Географиялық есептер шығару жолдары

#1 слайд
1. Сабақ
География
Географиялық
есептер
шығарылу
жолдары
1 слайд
1. Сабақ География Географиялық есептер шығарылу жолдары
#2 слайд
Ауа t әрбір 100 метр биікке көтерілгенде 0,6 °С-қа төмендейді.
1000 метр биіктікке көтерілгенде 6 °С-қа төмендейді.
1. Есеп: Теңіз деңгейіндегі атмосфералық t 19 0
С болса,
2. 4700 м биіктіктегі нүктеде t қанша? 4700м / 100 =47 км *0,6 = 28,2
19 0
С - 28,2 0
С=9,2 0
С
2 слайд
Ауа t әрбір 100 метр биікке көтерілгенде 0,6 °С-қа төмендейді. 1000 метр биіктікке көтерілгенде 6 °С-қа төмендейді. 1. Есеп: Теңіз деңгейіндегі атмосфералық t 19 0 С болса, 2. 4700 м биіктіктегі нүктеде t қанша? 4700м / 100 =47 км *0,6 = 28,2 19 0 С - 28,2 0 С=9,2 0 С
#3 слайд
Атмосфералық қысым әрбір 10 метрге көтерілгенде 1 мм-ге төмендейді.
Қалыпты атмосфералық қысым 760 мм тең.
2. Есеп: Барометр тау етегінде 780 мм , ал тау басында 520 мм көрсетсе,
тау басының биіктігі қандай? ( 780 мм- 520мм) × 10мм =2600 м
Алматы қаласының атмосфералық қысымы 615 мм болса, мұхит
деңгейімен салыстырғанда оның биіктігі қандай ?
( 760 мм – 615 мм) ×10мм =1450 м ;
3 слайд
Атмосфералық қысым әрбір 10 метрге көтерілгенде 1 мм-ге төмендейді. Қалыпты атмосфералық қысым 760 мм тең. 2. Есеп: Барометр тау етегінде 780 мм , ал тау басында 520 мм көрсетсе, тау басының биіктігі қандай? ( 780 мм- 520мм) × 10мм =2600 м Алматы қаласының атмосфералық қысымы 615 мм болса, мұхит деңгейімен салыстырғанда оның биіктігі қандай ? ( 760 мм – 615 мм) ×10мм =1450 м ;
#4 слайд
3. Ауа t 1 тәулікте 4 рет өлшенеді
(таңғы 7 00
, түскі 13 00
, кешкі 19 00
, түнгі 1 00
)
Есеп: таңғы 7 00
– -5 0
С, түскі 13 00
– 10 0
С, кешкі 19 00
- 12 0
С,
түнгі 1 00
-7 0
С
(-5 0
)+ 10 0
С+12 0
С+(-7 0
С) /4 = 10 0
С 1 тәуліктін орташа t
Егерде 1 айдын орташа ауа t табу керек болса онда оны 30 айға
бөлеміз. 1 жыл болса 12 айға бөлеміз.
4 слайд
3. Ауа t 1 тәулікте 4 рет өлшенеді (таңғы 7 00 , түскі 13 00 , кешкі 19 00 , түнгі 1 00 ) Есеп: таңғы 7 00 – -5 0 С, түскі 13 00 – 10 0 С, кешкі 19 00 - 12 0 С, түнгі 1 00 -7 0 С (-5 0 )+ 10 0 С+12 0 С+(-7 0 С) /4 = 10 0 С 1 тәуліктін орташа t Егерде 1 айдын орташа ауа t табу керек болса онда оны 30 айға бөлеміз. 1 жыл болса 12 айға бөлеміз.
#5 слайд
4. Ылғалдану коэфициентін табу яғни К = Б/Ж
Есеп: Талдықорған қаласында буланушылық мөлшері 700 мм, жауын-
шашын 120 мм ылғалдану коэффициенті қаншаға тең болады ?
К = 7 00 : 1 2 0 = 5,83
5 слайд
4. Ылғалдану коэфициентін табу яғни К = Б/Ж Есеп: Талдықорған қаласында буланушылық мөлшері 700 мм, жауын- шашын 120 мм ылғалдану коэффициенті қаншаға тең болады ? К = 7 00 : 1 2 0 = 5,83
#6 слайд
Жер қыртысында болатын өзгерістер. Жер қыртысының t 100 метрге тереңдеген
сайын +3ºС көтеріледі
5. Есеп: 1100 тереңдіктегі жер асты үңгірінде қандай t, егер жер бетіндегі t – 3 °С
болса?
1100 : 100=11
11 ∙ 3°C= 33 °C
33 + (-3ºС) = 30 °C
6 слайд
Жер қыртысында болатын өзгерістер. Жер қыртысының t 100 метрге тереңдеген сайын +3ºС көтеріледі 5. Есеп: 1100 тереңдіктегі жер асты үңгірінде қандай t, егер жер бетіндегі t – 3 °С болса? 1100 : 100=11 11 ∙ 3°C= 33 °C 33 + (-3ºС) = 30 °C
#7 слайд
Ауадағы су буының мөлшері абсолюттік 1 м ³ ауадағы су буының нақты мөлшері ол граммен
есептелінеді (г/м 3) және салыстырма ылғалдық 1 м ³ ауадағы су буының нақты мөлшерін
пайызбен (%) есептейді.
Температура жағдайында 1м³ ауада, су буының мөлшері:
-20 ºС су 1г аспайды 10 ºС- де 9 г
-10 ºС су 2 г аспайды 20 ºС- де 17 г
-5 ºС су 3 г аспайды 30 ºС- де 30 г
0 ºС су 5 г аспайды 40 ºС- де 51 г
7 слайд
Ауадағы су буының мөлшері абсолюттік 1 м ³ ауадағы су буының нақты мөлшері ол граммен есептелінеді (г/м 3) және салыстырма ылғалдық 1 м ³ ауадағы су буының нақты мөлшерін пайызбен (%) есептейді. Температура жағдайында 1м³ ауада, су буының мөлшері: -20 ºС су 1г аспайды 10 ºС- де 9 г -10 ºС су 2 г аспайды 20 ºС- де 17 г -5 ºС су 3 г аспайды 30 ºС- де 30 г 0 ºС су 5 г аспайды 40 ºС- де 51 г
#8 слайд
6. Есеп: Ауаның t 0 ºС, салыстырмалы ылғалдықы 30 %, абсолюттік ылғалдылықты табу.
0 °С t 5 г/м³ суы бар.
5 г/м³ / 100 % =0,05*30 = 1,5
X – 30 %
Ауаның t + 20°С , абсолюттік ылғалдылық 15 г/м³, салыстырмалы ылғалдылықты табу
+20 °С t 17 г/м³ суы бар.
17 г/м³ — 100% х
15 г/м³ - х 15*100/17 = 88,2%
8 слайд
6. Есеп: Ауаның t 0 ºС, салыстырмалы ылғалдықы 30 %, абсолюттік ылғалдылықты табу. 0 °С t 5 г/м³ суы бар. 5 г/м³ / 100 % =0,05*30 = 1,5 X – 30 % Ауаның t + 20°С , абсолюттік ылғалдылық 15 г/м³, салыстырмалы ылғалдылықты табу +20 °С t 17 г/м³ суы бар. 17 г/м³ — 100% х 15 г/м³ - х 15*100/17 = 88,2%
#9 слайд
Эхолот мұхит тереңдігін дыбыс арқылы өлшеу. 1сек. 1500м өлшейді, яғни
жіберілген дыбыс барып қайтадан келеді.
7. Есеп: Эхолотпен су түбіне жіберілген дыбыс 8,47 сек қайтып келеді. Су
түбінің тереңдігі қанша? 8,47*1500м = 12705/2=6352 м
9 слайд
Эхолот мұхит тереңдігін дыбыс арқылы өлшеу. 1сек. 1500м өлшейді, яғни жіберілген дыбыс барып қайтадан келеді. 7. Есеп: Эхолотпен су түбіне жіберілген дыбыс 8,47 сек қайтып келеді. Су түбінің тереңдігі қанша? 8,47*1500м = 12705/2=6352 м
#10 слайд
Сағаттық белдеу бойынша есептер:
Жер шары шеңбер сызу 360 0
тең
360 0
/ 24 сағатқа =15 0
15 0
– 1 сағат 60 минут
1 0
- 4 минутқа тең
8. Есеп: Алматы 77 0
ш.б сағат 15 00
болғанда Вашингтон 74 0
б.б уақыт
қанша?
77 0
+ 74 0
= 151 0
* 4 мин =604/60 мин = 10 сағат
15 00
– 10 00
= 5 00
яғни таңғы 5 00
10 слайд
Сағаттық белдеу бойынша есептер: Жер шары шеңбер сызу 360 0 тең 360 0 / 24 сағатқа =15 0 15 0 – 1 сағат 60 минут 1 0 - 4 минутқа тең 8. Есеп: Алматы 77 0 ш.б сағат 15 00 болғанда Вашингтон 74 0 б.б уақыт қанша? 77 0 + 74 0 = 151 0 * 4 мин =604/60 мин = 10 сағат 15 00 – 10 00 = 5 00 яғни таңғы 5 00
#11 слайд
Масштаб (неміс тілінде мас-өлшеу, штаб-таяқ) – жер бетіндегі
қашықтықтың картаға түскенде кішірейтілу дәрежесі.
11 слайд
Масштаб (неміс тілінде мас-өлшеу, штаб-таяқ) – жер бетіндегі қашықтықтың картаға түскенде кішірейтілу дәрежесі.
#12 слайд
Масштабтарды сандықтан атаулыға және керісінше айналдырып жазу.
а) 1: 2000 – 1 см –де...20 м
б) 1: 1 000 000 – 1 см –де.....10км.
в) 1: 50000 – 1 см –де...500м
г) 1 см – 1000 м, бұл....1: 100000
д) 1 см – 200 км, бұл....1: 20000000
е) 1 см – 30000 м, бұл....1: 3000000
9. Есеп: Токио және Пекин қалаларының картадағы қашықтығы 30 см, яғни
нақтырақ айтқанда – 1500 км. Картаның масштабын анықтаңыз.
30см – 1500 км Х = 1500км : 30см = 50 (км) = 50 000 (м) =5000 000(см)
1см – х Картаның масштабы:1:5000 000
12 слайд
Масштабтарды сандықтан атаулыға және керісінше айналдырып жазу. а) 1: 2000 – 1 см –де...20 м б) 1: 1 000 000 – 1 см –де.....10км. в) 1: 50000 – 1 см –де...500м г) 1 см – 1000 м, бұл....1: 100000 д) 1 см – 200 км, бұл....1: 20000000 е) 1 см – 30000 м, бұл....1: 3000000 9. Есеп: Токио және Пекин қалаларының картадағы қашықтығы 30 см, яғни нақтырақ айтқанда – 1500 км. Картаның масштабын анықтаңыз. 30см – 1500 км Х = 1500км : 30см = 50 (км) = 50 000 (м) =5000 000(см) 1см – х Картаның масштабы:1:5000 000
#13 слайд
1км 2
жердегі халық санының орташа тығыздығын табу үшін халық санын
жер көлеміне бөлеміз
10. Есеп: Еліміздің жер көлемі 2724,9 мың км 2
, халық саны 17 млн
17млн/2724,9 = 6.2 адам
13 слайд
1км 2 жердегі халық санының орташа тығыздығын табу үшін халық санын жер көлеміне бөлеміз 10. Есеп: Еліміздің жер көлемі 2724,9 мың км 2 , халық саны 17 млн 17млн/2724,9 = 6.2 адам
#14 слайд
Карталар
Мазмұнына
қарай Масштабына
қарай
Жалпы
географ
иялық Тақыры
птық Ірі
1:
1000-
нан
және
оданда
ірілері Орта
1: 200
000-нан
1 :
1000000
-ға
дейінгіл
ер Ұсақ
1 :
10000
00 –
нан
ұсақт
ар
14 слайд
Карталар Мазмұнына қарай Масштабына қарай Жалпы географ иялық Тақыры птық Ірі 1: 1000- нан және оданда ірілері Орта 1: 200 000-нан 1 : 1000000 -ға дейінгіл ер Ұсақ 1 : 10000 00 – нан ұсақт ар
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген