Фарадейдің ғылыми еңбегі

#1 слайд
Фарадейді ң ғылыми ерлігі

1 слайд

#2 слайд
Майкл Фарадей • Ағылшын физигі, химик, электромагниттік өріс теориясының негізін қалаушы • Лондон Корольдік Қоғамының мүшесі

2 слайд

#3 слайд
Майкл Фарадей 1791 жылы 22 қыркүйекте Ұлыбританияның астанасы Лондон қаласында дүниеге келген. Ол Джеймс пен Маргарет Фарадеевтің отбасындағы үшінші бала болды. Оның әкесі денсаулығы нашар болған, темір шебері еді. Үйленгенге дейін анасы қызметші болған. Отбасы нашар өмір сүрді. Бастауыш мектепті бітірген соң, 12 жасында газет таратушы болып жұмыс істейді. 1804 жылы ол Фарадайдың өзін-өзі тәрбиелеуге ұмтылған ынта-жігерін қатты жігерлендірген Француз эмигранты Рибо кітапханашысына оқуға түседі. Кітап оқып, ашық дәрістерге қатысып, жас Фарадей өз білімін толықтыруға тырысады. Және ол негізінен жаратылыстану ғылымдарына – химия мен физикаға тартылды. 1813 жылы Фарадейдың бір клиенті Корольдік институтында Хамфри Дэвидің дәрістеріне шақырған, ол жас жігіттің тағдырында шешуші рөл атқарды. Дэвиге хат жолдап, Фарадей Корольдік институтта Дэвидің лабароториялық асистенті болып жұмыс істейді. 1813-1815 жылдары Фарадей Дэвимен бірге Еуропадағы сапарында Франция мен Италияның зертханаларына барған.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
Англияға оралғаннан кейін, Фарадейдің ғылыми жұмысы Корольдік Институттың қабырғасында өтті, ол алғаш Дэвиге химиялық эксперименттерге көмектесті, сосын тәуелсіз зерттеуді бастады. Фарадей хлор мен басқа да газдарды сұйылтуды жүзеге асырып,бензол алды. 1821 жылы ол магнитт i ң токтағы өтк i зг i ш бойымен айналатынын және токтағы өтк i зг i шт i ң магнит бойымен айналатынын бақылап, электр қозғалтқыштың  алғашқы модел i н жасады. Кездейсоқ емес, сол жылы Фарадей «электр магнитизмді электр энергиясына айналдыру» мақсатын қойды. 1824 жылы Фарадей Корольд i к қоғамының мүшес i болып сайланды, ал 1825 жылы Корольд i к ассоциация зертханасының (лабораториясының) директоры болды.

6 слайд

#7 слайд
10 жылда Фарадай электр және магниттік құбылыстардың өзара байланысын зерттеді. Оның зерттеулері  1831 жылы барлық тұрақты және айнымалы ток генераторларының жұмысына нег i зделген – электромагнитт i к индукцияны ашты. Электр тогының тұздардың, қышқылдардың және басқаларының қоспаларынан өту i оны электр тогының табиғатын ашуға итермелед i. Зерттеу нәтижес i нде 1833 жылы Фарадей электролиз заңын ашты. Сол жылы  вольтметрд i  ойлап тапты.

7 слайд

#8 слайд
Фарадей заңдары •   Фарадей заңдары — электролиздер арқылы электр тогы өткенде электродтарда бөлінетін не ыдырайтын заттардың мөлшерін (массасын) анықтайтын электролиз процесінің негізгі заңдары. Ол заңдарды 1833 — 34 ж. ағылшын ғалымы М.Фарадей ашқан. Фарадейдің 1 – заңы былай тұжырымдалады: Электролит арқылы ток өткенде электродта бөлініп шыққан заттың массасы ( m ) ток күшіне ( I ) және ток жүрген уақытқа ( t) пропорционал,  яғни m = Ikt, мүндағы k — электролиттегі заттың электрхимиялық эквиваленті деп аталатын пропорционалдық коэффициент . Фарадейдің 2 – заңы электрхим. эквиваленттің шамасын анықтайды: k=1M/Fn=A/F, мұндағы п — ионның заряды (валенттігі), A=kFz, электролиттегі заттың химиялық эквиваленті, яғни элементтің электрхимиялық эквиваленті оның химиялық эквивалентіне пропорционал. Фарадей заңының математикалық өрнегі электролиз кезінде бөлінетін заттың массасын, электрхимиялық және химиялық эквиваленттерін дәл анықтау үшін пайдаланылады.

8 слайд

#9 слайд
Фарадей б i рнеше ұғымдарды енг i зд i – қозғалғыштық, катод, анод, иондар, электролиз, электродтар. Фарадейд i ң жарияланған лекциялары кең таралды. Ашық дәрістері өте танымал болды, оның ғылыми кітабы «Шамның тарихы» кеңінен танымал болды. Үлкен тәж i рибел i к деректерге сүйен i п, Фарадей ол кезде белг i л i электр “түрлер i", “ жануарлардың", “магнитт i к", термоэлектрл i к, гальваникалық электрл i к және басқалардың өрнектелет i н i н дәлелдед i.

9 слайд

#10 слайд
1845 жылы Фарадей жарықтың поляризация жазықтығының магнит өр i с i нде айналу құбылысын (Фарадей эффект i с i н) байқады. Сол жылы диамагнетизмд i ашты, ал 1847 жылы – парамагнетизмд i  ашты.

10 слайд

#11 слайд
  1830 жылдары өр i с ұғымын ұсынды, 1845 жылы алғаш рет “электромагнитт i к өр i с" термин i н пайдаланды, ал 1852 жылы өр i с концепциясының формуласын жазды. Альберт Эйнштейннің айтуынша, өріс идеясы Ньютон уақытынан бері Фарадейдің ең маңызды идеясы болып табылады.

11 слайд

#12 слайд
Электр және магниттік құбылыстарды сипаттау үшін Фарадей электр және магнит күштерінің идеясын енгізді, алайда ол шынайы деп санады. Ол сондай- ақ ол электромагниттік өріс теориясының құрушысы болып табылады. Фарадей 1846 жылы(жарықтың сәулелік ауытқулар туралы ойлар) жарықтың электромагниттік сипатын білдірді.

12 слайд

#13 слайд
1837 жылы ғалым диэлектриктердің электрлік өзара әрекеттесуіне (диэлектриктердің поляризациясына) әсерін тауып, диэлектрлік рұқсат ету тұжырымдамасын енгізді; аралық орта арқылы электр және магнитті өзара әрекеттесудің таралуын ұсынды.

13 слайд

#14 слайд
1843 жылы Фарадай электр зарядын сақтау заңын эксперименталды түрде дәлелдеді. 1840 жылы табиғат күштерінің біртұтастығын (әртүрлі энергия түрлерінің) және олардың өзара трансформациясын білдіретін энергияны сақтау және трансформациялау туралы заңның ашылуына жақындады.

14 слайд

#15 слайд
Майкл Фарадей физиканы танымал етті, оның әлемнің әрбір тіліне кеңінен аударылған «Шам тарихы» кітабы кеңінен танымал.

15 слайд

#16 слайд
«Фарадей трансформаторы»: ток бір орамда қосылғанда немесе өшірілген кезде ток екінші жағында жазылады

16 слайд

#17 слайд
Фарадей дискісі. Бір полярлы генератор - бұл электрлік тұрақты ток машинасы. Дискінің айналу осіне параллель өткізетін тұрақты дискі, дискі осінде 1 ток коллекторы және дискінің шетіндегі екінші коллектор бар.

17 слайд

#18 слайд
Соленоид сымының ішіндегі ағыммен қозғалса, катушкада ток пайда болады.

18 слайд

#19 слайд

19 слайд

#20 слайд
Назар аударғандарыңызға рахмет!!! Орындаған: Бектұрған Назерке

20 слайд