#1 слайд
Е ң б е к ж ә н е к а п и т а л н а р ы ғ ы . Ф а к т о р л ы қ т а б ы с т а р д ы ң қ а л ы п т а с у ы

1 слайд

#2 слайд
Ө н д і р і с ф а к т о р л а р ы Өндіріс факторлары - бұл экономикалық тауарларды өндіруге нақты қатысатын экономикалық ресурстардың бөлігі.

2 слайд

#3 слайд
Өндірістің 4 факторы бар: • Өндіріс факторы ретінде жер, әдетте, экономикалық тауарларды өндіруге қажетті табиғи ресурстар деп түсініледі. Бұл өндірістің іс жүзінде қайталанбайтын құралы. • Еңбек дегеніміз-адамның экономикалық игіліктер жасауға бағытталған іс-әрекеті. Бұл адамдардың өнімді қызметке қабілеттілігін жүзеге асыру процесі. • Капитал - бұл негізгі және айналым капиталдарының жиынтығы. • Кәсіпкерлік өндіріс факторы ретінде белгілі бір рөл атқарады – ресурстық.

3 слайд

#4 слайд
С Ұ Р А Н Ы СӨндіріс факторларына сұраныс қайталама болып табылады. Оны тек кәсіпкерлер, яғни қоғамның түпкілікті тұтыну үшін қажетті өнімдер мен қызметтерді өндіруді ұйымдастыруға және жүзеге асыруға қабілетті бөлігі ұсынады. Өндіріс процесін ұйымдастыруда көптеген факторлар қажет, бірақ олар азды – көпті бір- бірін алмастыра алады және толықтыра алады: тірі жұмысты техникамен, табиғи материалдарды жасанды материалдармен алмастыруға болады. Демек, өндіріс факторларына деген сұраныс өзара тәуелді процесс болып табылады, мұнда өндіріске тартылатын әрбір ресурстың көлемі әр ресурстың ғана емес, сонымен қатар барлық басқа ресурстар мен факторлардың баға деңгейіне байланысты болады.

4 слайд

#5 слайд
Ө н д і р і с ф а к т о р л а р ы н ы ң ө з г е р у і Нарық әр компоненттің бағасының қозғалысы туралы ақпарат береді. Баға-өндірістің әрбір факторы бойынша сұраныс икемділігінің өзгеруінің маңызды шарттарының бірі. Өндіріс факторларына сұраныстың икемділігі мыналарға байланысты өзгереді: - компанияның кіріс деңгейі және ол шығаратын өнімге сұраныс; - өндірісте қолданылатын ресурстарды өзара алмастыру мүмкіндігі; - қолайлы бағамен өндірістің өзара алмастырылатын және бірін-бірі толықтыратын факторларының нарықтарының болуы; - инновацияларға ұмтылу. Экономикалық ресурстардың сирек немесе шектеулі болуы өндіріс факторларына ұсыныстың ерекшелігі болып табылады. Ең алдымен, жер, еңбек, табиғи қазбалар, шикізат ресурстары және оларды қайта өңдеу өнімдері.

5 слайд

#6 слайд
Ж а л а қ ы Жалақы-бұл қызметкердің еңбегін пайдаланғаны үшін төленетін баға. Белгілі бір уақыт ішінде еңбек шығындарын бағалау әдісіне байланысты уақыт, мәміле, аккорд және басқа төлем түрлері ажыратылады. Өз кезегінде, уақытша жалақы сағаттық, күндік, апталық, айлық болуы мүмкін.

6 слайд

#7 слайд
Номиналды жалақы-бұл қызметкердің бір сағат, күн, ай және т. б. үшін алған ақша сомасы.Нақты жалақы-бұл номиналды жалақыға сатып алуға болатын тауарлар мен қызметтердің саны. Нақты жалақы-бұл номиналды жалақының сатып алу қабілеті. Бұл екі факторға байланысты:номиналды жалақы мөлшері;сатып алынатын тауарлар мен қызметтерге баға деңгейі.

7 слайд

#8 слайд
Нақты жалақының өзгеруін номиналды жалақының пайыздық өзгеруінен баға деңгейіндегі пайыздық өзгерісті шегеру арқылы анықтауға болады. Жалақы деңгейіне әсер ететін негізгі фактор - бұл еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігі. Ол еңбек өнімділігін өзгертеді, яғни. сағатына бір адамның өнім шығаруы. Мінсіз бәсекелестік нарығында еңбек бағасы кез- келген басқа тауардың бағасы сияқты қалыптасады, яғни еңбек сұранысы мен еңбек ұсынысына байланысты. Өнімді өндіруге еңбектің қосқан үлесінің өлшемі-соңғы жалданған жұмысшының шекті өнімділігі. Е ң б е к б а ғ а с ы н ы ң қ а л ы п т а с у ы

8 слайд

#9 слайд
Еңбек өнімділігі көптеген факторлардың өзара әрекеттесуінің нәтижесі болғандықтан, бұл жефакторлар жалақыға әсер етеді.Оларға мыналар жатады: • табиғи ресурстардың болуы; • өндіріс құралдарымен жарақтандыру дәрежесі; • жаңа технологияларды қолдану; • ішкі нарықтың мөлшері және сыртқы нарыққа шығу мүмкіндігі; • басқару тиімділігі; • еңбек ұжымындағы психологиялық ахуал және т. б.Е ң б е к ө н і м д і л і г і

9 слайд

#10 слайд
П а й ы з д ы қ к і р і с Пайыздық кіріс - ақша қаражатының иесі оны басқа экономикалық субъектілерге уақытша беруден алатын табыс. Бұл қаржы құралдарын пайдаланғаны үшін төленетін өтемақы. Әдетте жылдық пайыздық мөлшерлеме түрінде көрсетіледі.

10 слайд

#11 слайд
П а й ы з д ы қ м ө л ш е р л е м е - бұл несие капиталына алынған жылдық кіріс сомасының берілген несие сомасына қатынасы. Пайыздық мөлшерлеме пайыз мен кәсіпкерлік кіріске бөлінетін пайдаға байланысты және белгілі бір дәрежеде ақша мен өндірістік капитал арасындағы күштер қатынасымен анықталады. Пайыз пайда шегінен аспауы мүмкін. Несие капиталының бағасы оның құнын білдірмейтіндіктен, оның өзгеруі құн заңымен басқарылмайды.

11 слайд

#12 слайд
Н а з а р а у д а р ғ а н д а р ы ң ы з ғ а р а х м е т !

12 слайд