Ерекше білім беруді қажет ететін оқушылардың ұсақ моторикасын дамыту

#1 слайд
Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға
ұсақ моториканы дамытуды қолдану
1 слайд
Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға ұсақ моториканы дамытуды қолдану
#2 слайд
«Баланың қабілеттері мен
дарыны саусағының ұшында»
«Истоки способностей и
дарований детей находятся на
кончиках их пальцев»
В.А.Сухомлинский
2 слайд
«Баланың қабілеттері мен дарыны саусағының ұшында» «Истоки способностей и дарований детей находятся на кончиках их пальцев» В.А.Сухомлинский
#3 слайд
Мұғалімдермен логопед маманының біріккен
жұмысында сергіту сәтінде қолдануға тиімді
әдістер деп, әсіресе инклюзия сыныптарында
пайдалы жаттығулармен алмасып отырамыз.
3 слайд
Мұғалімдермен логопед маманының біріккен жұмысында сергіту сәтінде қолдануға тиімді әдістер деп, әсіресе инклюзия сыныптарында пайдалы жаттығулармен алмасып отырамыз.
#4 слайд
«Ең бастысы дамуында ауытқуы бар балаларды сәби кезінен бастап анықтап,
олардың ортаға бейімделуіне жағдай жасау керек. Жалпы баланы қоғамға
бейімдеу мен оқытуда ерте диагностикалау мен түзету маңызды.
Тіл кемістігі бар оқушылардың жүйелі сөйлеуін дамыту және оның қарым-
қатынас құралы екенің ұғындыру, байланыстырып сөйлей білуге
дағдыландыру мектептің оқыту үрдісінің ең маңызды мәселелері болып
табылады.
Тіл дамыту жұмысының мақсаты –оқу мен жазуды үйрету. Тілі дамымаған
баланың басқа да психикалық қызметтері дамымайды.Бастауыш сынып
жетекшілері және пән мұғалімдерімен тығыз байланыста болып, кеңес беру
логопедтің басты міндеті. Сондықтан инклюзивті және бастауыш сыныптарда
қолдың ұсақ моторикасына басты назар аударып, сабақ арасында сергіту
сәтінде үнемі қоллдану арқылы баланың сөйлеу тіліне көп әсері болады.
4 слайд
«Ең бастысы дамуында ауытқуы бар балаларды сәби кезінен бастап анықтап, олардың ортаға бейімделуіне жағдай жасау керек. Жалпы баланы қоғамға бейімдеу мен оқытуда ерте диагностикалау мен түзету маңызды. Тіл кемістігі бар оқушылардың жүйелі сөйлеуін дамыту және оның қарым- қатынас құралы екенің ұғындыру, байланыстырып сөйлей білуге дағдыландыру мектептің оқыту үрдісінің ең маңызды мәселелері болып табылады. Тіл дамыту жұмысының мақсаты –оқу мен жазуды үйрету. Тілі дамымаған баланың басқа да психикалық қызметтері дамымайды.Бастауыш сынып жетекшілері және пән мұғалімдерімен тығыз байланыста болып, кеңес беру логопедтің басты міндеті. Сондықтан инклюзивті және бастауыш сыныптарда қолдың ұсақ моторикасына басты назар аударып, сабақ арасында сергіту сәтінде үнемі қоллдану арқылы баланың сөйлеу тіліне көп әсері болады.
#5 слайд
Ұсақ моториканы дамыту әрқашан логопед мұғалімінің
түзету-дамыту жұмысының ажырамас бөлігі болды.
Бұл бағыт толыққанды және табысты тұлға
қалыптастыруда өте маңызды. Қолдың ұсақ
моторикасының даму дәрежесі жалпы баланың дамуы
үшін үлкен маңызға ие. Бұл балалардың жоғары жүйке
белсенділігі мен ақыл-ой дамуына әсер етеді.
Ұсақ моторикалық жаттығулар - бұл баланың белсенді
әрекеттерін, жазуын, сөйлеуін дамытуға тікелей
байланысты.
5 слайд
Ұсақ моториканы дамыту әрқашан логопед мұғалімінің түзету-дамыту жұмысының ажырамас бөлігі болды. Бұл бағыт толыққанды және табысты тұлға қалыптастыруда өте маңызды. Қолдың ұсақ моторикасының даму дәрежесі жалпы баланың дамуы үшін үлкен маңызға ие. Бұл балалардың жоғары жүйке белсенділігі мен ақыл-ой дамуына әсер етеді. Ұсақ моторикалық жаттығулар - бұл баланың белсенді әрекеттерін, жазуын, сөйлеуін дамытуға тікелей байланысты.
#6 слайд
Саусақтарды машықтандыратын жаттығулар.
Ұсақ моториканы дамыту.
Саусақтардың және қол білектерінің қозғалысы ерекше дамытушылық мағынаға ие.
Саусақтарда импулсты орталық жүйке жүйесіне жіберіп отыратын рецепторлардың үлкен
көлемі бар.
Қазіргі кезде қол саусақтарының қозғалысы баланың сөйлеу тілінің дамуына жақсы әсер
ететіні дәлелденген.
Саусақтармен жаттығуларды және ырғақты қозғалыстарды орындау индуктивті бас миындағы
сөйлеу орталықтарының қозуына және сөйлеу аймақтарының келісілген әрекетінің күрт
күшеюіне алып келеді. Бұның нәтижесінде сөйлеу тілінің дамуын ынталандырады.
Саусаққа арналған ойындар жағымды эмоционалды көңіл-күй тудырады, үлкенге еліктеу
білігін дамытады. Сөйлеу тілін тыңдауға және сөйлеу тілінің мағнасын түсінуге үйретеді,
баланың сөйлеу тілінің белсенділігін көтереді. Бала өзінің зейінің шоғырландыруға және оны
дұрыс бөлуге үйренеді.
Егер бала жаттығуларды қысқа тақпақтармен қатар орындаса, оның сөзі неғұрлым анық,
ырғақты, жарқын болады және орындаған қозғалысын қадағалауы күшейеді. Бала қолдарының
белгілі қалпын және қозғалысының ретін есінде сақтауға үйренгендіктен, оның есте сақтау
қаблеті дамиды. Барлық жаттығуларды меңгеру нәтижесінде қолдың білектері мен саусақтары
күш жинайды, қозғалғыштыққа және иілгіштікке ие болады, ал бұл болашақта жазу дағдысын
меңгеруін жеңілдетеді.
6 слайд
Саусақтарды машықтандыратын жаттығулар. Ұсақ моториканы дамыту. Саусақтардың және қол білектерінің қозғалысы ерекше дамытушылық мағынаға ие. Саусақтарда импулсты орталық жүйке жүйесіне жіберіп отыратын рецепторлардың үлкен көлемі бар. Қазіргі кезде қол саусақтарының қозғалысы баланың сөйлеу тілінің дамуына жақсы әсер ететіні дәлелденген. Саусақтармен жаттығуларды және ырғақты қозғалыстарды орындау индуктивті бас миындағы сөйлеу орталықтарының қозуына және сөйлеу аймақтарының келісілген әрекетінің күрт күшеюіне алып келеді. Бұның нәтижесінде сөйлеу тілінің дамуын ынталандырады. Саусаққа арналған ойындар жағымды эмоционалды көңіл-күй тудырады, үлкенге еліктеу білігін дамытады. Сөйлеу тілін тыңдауға және сөйлеу тілінің мағнасын түсінуге үйретеді, баланың сөйлеу тілінің белсенділігін көтереді. Бала өзінің зейінің шоғырландыруға және оны дұрыс бөлуге үйренеді. Егер бала жаттығуларды қысқа тақпақтармен қатар орындаса, оның сөзі неғұрлым анық, ырғақты, жарқын болады және орындаған қозғалысын қадағалауы күшейеді. Бала қолдарының белгілі қалпын және қозғалысының ретін есінде сақтауға үйренгендіктен, оның есте сақтау қаблеті дамиды. Барлық жаттығуларды меңгеру нәтижесінде қолдың білектері мен саусақтары күш жинайды, қозғалғыштыққа және иілгіштікке ие болады, ал бұл болашақта жазу дағдысын меңгеруін жеңілдетеді.
#7 слайд
Бас бармағым қайдасың?
Бас бармағым қайда болдың? ( екі қолдың бас
бармақтарын көрсетеді)
Мына ағаммен тауға бардым, ( саусақтарын
кезекпен бас бармаққа қосады)
Мына ағаммен отын жардым
Мына ағаммен ән салып,
Ал ініммен тойға бардым.
7 слайд
Бас бармағым қайдасың? Бас бармағым қайда болдың? ( екі қолдың бас бармақтарын көрсетеді) Мына ағаммен тауға бардым, ( саусақтарын кезекпен бас бармаққа қосады) Мына ағаммен отын жардым Мына ағаммен ән салып, Ал ініммен тойға бардым.
#8 слайд
Қайық
Ек і қолды қосып саусақтардың ұшын және алақанды
біріктіру, бас бармақтын ұшын ашып, ортасындағы
бостандықты сақтау, қайықтай жүзуді елестетіп жаттығуды
орындау.
8 слайд
Қайық Ек і қолды қосып саусақтардың ұшын және алақанды біріктіру, бас бармақтын ұшын ашып, ортасындағы бостандықты сақтау, қайықтай жүзуді елестетіп жаттығуды орындау.
#9 слайд
Түтікше
Бес саусақтың ұшын
біріктіру.
Күрекше
Бес саусақты ашып көрсету.
9 слайд
Түтікше Бес саусақтың ұшын біріктіру. Күрекше Бес саусақты ашып көрсету.
#10 слайд
Күн
Бес саусақты
ашып көрсету,
сосын алақанды
жұдырықтап
жұму.
Әткеншек
Екі қолды жоғары ұстап
алақандарды төменге-жоғарыға
кезекпен қимылдату.
Алақанды ішке-сыртқа қаратып
алмастыру арқылы жаттығуды
орындау.
10 слайд
Күн Бес саусақты ашып көрсету, сосын алақанды жұдырықтап жұму. Әткеншек Екі қолды жоғары ұстап алақандарды төменге-жоғарыға кезекпен қимылдату. Алақанды ішке-сыртқа қаратып алмастыру арқылы жаттығуды орындау.
#11 слайд
Жалпы моториканы дамытуға арналған жаттығулар кез келген елдің ауызша сөйлеу тілінде
саусақтардың қозғалысымен қатар жүретін қысқа тақпақтарды кездестіруге болады. Мысалы:
«Қуырмаш». Қысқа тақпақтармен қатар жүретін саусақ жаттығулары қолдарға жайлы әсер ететіні
ерте кезден белгілі.
Добым
Добым, добым домалақ,
Тоқтамайсын домалап.
Үстел үстін бүлдірдің,
Тәрелкені сындырдың,
Тентек болып кеттің деп,
Тұрмын сені тепкім кеп.
Әтеш
Әдемі әтеш,
Таң атпай тұрыпты.
Ойқастап жүріпті.
Жан-жаққа қарапты
Айдарын тарапты.
Құлып
Орманда бір үй тұр,
Есігінде құлып тұр.
Айтындаршы балалар,
Құлыпты кім ашады.
11 слайд
Жалпы моториканы дамытуға арналған жаттығулар кез келген елдің ауызша сөйлеу тілінде саусақтардың қозғалысымен қатар жүретін қысқа тақпақтарды кездестіруге болады. Мысалы: «Қуырмаш». Қысқа тақпақтармен қатар жүретін саусақ жаттығулары қолдарға жайлы әсер ететіні ерте кезден белгілі. Добым Добым, добым домалақ, Тоқтамайсын домалап. Үстел үстін бүлдірдің, Тәрелкені сындырдың, Тентек болып кеттің деп, Тұрмын сені тепкім кеп. Әтеш Әдемі әтеш, Таң атпай тұрыпты. Ойқастап жүріпті. Жан-жаққа қарапты Айдарын тарапты. Құлып Орманда бір үй тұр, Есігінде құлып тұр. Айтындаршы балалар, Құлыпты кім ашады.
#12 слайд
* Кезінде өзі де бала болғанын ешқашан ұмытпайтын адам ғана
жақсы ұстаз болады.
* Кез келген баланың, жасөспірімнің, жас адамның алдында тас
жатады. Ол тастан айналып өтіп кете ме әлде өзінен кейін келетін
адамдар үшін жолдан тасты алып тастай ма – өзінің ұятты
біледі.
* Бала тапсырманы дұрыс орындамауы істегісі келмеуінен емес, не
жақсы, не жаман екенін, мұғалім нашар бағаны не үшін қоятынын
түсінбеуінен.
* Кей тәрбиелеушілер баламен бала тілінде сөйлесу дегенді ол
сияқты былдырлап, еркелетіп сөйлеу деп түсінеді. Мен осы нәрседен
сақтана отырып, баламен сөйлескенде алдымда болашақ ұлы
азамат отырғанын естен еш шығармауға тырысамын.
12 слайд
* Кезінде өзі де бала болғанын ешқашан ұмытпайтын адам ғана жақсы ұстаз болады. * Кез келген баланың, жасөспірімнің, жас адамның алдында тас жатады. Ол тастан айналып өтіп кете ме әлде өзінен кейін келетін адамдар үшін жолдан тасты алып тастай ма – өзінің ұятты біледі. * Бала тапсырманы дұрыс орындамауы істегісі келмеуінен емес, не жақсы, не жаман екенін, мұғалім нашар бағаны не үшін қоятынын түсінбеуінен. * Кей тәрбиелеушілер баламен бала тілінде сөйлесу дегенді ол сияқты былдырлап, еркелетіп сөйлеу деп түсінеді. Мен осы нәрседен сақтана отырып, баламен сөйлескенде алдымда болашақ ұлы азамат отырғанын естен еш шығармауға тырысамын.
#13 слайд
Назарларыңызға рахмет!
13 слайд
Назарларыңызға рахмет!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген