Жабық вакуумды жүйе арқылы қан алу техникасы. Егуден кейінгі асқынулар.

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Жабық вакуумды жүйе арқылы қан алу техникасы. Егуден кейінгі асқынулар. Мақсаты: Вакутейнермен зерттеуге көктамырдан қан алу техникасын меңгеру және егуден кейінгі асқынулар туралы толық мағлуматты қамту. Мейіргер ісі негіздері пәнінің оқытушысы - Абайдуллаева А.А. Курс: 1 Топ: 109 М-11«Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ -ң ШЖҚ «Талғар медициналық колледжі» МКК ГКП на ПХВ «Талгарский медицинский колледж» ГУ «Управление здравоохранения Алматинской области»

1 слайд

#2 слайд
Бағалау критерийлері:  Вакутейнерді қолданудың артықшылығын біледі;  Іс-әрекет алгоритмін меңгерді;  Көктамырдан қан алу кезінде пайда болатын асқынулар және олардың алдын алуды біледі;

2 слайд

#3 слайд
 Вакутейнер - көктамырдан қанды алуға арналған толық жабылған вакуумдалған пластикалық бір рет қолданылатын жүйе, бұл - қауіпсіз жүйемен қанды алу, тасымалдау және қанның сапалы анализінің үлгісі.  Ол 3 компоненттен тұрады: 1. Қауіпсіз қақпағы бар екі жақтық ине 2. Бір реттік ұстағыш. 3. Белгіленген вакуумды көлемі бар залалсыздандырылған пробирка

3 слайд

#4 слайд
 Артықшылығы: қауіпсіз, тиімді, үлгісінің кепілдігі және зерттеуді қайта жасау, ең аз гемолиз, микроұйынды қан, үлгіні алу аралығының уақыты және оның химиялық қосымша заттектермен көлемінің қатынасы тура, бұраудың әсері минимальды, үлгісі залалды.  Қолдану көрсетілімдері: науқасты зерттеу;  Асқынулар: гематома (қанісік), тромбофлебит (көктамырдың қабынуы), сепсис (микробтардың қанға тарап кетуі).

4 слайд

#5 слайд
 Қан алатын анатомиялық орны : шынтақ бүгілісінің, білектің, қолдың беткейлік тамырлары.

5 слайд

#6 слайд
Дайындаңыз: залалсыздандырылған: қауіпсіз қақпағы бар екі жақтық инені, бір реттік ұстағышты, вакуумды түтіктерді, мақта шариктерін, қолғапты, лотокты, тері антисептигін, бұрауды (венозды манжетаны), клеенкалы жастықшаны, масканы, алжапқышты, қорғаныш көзәйнекті немесе экранды, түтіктерді тасмалдауға арналған контейнерді, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерді.

6 слайд

#7 слайд
Іс- әрекет алгоритмі: 1.Науқасқа емшара мақсаты мен барысын түсіндіріп, оның келісімін алыңыз. Науқастан таңертең тамақ қабылдамағанын анықтаңыз. 2.Пробирканы нөмерлеп ( аты-жөнін, бөлімше атауын, палатасының нөмерін жазу ) , зертханаға жолдама жазыңыз. 3.Науқасқа ыңғайлы қалыпты алуына көмектесіңіз. 4.Гигиеналық деңгейде қолыңызды тазартыңыз. Оларды тері антисептигімен суландырылған мақта шариктерімен өңдеңіз. 5.Масканы, қолғапты, қорғаныш көзілдірікті, алжапқышты киіңіз.

7 слайд

#8 слайд
 6.Қанды алуға арналған жүйені алыңыз.  7.Ораудың саңылаусыздығын, қан алатын негізгі компоненттердің сақталу мерзімін тексеріңіз.  8.Орауды (қорапшаны) ашыңыз. ( стандартты қараңыз)  9.Инені алып, қорғаныш қалпағын алыңыз ( егер де 2 жақтық инені қолданса, онда сұр қорғаныш қақпағын алыңыз)  10.Ине ұстағышқа инені қондырып, оны тірелгенге дейін бұрап бекітіңіз.

8 слайд

#9 слайд
11. Науқасты отырғызыңыз немесе жатқызыңыз. Қолдың жоғарғы бөлігін киімнен босатып, қолын төмен қарай түсіріп шынтақ астына клеенкалы жастықшаны салыңыз. 12. Бұрауды (венозды манжетаны ) иықтың ортаңғы 1/3 бөлігіне ішкі киімнің немесе салфетканың үстіне салыңыз. 13. Кәріжілік артериясындағы тамырды ұстаңыз ( тамыр соғуы сақталулы болу керек) 14. Көк тамырды зерттеңіз. Ең көп толыған көк тамырды табыңыз. 15. Көк тамырды толтыру үшін, науқастан жұдырығын бірнеше рет қысуын және ашуын, сосын оны қысуын сұраңыз.

9 слайд

#10 слайд
16.Қолғапты тері антисептигімен өңдеңіз. 17.Шынтақ бүгілісі аймағын, инъекция жасайтын жерді тері антисептигіне суландырған 2 мақта шариктерімен тізбектілікпен бір бағытта сүртіп, контейнерге салыңыз. 3-ші мақта шаригін сол қолдың І V және V саусақ арасында ұстаңыз.

10 слайд

#11 слайд
18.Оң қолға жүйені алыңыз. 19.Сол қолдың үлкен саусағымен болжаған тесетін жерден төмен қарай көк тамырды бекітіңіз. 20.Науқастың қолына байланысты ине мен ұстағышты 15˚ бұрышпен ұстаңыз, қанағымы бойынша инені 1-1,5 см енгізіңіз. 21.Сол қолға ине ұстағышты ауыстырып, ал оң қолмен түтікті ине ұстағышқа қондырыңыз, түтік қақпақшасы кіргенге дейін, алға қарай бұрап басыңыз, қан ағуды қамтамасыз етіңіз. 22. Залалды түтікке қан аққан сәтте бұрауды (венозды манжетаны) шешіңіз. Қан шамасы түтікте белгіленген дәрежесіне жеткеніне дейін және қан ағымы тоқталғанша күтіңіз. 23.Ұстағыштан түтікті алынған қан түрімен шығарып алыңыз.

11 слайд

#12 слайд
24.Түтіктің ішіндегі затты 8-10 рет аударып араластырыңыз, бірақ та шайқамаңыз, сілкімеңіз! 25.Басқа да зерттеулерге қанды алу қажет болса, онда ұстағышқа келесі түтікті қондырыңыз. 26.Қанды тасмалдауға арналған контейнерге түтікті салыңыз. 27.Залалсыздандырылған мақта шаригін тамырды тескен жерге қойыңыз, көктамырдан инені және ине ұстағыштан шығарып алыңыз. 28.Инъекция жасаған жерге залалды мақта шаригін салуын, науқастан шынтақ буынынан қолды сәл бүгіп, 3-5 минутқа ұстауын сұраңыз.

12 слайд

#13 слайд
29. Қанды зерттеуге алатын журналға берілген мәліметті тіркеп, контейнердегі вакуумды түтіктегі қанды жолдамасымен зертханаға апарыңыз. 30. Қорғаныш заттарды шешіп, қауіпсіз жинауға және жөюға арналған конейнерге салыңыз. 31. Қолыңызды жуып, кептіріңіз.

13 слайд

#14 слайд
 Ескерту: түтікті ұстағышқа түтік қақпақшасы кіргенге дейін енгізу- қанның ағуын қамтамасыз етеді, ине резеңкілі мембрананы және түтік қақпақшасының тығынын теседі. Жасалған вакуум теңелту жасамағанша, қан түтікке өтеді. Қанның ақпауы- венаны өтіп кетіп тесу көрсеткіші. Бұл жағдайда түтікке қан тұспегенше инені (шығармай) тарту қажет.  Ине ұстағыштан түтікті алғанда резеңке мембрана түпкі қалыпқа келеді, ине бойынша қан ағымы жабылады. Дәрігердің тағайындағанына байланысты әр түрлі түтіктерді қолдану қажет. Іс- әрекет алгоритмі бейнебаянда көрсетілген. https:// www.youtube.com/watch?v=1l-OnarbkH0

14 слайд

#15 слайд
Өзіңізді бағалап көріңіз... Жаңа тақырыпты түсінбедім Түсінемін, бірақ қайталау қажет Түсіндім, істей аламын

15 слайд

#16 слайд
Ас қ ынулары гематома тромбофлебит сепсис

16 слайд

#17 слайд
Гематома (қанісік) -   тері астына қанның құйылуы. Белгілері - қан түстес дақ. Себептері – көктамырдың тесілу: - венепункция кезіндегі көктамырдың перфорациясы; - кездейсоқ тері асты мен көк тамырдың тесілуі, тамырлардың зақымдануы.   Алдын алу - Венепункция ережесін сақтау. Көмек - қыздырушы компресс қою.

17 слайд

#18 слайд
Тромбофлебит  - көктамырдың тромбпен бітелуі. Флебит: көктамырдың қабынуы.  Белгілері -   ауырсыну, гиперемия, көктамырға енгізілетін аймақта инфильтраттың болуы, дене қызуының көтерілуі;  Себептері - венепункцияны біріңғай бір жерге енгізу;  Алдын алу - көктамырларға реттілікпен егу жасау;  Емі - дәрігер нұсқауымен;

18 слайд

#19 слайд
Сепсис - жалпы жұқпалы ауру.  Белгілері - қабыну;  Себептері - көк тамырға инъекция жасағанда асептика ережелерінің бұзылуы; залалсыздандырылмаған ерітінділердің қолданылуы;  Алдын алу - асептиканы сақтау;  Емі - дәрігер нұсқауымен;

19 слайд

#20 слайд
30 1 0 2 0 2 51 5Бақылау сұрақтары:

20 слайд

#21 слайд
 10 - Көктамыр пункциясын қоятын анатомиялық орындарды атаңыз?  15 - Көктамырдан қан алу кезіңде пайда болатын асқынулар қандай?  20 - Мейіргер көктамырдан қан алу үшін қалай дайындалады?  25 - Мейіргер науқасты қалай дайындайды?  30 - Көктамырдан қан алу кезінде қандай қауіпсіздік техникасын сақтау қажет?

21 слайд

#22 слайд
Үй тапсырмасы:  Күнделік толтыру;  Венн-диаграмма құрастыру: вакуумды жүйе арқылы қан алу және шприц арқылы қан алу;  СӨЖ тапсырмасын орындау: Түрлі зерттеулерге науқастардың көктамырынан қан алу: (биохимиялық, серологиялық, иммунологиялық, гемостаз, гематологиялық, ПЦР, ИФА гормондарына) дайындау.  Жағдаяттық тапсырмалар: Тапсырма №1 Мейіргер көктамырдан қан алу кезінде 1 мақта шаригін қолданды. 1.Мейіргердің іс-әрекеті дұрыс па? 2.Көктамырдан қан алу мақсаты қандай?

22 слайд

#23 слайд
Тапсырма №2 Мейіргер науқастың көктамырынан қан алып болғаннан кейін, науқастың қолын бүгуі керектігі жайлы айтуды ұмытып кетті. 1.Мейіргердің іс-әрекеті дұрыс па? 2.Көктамырдан вакуумды жүйе арқылы қан алудың қолдану көрсеткіштері және қарсы көрсеткіштерін айтып беіңіз? Тапсырма №3 Мейіргер вакуумды жүйемен зерттеуге көктамырдан қан алу кезінде көктамырдағы қан пробиркаға жиналмай қойды. 1.Не жағдай болды? 2.Көктамырдан Вакутейнермен қан алу техникасын көрсетіңіз Тапсырма №4 Биохимиалық зерттеуге науқас қанын тапсыруға келді. Сұрастыра келе науқастың тамақ ішіп қойғаны анықталды. 1.Мейіргердің іс-әрекеті? 2.Биохимиалық зерттеуге қанды алу мақсаты қандай?

23 слайд

#24 слайд
Өзіңізді бағалап көріңіз... Жаңа тақырыпты түсінбедім Түсінемін, бірақ қайталау қажет Түсіндім, істей аламын

24 слайд