Ішкі секреция бездері

#1 слайд
«Гармония»
сөзіне ассосиация құрыңыз
1 слайд
«Гармония» сөзіне ассосиация құрыңыз
#2 слайд
Сабақтың тақырыбы:
Ішкі секреция бездері
Сабақтың мақсаттары:
эндокриндік, экзокриндік және аралас бездерді
ажырату
Бағалау критерийлері:
эндокриндік, экзокриндік және аралас бездердің
айырмашылықтарын тсүіндіру;
эндокриндік, экзокриндік және аралас бездердің
мысалдарын келтіреді
2 слайд
Сабақтың тақырыбы: Ішкі секреция бездері Сабақтың мақсаттары: эндокриндік, экзокриндік және аралас бездерді ажырату Бағалау критерийлері: эндокриндік, экзокриндік және аралас бездердің айырмашылықтарын тсүіндіру; эндокриндік, экзокриндік және аралас бездердің мысалдарын келтіреді
#3 слайд
Гормондар – ішкі секреция бездерінен
бөлінетін және ұлпалар мен мүшелерге
әсер ететін биологиялық белсенді заттар.
•
Гормондардың барлығы органикалық заттар:
•
біреуі нәруыздан,
•
екіншісі аминқышқылдарынан,
•
үшіншісі майтектес стероидты заттардан құралған.
Гормондар ағза жасушаларына не істеу керек екеніні туралы
ақпарат тасымалдаушы химиялық мессенджерлер.
3 слайд
Гормондар – ішкі секреция бездерінен бөлінетін және ұлпалар мен мүшелерге әсер ететін биологиялық белсенді заттар. • Гормондардың барлығы органикалық заттар: • біреуі нәруыздан, • екіншісі аминқышқылдарынан, • үшіншісі майтектес стероидты заттардан құралған. Гормондар ағза жасушаларына не істеу керек екеніні туралы ақпарат тасымалдаушы химиялық мессенджерлер.
#4 слайд
Гормондар организмнің сұйық ішкі
ортасына (қан, лимфа, ұлпа
сұйықтығы) бөлінетіндіктен олар
арқылы ағзаның реттелуін гуморалдық
реттелу деп атайды
4 слайд
Гормондар организмнің сұйық ішкі ортасына (қан, лимфа, ұлпа сұйықтығы) бөлінетіндіктен олар арқылы ағзаның реттелуін гуморалдық реттелу деп атайды
#5 слайд
Гормондардың қызметі:
1. Гормондар денедегі зат алмасу қарқындылығын
өзгертеді;
2. Ағзаның тіршілік ету ортасына бейімделушілігін
арттырады;
3. Өсу мен көбеюді реттейді;
4. Ағзадағы физиологиялық процестерді үдетеді
(күшейтеді) немесе бәсеңдетеді.
5 слайд
Гормондардың қызметі: 1. Гормондар денедегі зат алмасу қарқындылығын өзгертеді; 2. Ағзаның тіршілік ету ортасына бейімделушілігін арттырады; 3. Өсу мен көбеюді реттейді; 4. Ағзадағы физиологиялық процестерді үдетеді (күшейтеді) немесе бәсеңдетеді.
#6 слайд
Гормондардың қасиеттері Гормондардың қызметі
1. Белгілі бір ұлпа, мүшеге ғана әсер
етеді
2. Аз мөлшерде жоғары
биологиялық белсенділік
көрсетуге қабілетті
3. Қан мен лимфа арқылы әсер
етеді
4. Әсері дистанциондық сипатқа
ие
5. Бөлініп, қызметін атқарған соң
ыдырап кетеді 1. Ағзаның өсуі мен дамуын
қамтамасыз етеді.
2. Бейімділік – адаптацияны
қалыптастырады
3. Гомеостазды қамтамасыз етеді
4. Зат алмасу процесстерін
реттейдіГормондардың қасиеттері мен
қызметтері
6 слайд
Гормондардың қасиеттері Гормондардың қызметі 1. Белгілі бір ұлпа, мүшеге ғана әсер етеді 2. Аз мөлшерде жоғары биологиялық белсенділік көрсетуге қабілетті 3. Қан мен лимфа арқылы әсер етеді 4. Әсері дистанциондық сипатқа ие 5. Бөлініп, қызметін атқарған соң ыдырап кетеді 1. Ағзаның өсуі мен дамуын қамтамасыз етеді. 2. Бейімділік – адаптацияны қалыптастырады 3. Гомеостазды қамтамасыз етеді 4. Зат алмасу процесстерін реттейдіГормондардың қасиеттері мен қызметтері
#7 слайд
Эндокриндік жүйе бездері мен
гормондары
Гипофиз
Өсу гормоны
Қалқанша безі
Тироксин гормоны
Айырша без
Тимозин гормоны Эпифиз
мелатонин
гормоны
Бүйрек үсті безі
Адреналин гормоны
Аталық бездер
Тестостерон
гормоны Ұйқы безі
Инсулин гормоны
Аналық бездер
Эстроген гормоны
7
7 слайд
Эндокриндік жүйе бездері мен гормондары Гипофиз Өсу гормоны Қалқанша безі Тироксин гормоны Айырша без Тимозин гормоны Эпифиз мелатонин гормоны Бүйрек үсті безі Адреналин гормоны Аталық бездер Тестостерон гормоны Ұйқы безі Инсулин гормоны Аналық бездер Эстроген гормоны 7
#8 слайд
Ішкі секреция бездері
•
Эндокриндік – қанға тікелей гормон
бөлетін, өзегі жоқ бездер
•
Экзокриндік бездер – эпителий
жасушаларына (мүше) өзек арқылы сөл
бөлетін бездер
•
Аралас бездер – қанға гормонды, мүшеге
сөлді бөлетін, өзегі болатын бездер
8 слайд
Ішкі секреция бездері • Эндокриндік – қанға тікелей гормон бөлетін, өзегі жоқ бездер • Экзокриндік бездер – эпителий жасушаларына (мүше) өзек арқылы сөл бөлетін бездер • Аралас бездер – қанға гормонды, мүшеге сөлді бөлетін, өзегі болатын бездер
#9 слайд
Ішкі секреция б е з түрлері
Экзокриндік
( сыртқы секреция
бездері)
тер,
май,
сүт,
жас,
сілекей
асқазан,
ішек бездері Эндокриндік
(ішкі секреция
бездері) Аралас секреция
бездері
жыныс,
ұйқы безігипофиз,
эпифиз,
бүйрек үсті бездер,
қалқанша,
қалқанша маңы
тимус
Без Қан тамары Сөл - секрет
9 слайд
Ішкі секреция б е з түрлері Экзокриндік ( сыртқы секреция бездері) тер, май, сүт, жас, сілекей асқазан, ішек бездері Эндокриндік (ішкі секреция бездері) Аралас секреция бездері жыныс, ұйқы безігипофиз, эпифиз, бүйрек үсті бездер, қалқанша, қалқанша маңы тимус Без Қан тамары Сөл - секрет
#10 слайд
Экзокриндік (сыртқы
секреция бездері) Эндокриндік (ішкі
секреция бездері)
Сөл бөлетін өзекшелері болады Сөл бөлетін өзекшелері жоқ
Сөлі денеге, дене қуысына,
мүшеге бөлінеді Гормоны қанға бөлінеді
Сөл қажет болғанда ғана
бөлінеді Гормондары үздіксіз бөлінедіБездердің салыстырмалы
сипаттамалары
Сыртқы секреторлық қызмет Ішкі секреторлық қызметАралас бездер
10 слайд
Экзокриндік (сыртқы секреция бездері) Эндокриндік (ішкі секреция бездері) Сөл бөлетін өзекшелері болады Сөл бөлетін өзекшелері жоқ Сөлі денеге, дене қуысына, мүшеге бөлінеді Гормоны қанға бөлінеді Сөл қажет болғанда ғана бөлінеді Гормондары үздіксіз бөлінедіБездердің салыстырмалы сипаттамалары Сыртқы секреторлық қызмет Ішкі секреторлық қызметАралас бездер
#11 слайд
Сызбадағы ақпаратты пайдаланып, бездерді үш топқа
жіктеңіз
11 слайд
Сызбадағы ақпаратты пайдаланып, бездерді үш топқа жіктеңіз
#12 слайд
Бездердің үш түрін салыстырыңыз
араласэндокриндік экзокриндік
12 слайд
Бездердің үш түрін салыстырыңыз араласэндокриндік экзокриндік
#13 слайд
«Сәттілік ағашы
Жасыл жапырақ –...жақсы түсіндім
Сары жапырақ – сұрақтар
Қызыл жапырақ – ...түсінбедім
13 слайд
«Сәттілік ағашы Жасыл жапырақ –...жақсы түсіндім Сары жапырақ – сұрақтар Қызыл жапырақ – ...түсінбедім
шағым қалдыра аласыз


