы адам танымы психологиясы байланыс мəселелерді жалпы приципиалды шешуде кереекті теориялық біл алуға балғана.Қолданбалы сала ғылым негізінде адамның іс- əрекетінде жетістік жетумен байланысты, оның тəртібімен психологиялық даму деңгейінің өсумен байланысты практикалық мəселелер қойылып шешіледі
#8 слайд
ЭКСПЕРИМЕНТ ПСИХОЛОГИЯСЫНЫҢ
ТАРИХЫ
•АЛҒАШҚЫ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ЗЕРТТЕУЛЕРДІҢ НЕГІЗІН
ҚАЛАҒАН В.ВУНДТ. ВУНДТТЫҢ ЛАБОРАТОРИЯСЫНАН
КӨПТЕГЕН ҒАЛЫМДАР Д ƏРІС АЛЫП НƏТИЖЕСІНДЕ
КӨПТЕГЕН ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ОҚУ
ОРЫНДАРЫНЫҢ ИНИЦИАТОРЫ АТАНДЫ.
•АЛҒАШҚЫ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ЗЕРТТЕУЛЕР ҚАЛЫПТЫ
ҮЛКЕН АДАМНЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРЫН
АРНАЙЫ ӨЗІНДІК БАҚЫЛАУ ƏДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ТАЛДАУ
БОЛСА КЕЙІНЕН ЭКСПЕРИМЕНТ ЖАНУАРЛАРҒА ЖАСАЛДЫ
(К. ЛЛОЙД-МОРГАН, Э.Л.ТОРНДАЙК), Ж ƏНЕ ЖАНДҮНИЕСІ
АУРЫТЫНДАРҒА, БАЛАЛАРҒА ЖАСАЛДЫ.
•ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ПСИХОЛОГИЯ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ
ҚҰБЫЛЫСТАРДЫ ДАМУЫНЫНЫҢЖАЛПЫ
ЗАҢДЫЛЫҚТАРЫН ҒАНА ЕМЕС, СЕЗІМТАЛДЫҚТЫҢ
ЖЕКЕЛЕГЕН ВАРИАЦИЯЛАРЫН, УАҚЫТ РЕАКЦИЯЛАРЫН,
ЕСТЕ САҚТАУДЫ, АССОЦИАЦИЯНЫ ЗЕРТТЕДІ. ( Ф.
ГАЛТОН, Д.КЕТТЕЛ)
•КЕЙІНГІ КЕЗДЕРДЕ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ПСИХОЛОГИЯНЫҢ ЖАҢА
САЛАСЫ- ИНДИВИДУАЛЬДЫ ПСИХОЛОГИЯ ПАЙДА БОЛДЫ. ОЛ
ПСИХОЛОГИЯ АРҚЫЛЫ АДАМДАР МЕН ТОПТАРДЫҢ БІР-БІРІНЕН
АЙЫРМАШЫЛЫҒ АНЫҚТАЛДЫ.
•ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ПСИХОЛОГИЯ КУРСЫ ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУ
ЖҰМЫСНЫҢ МАЗМҰНЫН ОНЫҢ ПРИЦИПІН, ҚҰРЫЛЫМЫН БІЛГІЗЕ
ОТЫРЫП, ЖАЛПЫ ҒЫЛЫМИ ƏДІСТЕРІНІҢ НЕГІЗІН ҮЙРЕТЕДІ. СОНЫМЕН
БІРГЕ БҰЛ КУРСТА ПСИХОЛОГИЯНЫҢ ЭМПЕРИКАЛЫҚ ƏДІСТЕРІН
БІЛУДІ ҮЙРЕТЕДІ. ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУ
ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКСПЕРМЕНТАЛЬДЫҚ ҚАРРЫМ-
ҚАТЫНАСЫ ҚАМТЫЛАДЫ СОНЫМЕН БІРГЕ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУШІ
МЕН ЗЕРТТЕЛУШІНІҢ ЭКСПЕРИМЕНТ КЕЗІНДЕГІ ІС- ƏРЕКЕТТЕРІ
ЭКСПЕРИМЕНТТІК ТАҢДАУ
• ƏРІ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫҚ Ж ƏНЕ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫҚ ЕМЕС
ЖОСПАРЛАР МЕН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ӨЛШЕУ ЭКСПЕРИМЕНТ
НƏТИЖЕСІН ИНТЕРПРИТАЦИЯЛАУ ОҒАН ҚОЙЛАТЫН ТАЛАПТАР Ж ƏНЕ
ЭКСПЕРИМЕНТ Н ƏТИЖЕСІН ҚАРАСТЫРДЫ. ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ
ЭМПЕРИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСНЫҢ МАЗМҰНЫ ТОЛЫҚТАЙ
ТАНЫСТЫРАДЫ.
8 слайд
ЭКСПЕРИМЕНТ ПСИХОЛОГИЯСЫНЫҢ ТАРИХЫ •АЛҒАШҚЫ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ЗЕРТТЕУЛЕРДІҢ НЕГІЗІН ҚАЛАҒАН В.ВУНДТ. ВУНДТТЫҢ ЛАБОРАТОРИЯСЫНАН КӨПТЕГЕН ҒАЛЫМДАР Д ƏРІС АЛЫП НƏТИЖЕСІНДЕ КӨПТЕГЕН ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ИНИЦИАТОРЫ АТАНДЫ. •АЛҒАШҚЫ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ЗЕРТТЕУЛЕР ҚАЛЫПТЫ ҮЛКЕН АДАМНЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРЫН АРНАЙЫ ӨЗІНДІК БАҚЫЛАУ ƏДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ТАЛДАУ БОЛСА КЕЙІНЕН ЭКСПЕРИМЕНТ ЖАНУАРЛАРҒА ЖАСАЛДЫ (К. ЛЛОЙД-МОРГАН, Э.Л.ТОРНДАЙК), Ж ƏНЕ ЖАНДҮНИЕСІ АУРЫТЫНДАРҒА, БАЛАЛАРҒА ЖАСАЛДЫ. •ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ПСИХОЛОГИЯ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРДЫ ДАМУЫНЫНЫҢЖАЛПЫ ЗАҢДЫЛЫҚТАРЫН ҒАНА ЕМЕС, СЕЗІМТАЛДЫҚТЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН ВАРИАЦИЯЛАРЫН, УАҚЫТ РЕАКЦИЯЛАРЫН, ЕСТЕ САҚТАУДЫ, АССОЦИАЦИЯНЫ ЗЕРТТЕДІ. ( Ф. ГАЛТОН, Д.КЕТТЕЛ) •КЕЙІНГІ КЕЗДЕРДЕ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫ ПСИХОЛОГИЯНЫҢ ЖАҢА САЛАСЫ- ИНДИВИДУАЛЬДЫ ПСИХОЛОГИЯ ПАЙДА БОЛДЫ. ОЛ ПСИХОЛОГИЯ АРҚЫЛЫ АДАМДАР МЕН ТОПТАРДЫҢ БІР-БІРІНЕН АЙЫРМАШЫЛЫҒ АНЫҚТАЛДЫ. •ЭКСПЕРИМЕНТАЛДЫ ПСИХОЛОГИЯ КУРСЫ ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСНЫҢ МАЗМҰНЫН ОНЫҢ ПРИЦИПІН, ҚҰРЫЛЫМЫН БІЛГІЗЕ ОТЫРЫП, ЖАЛПЫ ҒЫЛЫМИ ƏДІСТЕРІНІҢ НЕГІЗІН ҮЙРЕТЕДІ. СОНЫМЕН БІРГЕ БҰЛ КУРСТА ПСИХОЛОГИЯНЫҢ ЭМПЕРИКАЛЫҚ ƏДІСТЕРІН БІЛУДІ ҮЙРЕТЕДІ. ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКСПЕРМЕНТАЛЬДЫҚ ҚАРРЫМ- ҚАТЫНАСЫ ҚАМТЫЛАДЫ СОНЫМЕН БІРГЕ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖҮРГІЗУШІ МЕН ЗЕРТТЕЛУШІНІҢ ЭКСПЕРИМЕНТ КЕЗІНДЕГІ ІС- ƏРЕКЕТТЕРІ ЭКСПЕРИМЕНТТІК ТАҢДАУ • ƏРІ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫҚ Ж ƏНЕ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬДЫҚ ЕМЕС ЖОСПАРЛАР МЕН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ӨЛШЕУ ЭКСПЕРИМЕНТ НƏТИЖЕСІН ИНТЕРПРИТАЦИЯЛАУ ОҒАН ҚОЙЛАТЫН ТАЛАПТАР Ж ƏНЕ ЭКСПЕРИМЕНТ Н ƏТИЖЕСІН ҚАРАСТЫРДЫ. ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЭМПЕРИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСНЫҢ МАЗМҰНЫ ТОЛЫҚТАЙ ТАНЫСТЫРАДЫ.
#9 слайд
Қорытындылай келе,
«Педагогикалық психология жалпы психологияның
заңдылықтарын, баланың оқу – тәрбие ісінде
психикасын түсінуге тікелей әкеліп қана қоймай,
оқушының психикасын оқу әрекеті үстінде зерттеп,
оның ерекшеліктерін, заңдылықтарын өзінше бөлек
мақсат деп есептейді»,- деп Л.С.Выготский атамыз
бекер айтпаған.
9 слайд
Қорытындылай келе, «Педагогикалық психология жалпы психологияның заңдылықтарын, баланың оқу – тәрбие ісінде психикасын түсінуге тікелей әкеліп қана қоймай, оқушының психикасын оқу әрекеті үстінде зерттеп, оның ерекшеліктерін, заңдылықтарын өзінше бөлек мақсат деп есептейді»,- деп Л.С.Выготский атамыз бекер айтпаған.
шағым қалдыра аласыз













