"ХІV- ХV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер" тақырыбына презентация.

#1 слайд
ХІV- ХV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер.

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Түрік қағанаты қай кезеңдерде өмір сүрді?

3 слайд

#4 слайд
Қаған сөзінің мағынасы қандай?

4 слайд

#5 слайд
•Түргеш қағанның теңгесі қайсы қаладан табылды?

5 слайд

#6 слайд
Ерте және орта ғасырларда Қазақ жерінде өмір сүрген мемлекеттерді ата.

6 слайд

#7 слайд
Түркі мемлекеттерінде қандай дінді ұстанды?

7 слайд

#8 слайд
•Оғыз мемлекетінің ыдырауына не себеп болды?

8 слайд

#9 слайд
Мал шаруашылығын да отырықшы-егіншілік қоғамды да асқан іскерлікпен біріктірген мемлекет.

9 слайд

#10 слайд
Түрік қағанатындағы жерлеу рәсімдері қандай болған?

10 слайд

#11 слайд
Картаға Қазақстанда ерте және ортағасырларда өмір сүрген мемлекеттердің астаналарын белгілеңдер.

11 слайд

#12 слайд
«Көне Түрік дәуірінде Қазақстан аумағында мемлекеттілік болған жоқ» деген пікірді жоққа шығар.

12 слайд

#13 слайд
§ 24. ХІV- ХV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер.

13 слайд

#14 слайд
Сақ,Ғұн,Үйсін,Қаңлы мемлекеттері 552 ж-Түрік қағанаты Шығыс (Орталық Азия) Батыс (Орталық Азия,Қазақстан) Қимақтар Оғыздар Түркеш қағанаты Қарлұқтар Қыпшақтар мемлекеті Қарахандықтар мемлекеті. Қидандар мемлекеті (қарақытайлар) Наймандар,Керейлер,Жалайырлар мемлекеті Шыңғысханның империясы Қазақстандағы мемлекеттіліктің қалыпты дамуы Жошы ұлысы Үгедей ұлысы Шағатай ұлысы Ақ Орда Әбілхайыр хандығы Ноғай Ордасы Моғолстан

14 слайд

#15 слайд
Орда Көшпелілер билеушілерінің тұрағы, ханның резиденциясы Мемлекет

15 слайд

#16 слайд

16 слайд

#17 слайд
Ақ Орда мемлекеті(1227-1428)

17 слайд

#18 слайд
Ақ Орда мемлекеті Қазақстан жерінде алғашқы рет жергілікті этникалық негізде пайда болған ірі мемлекет XIV ғ. аяғы мен XV ғ. бас кезінде Ақ Орда әлсірейді. Ол Әмір Темірдің боданына айналды. 1425–1426 жылдары Барақ Ақсақ Темірдің немересі Ұлықбекке қарсы жорыққа аттанып, Сығанақты және Сырдария бойындағы басқа да қалаларды босатты. Осы жеңістің нәтижесінде Ақ Орда Темір әулетінің үстемдігінен тәуелсіз болып алды. Ақ Орданың негізгі халқы ерте заманнан осында мекендеген түркі қыпшақ тайпалары, сондай-ақ, Алтайдан осында қоныс аударған наймандар, қоңыраттар, керейттер, үйсіндер, қарлұқтар және басқалары. Негізін қалаған Жошы ханның үлкен ұлы Орда Ежен. 1428 жылы Барақ хан қаза тапты. Ол Ақ Орданың ең соңғы ханы болды. Ақ Орда ыдырадыАқ Орданың ресми тілі – қыпшақ тілі, немесе қазақ тілі болып саналады.

18 слайд

#19 слайд
Моғолстан мемлекеті алғашқы құрылған кезде билік Шағатай ханға адал қызмет еткен Дулат тайпасы әмірлерінің бірі – Болаттың қолында болған. Шыңғыс тұқымынан шықпаған, Болат өзінің айтқанына көнетін әрі жас 18 жастағы Шағатай ұрпағы Тоғылық Темірді 1348 жылы хан тағына отырғызды. Моғолстан құрамына кіретін тайпалар: дулаттар, қаңлылар, керейлер, арғындар, баириндер, арлаттар, барластар, булғашылар және басқалары. Моғолстан мемлекеті (XIVғ. ортасы- XVI ғ. басы) XVI ғасырдың басында Жүніс хан ұрпақтары арасындағы алауыздық пен ішкі феодалдық қырқыс Моғолстан хандығының біржолата ыдырауына әкеліп соқты. Нәтижесінде ежелден Жетісу мен Іле өңірін мекендеген үйсін, дулат, қаңлы, жалайыр және тағы басқа қазақ ру- тайпалары Жетісуда құрылған Қазақ хандығының құрамына бірікті. Орталығы – Алмалық қаласы. 1380–1390 жж. арасында Ақсақ Темір Моғолстанды жаулап алды. Әмір Темір құрған орасан зор мемлекет, 1405 жылы ол өлгеннен кейін бытырап тарап кетті. Моғол билігі Қызыр Қожа ханның немересі Уәйіс оғлан қолына көшті.

19 слайд

#20 слайд
Алтын Орда ыдырап, Ақ Орданың әлсіреуі нәтижесінде Қазақстанда бой көтерген мемлекеттің бірі – Ноғай Ордасы . Құрамына Маңғыттармен қатар Қоңырат, Найман, Арғын, Қаңлы, Алшын, Қыпшақ, Кенгерес, Қарлұқ, Алаша, Тама және басқа ру тайпалары кірді. XVІ ғ.бірінші жартысында Ноғай Ордасы ыдырап, оның орнына Қазан, Қырым, Астрахань хандықтары құрылды. Оның Қазақстан жеріндегі бір бөлігі қазақстардың Кіші жүзінің құрамына кірді. Негізін қалаған Едіге Кейбір кезде ноғайлар қазақ хандығымен соғысса, енді бірде татуласып, олармен одақ құрып отырған Орталығы – Жайықтың төменгі сағасындағы Сарайшық қаласы Ноғай Ордасы (XIV аяғы – XVI ғғ.) Ноғай Ордасында да сұлтандар мен ақсүйек- феодалдардың арасында хандық билік үшін талас- тартыс тоқтамай үнемі жүріп жатты. Осы алауыздық оның да түбіне жетті.

20 слайд

#21 слайд
Талас-тартыстың барысында Жошының Шайбан ұрпағынан тараған 17 жасар Әбілхайыр жеңіске жетті. Ол 1428 жылы Батыс Сібірде Тура (Тюмень) қаласында хан болып жарияланды. Халқының құрамына Ақ Ордаға кірген түрік, қыпшақ, найман, қият, маңғыт, қарлұқ, қоңырат, қаңлы, ұйылын, шынбай, күрлеуіт және тағы басқалары. 1456 жылы Жәнібек пен Керей сұлтандар бастаған қазақ тайпалары Моғолстанның батыс бөлігіне көшіп кетті. Бұл жағдай Әбілхайыр ханның саяси беделін төмендетті. Оларды жазалау үшін 1468 жылы Әбілхайыр хан Моғолстанға жорыққа аттанып, жолда кенеттен қайтыс болды. Осыдан кейін Әбілхайыр хандығы  ыдырап кетті. Әбілхайыр хандығы (1428–1468 жж.)

21 слайд

#22 слайд
Ақ Орда, Моғолстан,  Әбілхайыр хандығы,  Ноғай ордасы этностық жағынан біртектес саяси құрылымдар еді. Олар ақсүйектердің мүддесін қорғайтын және қатардағы малшы мен отырықшы халықты қанауға мүмкіндік беретін мемлекеттер  болды.

22 слайд

#23 слайд
ХІV - ХV ғасырларда Қазақстанда жерге иелік ету мен жерге жеке меншіктің түрлері Сойырғал Сыйға берілетін шартты жер бөлігі. Ол тұрақты қызметі үшін,әскери қызметі үшін де берілді Вакфтық жер Діни мекемелер мен дінбасыларға жеке меншікке берілетін жер Мильк Қақтығыстарда күшпен тартып алынған жерлерді жеке меншікке айналдыру

23 слайд

#24 слайд
Мемлекеттік кеңселерде түркі жазуы қолданылды.

24 слайд

#25 слайд
Архитектуралық ескерткiштер

25 слайд

#26 слайд
Арыстан баб кесенесі

26 слайд

#27 слайд

27 слайд

#28 слайд
Рабиға Бегім сұлтанның кесенесі

28 слайд

#29 слайд
Жошы хан мазары

29 слайд

#30 слайд

30 слайд

#31 слайд
Көне шаһар Сауран қ аласына саяхат

31 слайд

#32 слайд
«Қазақтың бүкіл тарихы — бірігу тарихы, тұтастану тарихы.» Н.Ә.Назарбаев

32 слайд

#33 слайд
Үйге тапсырма § 24. Тақырыпты оқу. Ақ Орда,Моғолстан,Әбілхайыр хандығы,Ноғай ордасы мемлекеттерінің саяси тарихы жөнінде ізденіс жұмыстарын дайындау.

33 слайд