Ішкі секреция бездері, Гормондар

#1 слайд
ІШКІ СЕКРЕЦИЯ
БЕЗДЕРІ.
ГОРМОНДАР.
ГИПОФИЗ.
1 слайд
ІШКІ СЕКРЕЦИЯ БЕЗДЕРІ. ГОРМОНДАР. ГИПОФИЗ.
#2 слайд
АДАСҚАН МҮШЕЛЕР
Мүше Мүшелер жүйесі Қызметі
Көз Ас қорыту жүйесі Оттегін тасымалдау
Кеңірдек Жүйке жүйесі тірек Қоректік заттың
сіңуі
Қолқа Сезім жүйесі Көру
Аш ішек Қан - тамырлар Келбет, сымбат
Ми Тірек Жоғары қысымды
қан
Сүйек Жүрек қан тамыр Ауа жолы
эритроциттер Тыныс алу Есте сақтау
орталығы
2 слайд
АДАСҚАН МҮШЕЛЕР Мүше Мүшелер жүйесі Қызметі Көз Ас қорыту жүйесі Оттегін тасымалдау Кеңірдек Жүйке жүйесі тірек Қоректік заттың сіңуі Қолқа Сезім жүйесі Көру Аш ішек Қан - тамырлар Келбет, сымбат Ми Тірек Жоғары қысымды қан Сүйек Жүрек қан тамыр Ауа жолы эритроциттер Тыныс алу Есте сақтау орталығы
#3 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ:
Ішкі және сыртқытсекреция бездері,
гормондар мен олардың қасиеттері
және адамның тіршілігіндегі маңызы
туралы жаңа анатомиялық-
морфологиялық түсі-ніктерді
қалыптастыру.
3 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ: Ішкі және сыртқытсекреция бездері, гормондар мен олардың қасиеттері және адамның тіршілігіндегі маңызы туралы жаңа анатомиялық- морфологиялық түсі-ніктерді қалыптастыру.
#4 слайд
БЕЗДЕР
Ішкі секреция
бездері
Эндокриндік
Сыртқы
секреция
бездері
Экзокриндік
Аралас
бездер
Гипофиз
Эпифиз
Қалқанша безі
Қалқанша маңы
б
Айырша безі т.б
Сілекей
бездері
Тер бездері
Жас бездері
Ұйқы безі
Жыныс
бездері
4 слайд
БЕЗДЕР Ішкі секреция бездері Эндокриндік Сыртқы секреция бездері Экзокриндік Аралас бездер Гипофиз Эпифиз Қалқанша безі Қалқанша маңы б Айырша безі т.б Сілекей бездері Тер бездері Жас бездері Ұйқы безі Жыныс бездері
#5 слайд
ЭНДОКРИНДІК ЖҮЙЕ
ЭНДОКРИНДІК ЖҮЙЕ – АРНАЙЫ
ЗАТТАРДЫҢ(ГОРМОНДАР)
КӨМЕГІМЕН АҒЗАДАҒЫ БАРЛЫҚ
ҮДЕРІСТІ РЕТТЕЙДІ.
МҮШЕЛЕР ҚЫЗМЕТІНІҢ ГОРМОНДАР
АРҚЫЛЫ РЕТТЕЛУІН ГУМОРАЛЬДІК
РЕТТЕЛУ ДЕЙДІ.
5 слайд
ЭНДОКРИНДІК ЖҮЙЕ ЭНДОКРИНДІК ЖҮЙЕ – АРНАЙЫ ЗАТТАРДЫҢ(ГОРМОНДАР) КӨМЕГІМЕН АҒЗАДАҒЫ БАРЛЫҚ ҮДЕРІСТІ РЕТТЕЙДІ. МҮШЕЛЕР ҚЫЗМЕТІНІҢ ГОРМОНДАР АРҚЫЛЫ РЕТТЕЛУІН ГУМОРАЛЬДІК РЕТТЕЛУ ДЕЙДІ.
#6 слайд
ІШКІ СЕКРЕЦИЯ БЕЗДЕРІ
НЕМЕСЕ ЭНДОКРИНДІК
МҮШЕЛЕР ЖҮЙЕСІ
Эндокриндік мүшелер
жүйесі(грек «endon»-
ішкі, «crino» - бөлемін)
– бездерде бөлінетін
сұйықтықты
шығаратын өзек
болмағандықтан,
сұйықтық бірден қанға
өтеді.
Ішкі секреция
бездеріне жататындар:
Гипофиз, қалқанша
без, қалқаншамаңы
безі, айырша без,
эпифиз, бүйрекүсті безі
және т.б.
эпифизгипофиз
Қалқан
шамаңы
безі
Айырша
без
(тимус)
Бүйрекү
сті безі
Ұйқы
безі
Жыныс
бездері
6 слайд
ІШКІ СЕКРЕЦИЯ БЕЗДЕРІ НЕМЕСЕ ЭНДОКРИНДІК МҮШЕЛЕР ЖҮЙЕСІ Эндокриндік мүшелер жүйесі(грек «endon»- ішкі, «crino» - бөлемін) – бездерде бөлінетін сұйықтықты шығаратын өзек болмағандықтан, сұйықтық бірден қанға өтеді. Ішкі секреция бездеріне жататындар: Гипофиз, қалқанша без, қалқаншамаңы безі, айырша без, эпифиз, бүйрекүсті безі және т.б. эпифизгипофиз Қалқан шамаңы безі Айырша без (тимус) Бүйрекү сті безі Ұйқы безі Жыныс бездері
#7 слайд
ГОРМОНДАР
Гормондар (грекше «hormae» -
қоздырамын, қозғалысқа келтіремін)
– ішкі секреция бездерінен бөлінетін
және ұлпалар мен мүшелерге әсер
ететін биологиялық белсенді заттар.
7 слайд
ГОРМОНДАР Гормондар (грекше «hormae» - қоздырамын, қозғалысқа келтіремін) – ішкі секреция бездерінен бөлінетін және ұлпалар мен мүшелерге әсер ететін биологиялық белсенді заттар.
#8 слайд
№
Бездің
аты
Бөлетін
гормон
Ерекшелігі. Бездердің қызметі
бұзылуынан
болатын аурулар
Егер
гормонда
р аз
бөлінсе
Егер
гормонда
р көп
бөлінсе
1Гипофи
з
(өсу
гормон
ы)
Тиреотропин
Соматотропи
н
Пішіні
үрмебұршақ
тәрізді. Ересек
адамдарда
салмағы 0,5-
0,6г. Гипофиз –
безді және
жүйке
ұлаларынан
тұрады.
Ергежейлі
лік
акромегал
ия
2 Гипота
ламус
Нейрогормон
дар
Ішкі секреция
бездерінің
қызметін
реттейтін
орталық.
Бездердің
белсенділі
гі
төмендей
ді
8 слайд
№ Бездің аты Бөлетін гормон Ерекшелігі. Бездердің қызметі бұзылуынан болатын аурулар Егер гормонда р аз бөлінсе Егер гормонда р көп бөлінсе 1Гипофи з (өсу гормон ы) Тиреотропин Соматотропи н Пішіні үрмебұршақ тәрізді. Ересек адамдарда салмағы 0,5- 0,6г. Гипофиз – безді және жүйке ұлаларынан тұрады. Ергежейлі лік акромегал ия 2 Гипота ламус Нейрогормон дар Ішкі секреция бездерінің қызметін реттейтін орталық. Бездердің белсенділі гі төмендей ді
#9 слайд
№
Бездің
аты
Бөлетін
гормон
Ерекшелігі Бездердің қызметі
бұзылуынан
болатын аурулар
Егер
гормонда
р аз
бөлінсе
Егер
гормонда
р көп
бөлінсе
3Эпиф
из
мелатонин Пішіні
домалақша без,
салмағы 0,2г.
Ол ортаңғы ми
мен аралық
мидың
ортасында
орналасқан.
- -
9 слайд
№ Бездің аты Бөлетін гормон Ерекшелігі Бездердің қызметі бұзылуынан болатын аурулар Егер гормонда р аз бөлінсе Егер гормонда р көп бөлінсе 3Эпиф из мелатонин Пішіні домалақша без, салмағы 0,2г. Ол ортаңғы ми мен аралық мидың ортасында орналасқан. - -
#10 слайд
Акромегалия – аяқ-қол
сүйектерінің үлкен
болуы
10 слайд
Акромегалия – аяқ-қол сүйектерінің үлкен болуы
#11 слайд
ЕРГЕЖЕЙЛІЛІК
Алыптылы
қ
11 слайд
ЕРГЕЖЕЙЛІЛІК Алыптылы қ
#12 слайд
БҰЛ ҚАНДАЙ
ҚҰБЫЛЫС ?
12 слайд
БҰЛ ҚАНДАЙ ҚҰБЫЛЫС ?
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
СУРЕТТЕ НЕ
БЕЙНЕЛЕНГЕН?
14 слайд
СУРЕТТЕ НЕ БЕЙНЕЛЕНГЕН?
#15 слайд
ТЕСТ
1. Ішкі секреция бездерінен бөлінетін сұйықтық
А) Гилофиз
В) Гормондар
С) Эпифиз
Д) Тимус
Е) Қалқанша
2.Гипофиздің салмағы:
А) 0,2-0,3г
В)0,3-0,4г
С)0,5-0,6г
Д)0,6-0,7г
Е)0,7-0,8г
15 слайд
ТЕСТ 1. Ішкі секреция бездерінен бөлінетін сұйықтық А) Гилофиз В) Гормондар С) Эпифиз Д) Тимус Е) Қалқанша 2.Гипофиздің салмағы: А) 0,2-0,3г В)0,3-0,4г С)0,5-0,6г Д)0,6-0,7г Е)0,7-0,8г
#16 слайд
ТЕСТ
3.Гормон дегеніміз –
А) химиялық заттардың катализаторы
В)ішкі секреция бездерінен бөлінетін
сұйықтық
С) дененің түрлі әрекетін реттейтін химиялық
зат
Д) дәрі-дәрмек
Е) барлығы жауап дұрыс
4.Гипофиздің алдыңғы бөлігінен бөлінетін
гормон-
А) меланин
В) Акромеглия
С) өсу гомоны
Д) Вазопрессин
Е) окцитоцин
16 слайд
ТЕСТ 3.Гормон дегеніміз – А) химиялық заттардың катализаторы В)ішкі секреция бездерінен бөлінетін сұйықтық С) дененің түрлі әрекетін реттейтін химиялық зат Д) дәрі-дәрмек Е) барлығы жауап дұрыс 4.Гипофиздің алдыңғы бөлігінен бөлінетін гормон- А) меланин В) Акромеглия С) өсу гомоны Д) Вазопрессин Е) окцитоцин
#17 слайд
ТЕСТ
5.Аралас бездерге жататындар:
А) Қалқанша без
В) Жыныс бездер
С) Гипофиз
Д) Ұйқы безі
Е) Бүйрекүсті без
6.Мида орналасқан ішкі секреция безі –
А) Айырша без
В) Ұйқы безі
С) Қалқанша без
Д) Бүйрек үсті бездері
Е) Гипофиз
17 слайд
ТЕСТ 5.Аралас бездерге жататындар: А) Қалқанша без В) Жыныс бездер С) Гипофиз Д) Ұйқы безі Е) Бүйрекүсті без 6.Мида орналасқан ішкі секреция безі – А) Айырша без В) Ұйқы безі С) Қалқанша без Д) Бүйрек үсті бездері Е) Гипофиз
#18 слайд
ҮЙ ЖҰМЫСЫ
§9. оқу. Биологиялық диктантқа
дайындалу
18 слайд
ҮЙ ЖҰМЫСЫ §9. оқу. Биологиялық диктантқа дайындалу
шағым қалдыра аласыз


