#1 слайд
Гипотензивті дәрілер Орындаған;2-5СД студенті Эрали Назым Жетікші: Фармакология , фармакотерапия пәні нің мұғалімі Беспаева Ш.А

1 слайд

#2 слайд
• Сипаттамасы • жіктелуі • өзге препараттар мен қатынасы • статистика • сұрақтар • Қорытынды Жоспар

2 слайд

#3 слайд
Гипотензивті(антигипертензивт і) заттар Антигипертензивті (гипотензивті) заттар терапиялы – мөлшерде жүйелі артериялык кысымды тиімді төмендететін препараттар болып табылады. Негізінен, оларды артериялық гипертензияда пайдаланады.Гипотензивті дәрілер артериялық қан қысымын төмендету үшін белгіленеді.

3 слайд

#4 слайд
Артериялық қысымның деңгейі көптеген факторларға: жүрек жұмысына, шеткерлік қан тамырлардың тонусы мен оның тұтқырлығына, қан айналымының көлеміне, электролиттің құрамы және тұтқырлығына байланысты. Мұның барлығы нейрогуморальды бақылаумен реттелініп отырады.

4 слайд

#5 слайд
Артериялық гипертензия систолалык кысым сынап баган – бойынша 140 мм немесе одан да жоғары, ал диастолалык кысым сынап бағаны бойынша 90 мм болатын артериялык туракт – қан қысымының синдромы. Шамамен, барлық артериялы гипертензиянын 90% жағдайы гипертониялық ауруларға тиесілі Гипертониялық ауру (эссенциалды артериялық гипертензия) – бұл кез-келген белгілі себептерге байланысты емес, жетекші ерекшелі артериялық гипертензия болып табылатын ауыру. Барлы артериялық гипертензияның 10% жағдайы симптоматикалы (екіншілік), яғни бүйрек және бүйрек тамырларының патологиясы эндокриндік жүйенің бұзылысына, колка коарктациясына тәуел дамитын және басқа да себептер әсерінен туындайды. Гипертоникалық криз гипертониялык аурулардын немес симптоматикалық гипертензияның кенеттен және тез асқынуымен АҚ күрт артуымен сипатталатын клиникалық синдром.

5 слайд

#6 слайд
0 1 Жүрек-қан тамыр жүйесіне адренергиялық иннервацияның күшін төмендететін дәрілер (антиадренергиялы қ, нейротропты дәрілер) 0 2 Әсері миотропты гипотензивті дәрілер (шеткерлік вазодилататорлар). 0 3 Ангиотензинге айналдырғыш фермент інің (ААФ) ингибиторлары (тежегіштері) 04 Ангиотензин рецепторларының блокаторларыӘсер ету механизміне қарай; Туз-су алмасуына әсер ететін дәрілер (несеп айдаушы, диуретиктер, салуретиктер).05

6 слайд

#7 слайд
01 Ж үрек-қан тамыр жүйесіне адренергиялық иннервацияның күшін төмендететін дәрілер (антиадренергиялық, нейротропты дәрілер): а) транквилизаторлар және тыныштандыратын дәрілер; б) орталыққа әсерлі нейротропты дәрілер: клофелин (катапресан, гемитон, клонидин), метилдофа (допегит, альдомет), гуанфации (эстулик) – тамыр қозғалтқыш орталығының а2- адренорецепторын қоздырып, ОЖЖ-нен симпатикалық импульстің өтуін төмендетеді. Одан вазомоторлы орталығының тежелуінен, артериялық қысымының төмендеуіне алып келеді

7 слайд

#8 слайд
клофелин (Б): 0,000075 және 0,00015 таб. Түрінде шығарылып, 1 таб. Тәулігіне 2-4 рет; 0,01% 1 мл еріт. Амп. Шығарылып, т/а, б/е, 10-20 мл 0,9% NaCl еріт. (стационарда ) к/т; 0,125%; 0,25% және 0,5% 1,5 мл еріт. Тюбик-тамызғыш – глаукомада көз тамшылары түрінде белгіленеді. Клофелиннің күшті гипотензивті әсері бар, мөлшерін жеке таңдайды. ОЖЖ-нің тежегіш әсеріне байланысты, тыныштандыратын, ұйықтататын әсері бар және дене қызуының төмендеуі байқалады. АІЖ-да жақсы сіңіріледі. Әсері 2-4 сағ. Басталып, 4-6 сағ. Созылады. Бүйрекпен шығарылады. Гипертониялық аурулар мен гипертензивті кризде қолданылады . Ішке және парентеральды енгізіледі. Клофелинді ұйқтататын, психотропты дәрілермен және этил спиртімен бірге абайлап қолдану қажет.Clophelinum

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд
Жанама әсері; ауыз қуысының құрғауы (сілекей безінің секрециясы төмендеуінен), әлсіздік (ОЖЖ-нің тежегіш әсерінен) және іш қатуы байқалады. Клофелин ағзада Na иондарын және суды ұстап қалады, сондықтан диуретиктермен бірге қабылдау қажет. Айқын жүрек қызметінің жеткіліксіздігінде, бас миындағы қан тамырларының айқын атеросклерозында, артериялық гипотонияда, маскүнемдікте, депрессияда және көлік жүргізушілерге қолдануға болмайды. Препаратты қабылдауды біртіндеп азайту қажет, себебі «доғару белгісі» (синдром отмены) (препаратты бірден доғарғанда АҚ едәуір көтеріліп, гипертензивті криз тудыруы мүмкін) пайда болады.

10 слайд

#11 слайд
Methyldoph a метилдофа (Б): 0,25 таб. Шығарылып, 1 таб. Тәулігіне 2-3 рет мөлшерін біртіндеп жоғарылатады, тәулігіне 1,0 белгіленеді, тыныштандыратын әсері бар. Ішке енгізгенде әсері 4-5 сағ. Соң басталып, 1 тәулікке дейін созылады. Ауыр жағдайларда к/т енгізіледі. Жанама әсері: ұйқының келуі, депрессия, ортостатикалық, гипотензия, лейкопения және бауыр қызметінің бұзылуы байқалуы мүмкін. Жіті бауыр ауруларында, феохромоцитомада және жүктілікте қолдануға болмайды

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
В) әсері шеткерлік нейротропты дәрілер : 1) ганглиоблокаторлар (бензогексоний, пентамин); 2) симпатолитиктер (резерпин, раунатин); 3) а-адреноблокаторлар (празозин, доксазозин, теразозин); 4) В- адреноблокаторлар (атенолол, ацебутолол, метопролол) («Эфферентті иннервацияға әсер ететін дәрілер» тақырыбына қараңыз).

13 слайд

#14 слайд
Әсері миотропты гипотензивт і дәрілер (шеткерлік вазодилататорлар). Бұл препараттар бұлшық ет қабырғасының қан тамырларын босаңсытып, олардың кеңеюіне алып келеді. А) Кальций арналарының блокаторлары (кальций антагонистері): фенигидин,исрадипин (ломир); фелодипин (плендил) әсері ұзақ. 2

14 слайд

#15 слайд
Тікелей тамыркеңейткіштердің (миотропты заттар) ішінде натрий нитропруссиді – ен куатты перифериялык аралас с вазодилятатор болып табылады (артериолалар мен венулалар кенейтетін). Тікелей тез әсер ететін тамыр кенейткіш (әсердің баслуы бірден дерлік) болып табылады. Препараттың ерекшелі әсерінің қысқа уақытқа созылуы. Препаратты тоқтатқанн кейін кан кысымының көтерілуі және тоқтатудың ауыр синдромы дамуы мүмкін. Препарат тек ауруханаларда колданылады мысал ы реанимациялық бөлімшелерде. Гипертониялык криз, артериял гипертензияның қатерлі бағытында тағайындалады.

15 слайд

#16 слайд

16 слайд

#17 слайд
Жанама әсерлері : кенеттен болған гипотония, талып калу, метгемоглобинемия, ацидоз және т.б. Қарсы көрсеткіштер: гип л волемияда (айналымдағы қан көлемінің азаюы), жүкті әйелдер колдануға болмайды, плацента аркылы өтіп кетеді. Баска да миотропты заттардан дибазол және магний сульфати негізінен гипертониялық криздерде (парентералды енгізіледі) па й даланылады.

17 слайд

#18 слайд
6) Калий арналарының күшейткіштері : миноксидил (минона), диазоксид (гиперстат) – тамыр тонусын бір қалыпты ұстап тұру үшін, қан тамырлардың біріңғай салалы бұлшықет жасушаларындағы калий арналарын ашып, жасуша ішіне қан тамыр тонусына қажетті Са2+ ионының енуін төмендетеді. Артериялық вазодилататор болып табылады. Миноксидил артериялардың кеңеюіне байланысты, тамырлардың кедергісі азайып, АҚ төмендейді. Негізінен катерлі гипертензияда ішке қолданылады. АІЖ-да жақсы сіңіріледі. Әсері 24 саг, созылады. Бүйрекпен шығарылады. Жанама өсер і: бетті түк басу, су және Мg» иондарын ағзада жинақталуынан ісінулерге алып келеді.

18 слайд

#19 слайд
Нифедипин және әсіресе дигидропиридиннің 2- буын препарат тары, қантамырларына жоғары селективті әсерге ие. Сұйықтықты ағзада қалуына әкелмейді. Плазманың липидті профилін нашар л атпайды, аз дәрежеде антитератогенді әсер танытуы мүмкін Оны артериялық гипертензияны емдеу үшін және гипертониялык кризді токтату үшін қолданады. Тіл астына (капсуланы бірінші шайнау қажет немесе таблетка керек) колданганда гипотензив әсері 1-5 минутта дамып, ұзақтығы 2-4 сагатка созылады. Ішк кабылданған кезде әсері 0,5-1 сағатта (капсула), 1 сағат (таблетка лар) дамып, ұзактығы – 4-7 сағатқа созылады.

19 слайд

#20 слайд

20 слайд

#21 слайд
Диазоксид – күре тамырға енгізгенде тез және күшті гипотензивті әсер көрсетеді. Энтеральды енгізгенде АҚ-ң төмендеуі біртіндеп байқалады. Әсері 12-18 сағ. Созылады Гипертензивті кризде қолданылады. В) Әртүрлі миотропты дәрілер: Натрий нитропруссиді (нанипрусс) артерия мен күре тамырларды кеңейтетін, азот тотығына оттекті беруші. Гипертензивті кризде күре тамырға тамшылатып енгізіледі. Әсерінің ұзақтығы 1-2 мин., сол себептен оны тамшылатып инфузия түрінде қолданады. Жанама әсері: тахикардия, бас ауруы, диспепсиялық жағдайлар байқалады. Apressinum – апрессин (гидралазин) (Б): 0,01 және 0,025 таб. Шығарылып, 1 таб. Тәулігіне 2-4 рет тамақтан соң белгіленеді. Артериола мен майда артерияларды кеңейтеді. Рефлекторлы тахикардия, ісіну, диспепсия, бас ауру, қызыл жегі синдромы байқалуы мүмкін.

21 слайд

#22 слайд
M agnesii sulfas- магний сульфаты: 20-25% 5 және 10 мл еріт. Амп. Шығарылып, абайлап б/е және к/т енгізеді; себебі тез енгізгенде наркотикалық әсері және тыныс алудың тежелуі байқалуы мүмкін. Негізінен гипертензивті кризде және жүктіліктің нефропатиясында қолданылады. Dibazolum – дибазол (Б): 0,02 таб.; 0,5-1% 1, 2 және 5 мл еріт. Амп. Шығарылып, б/е және к/т енгізіледі. Әсері орташа. Гипертензивті кризде қолданылады. «Папазол», «Андипал» препараттарының құрамына кіреді.

22 слайд

#23 слайд

23 слайд

#24 слайд
Амлодипин – кальций антагонисті, дигидропиридин туынды сынык үшінші буыны. Қазіргі уақытта, осы топтың ең жақсы зерт телген және кең қолданылатын препараты. Жоғары артериялык кан кысымын төмендетеді, бір мезгілде сол жақ қарыншанын гипертрофиясының (кері даму) регрессиясын тудырады. Натрий иондарын шығарады, ұзақ уақыт әсер ететінімен және жаксы көтерілімдігімен, ағза протекторлык касиеттерімен ерекшеленедіЖанама әсерлері айқын емес: «токтату дромы» болмайды, балтыр мен табан ісінуі, бас ауыруы, бас алу пайда болуы мүмкін.

24 слайд

#25 слайд

25 слайд

#26 слайд
ІІІ. Ангиотензинге айналдырғыш ферментінің (ААФ) ингибиторлары (тежегіштері). 1. Буыны: каптоприл (капотен); 2. Буыны: эналаприл (ренитек, энам), лизиноприл (привинил, диротон), рамиприл (тритаце), цилазаприл (инхибейс), периндоприл (престариум), фозиноприл (моноприл), трандолаприл (гоптен). Бұл қосылыстар белсенді емес ангиотензин 1-ді (ренин ферментінің әсерінен ангиотензиногеннен түзілген) вазобелсенді ангиотензин II-ге (қан тамырлардың тарылтып, сығылуына алып келеді) айналдыратын ферменттің белсенділігін тежейтін препараттар. 3

26 слайд

#27 слайд
ААФ-ң ингибиторлары артерия мен күре тамырларды кеңейтіп, жүрекке кейінгі күшті (постнагрузка) және жүрекке веноздық қанның қайтуын азайтып, жүрек жұмысын жеңілдетеді, жүрек пен бүйректе қан айналымды жақсартып, жүрек бұлшықетінің гипертрофиясын төмендетеді, диурезді жоғарылатып, артериялық қысымды төмендетеді. Гипертониялық аурудың өте ауыр түрінде, гипертониялық кризде, жіті жүрек қызметінің жеткіліксіздігінде қолданылады. Барлық препараттар каптоприлден, лизиноприлден басқасы дәрінің тегі (продәрі) болып табылады. Каптоприлде әсері 1 сағ. Басталып, 6 сағ. Созылады, ал қалған препараттарда 2 сағ. Басталып, 24 сағ. Созылады.

27 слайд

#28 слайд
Жанама әсері : әлсіздік, бас айналу, құрғақ жөтел және көкірек пен іш қуысы тұсыныңауыруы (диуретиктерді белгілеу қажет) байқалады. Көбінесе аллергиялық реакциялар капотенде байқалады. Captopril каптоприл (Б): 0,025 таб. Түрінде шығарылып, - ½-1 таблеткадан тәулігіне 2-3-4 рет тамақ алдында, гипертониялық кризде 1 таблетка тіл астына беріледі. Enalaprili maleas – эналаприл малеаты (Б): 0,0025; 0,005; 0,01 таб. Шығарылып, 1 таб. Тәулігіне 1-2 рет белгіленеді. Эналаприл (энап) баяу, бірақ ұзақ әсер етеді. ГЭТ арқылы өтеді. Рефлекторлық тахикардия тудырмайды. Эналаприлат бауырдағы метаболизм нәтижесінде белсенді косылыска (тиісті ворі дәрмекке) түрленетін продәрі болып табылады. Бүйрек нысының бұзылысын туындатуы мүмкін.

28 слайд

#29 слайд
. Ангиотензин рецепторларының блокаторлары: лозартан (козаар), ирбесартан (апровель), эпросартан (теветен), валсартан (диован) – ангитензин II-литик болып табылады. Ангиотензивті рецептордың АТ, түрін тежеп, ангиотензин II-ң барлық әсерлерін жояды. Ішке тәулігіне 1 рет белгіленеді. ААФ ингибиторларына қарағанда жанама әсері өте сирек байқалады.4

29 слайд

#30 слайд

30 слайд

#31 слайд
Ѵ. Туз-су алмасуына әсер ететін дәрілер (несеп айдаушы, диуретиктер, салуретиктер). Айналымдағы қанның көлемін азайтып, АҚ-ы түсіреді. Несеп айдаушы дәрілер басқа гипотензивті дәрілердің әсерін күшейтеді, сондықтан көбінесе бірге белгілейді. Гипертониялық ауруларды қиыстырып емдеу үшін әсер ету механизмі әртүрлі фармакологиялық топтардың препараттары белгіленеді. Қиыстырылған препараттары: «Адельфан-эзидрекс», «Алсидрекс- Г», «Трирезид», «Тринитон» таб. (резерпин, дихлотиазид, дигидралазин); «Адельфан-эзидрекс К», «Трирезид К. (сондай- ақ КСІ); «Кристепин», <<Норматенс» Драже (резерпин, клопамид = бринальдикс, дигидроэрго- кристин); «Энап X» (эналаприл, дихлотиазид); «Капозаид» (каптоприл, дихлотиазид), «Вискалдикс» (пиндолол + клопамид) және т.б. 5

31 слайд

#32 слайд
Фуросемид көктамырға енгізгенде гипертониялык кризі бар наукастарда жылдам диуретикалық және антигипертензив әсер көрсетеді. Бірак оның әсер ұзақтығы аз. Артериялык гипертензиясы бар және сұйық ұстап калуы бар науқастарга косымша терапия ретінде қолданылады. Калийдің а...

32 слайд