#1 слайд
Ж а д ы ж а й л ы ғ а л ы м д а р т ә ж і р и б е л е р і . Ж а д ы н ы з е р т т е у ж о л д а р ы . Ұ з а қ м е р з і м д і ж а д ы ғ а а р н а л ғ а н ж а т т ы ғ у л а р .

1 слайд

#2 слайд
2 / 13Жады Жады — адамның бұрын көрген, естіген, білген нәрселері мен бейнелерін зердесінде естелік ретінде ұзақ уақыт сақтап, қажет кезде қайта еске түсіру қабілеті, жүйке жүйесінің негізгі қызметтерінің бірі. Адам жадысындағы түрлі мазмұндар Естеліктер деп аталады. Адамның жады қабілеті үнемі дамып, жетіліп отырады.Ж АД Ы

2 слайд

#3 слайд
Бұл жағдайда Браун мен Макнейл қосымша сұрақтар қойды: мысалы, бұл сөзде қанша буын бар, ол қай әріптен басталады, неден рифма шығады. Экспериментке қатысушылар сөз туралы көптеген мәліметтерді есіне түсірмей және атамай-ақ айта алды. Әлем туралы білімді сақтайтын және сақтайтын семантикалық жадта көптеген байланысты ақпарат бар. Ол әртүрлі нейрондық желілермен кодталған болуы мүмкін: кейбіреулерін пайдалану арқылы сіз басқаларға қол жеткізе алмауыңыз мүмкін. 3 / 13Семантикалық Жады туралы экспериментЖ АД Ы Гарвард психологтары Роджер Браун мен Дэвид Макнейл сыналушыларға сөздік мақала оқыды. Жауаптардың алғашқы екі тобы — зерттеуге қатысушылар сөзді бірден атаған немесе оны білмеген кезде- экспериментаторларды қызықтырмады. Олар үшін сөзді білетін, бірақ оны есіне түсіре алмайтын субъектілер маңызды болды (бұл құбылыс "тілдің ұшында"деп аталады).

3 слайд

#4 слайд
Қысқа мерзімді есте сақтау туралы эксперимент • 1959 жылы психологтар Ллойд пен Маргарет Петерсон қысқа мерзімді есте сақтау туралы зерттеулер жүргізді. Экспериментке қатысушыларға үш әріптен тұратын комбинациялар оқылып , оларды әр түрлі уақыт аралығында қайталауды сұрады. Осы сәттерде – әріптерді тыңдау мен олардың айтылуы арасында - субъектілер ақыл-ой жұмысын жүргізді: үш таңбалы саннан үшеуін алып тастады. Мысалы, егер экспериментатор « SNK. 487 » , адам есептеулер жүргізіп, «487, 484, 481» деп жауап беруі керек еді. Бірнеше секундтан кейін зерттеуге қатысушылардан әріптік тіркесімді еске түсіру сұралды. • Эксперимент нәтижелері қысқа мерзімді жадтың қасиеттері ұзақ мерзімді қасиеттерден өзгеше екенін көрсетті: Егер сіз оны айту мүмкіндігінен айырылып, басқа ұқсас тапсырмаға алаңдасаңыз, ақпаратты Ұмыту оңай. 4 / 13Ж АД Ы

4 слайд

#5 слайд
Көру жады туралы эксперимент • Енді басқа адам өтіп бара жатқан адамның алдында тұрды, бірақ субъектілердің жартысы өзгерісті байқамады. Кейбір жағдайларда экспериментатор ретінде кейбір жарқын бөлшектер болды. Ол есіктен кейін де жоғалып кетті. Өтіп бара жатқан адамдар өзгерістерді байқамады, бірақ эксперимент аяқталғаннан кейін олар есте сақтаған нәрселер туралы сұраққа жауап беріп, жарқын бөлшекті көрсетті. • Жад сахна мен жеке бөлшектер туралы жалпы жадты сақтап қалды, бірақ бұл ақпарат әрдайым жеткіліксіз. Осылайша ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді жад арасында бөліну пайда болады. 01 02 1997 жылы Даниэль Симонс пен Даниэль Левин жаяу жүргіншілермен зерттеу жүргізді. Экспериментаторлардың бірі көшедегі адамдарға келіп, жолды көрсетуді өтінді. Әңгіме барысында олардың арасында жұмысшылар есікті қағып кетті, олардың біреуімен экспериментатор орындарын ауыстырды. 5 / 13Ж АД Ы

5 слайд

#6 слайд
Жадты зерттеу Жадты зерттеу нейропсихологиядан, адамның дамуынан және түрлердің кең ауқымын қолдана отырып, жануарларды сынаудан алынған зерттеу әдістемелерін қамтиды. Күрделі жад феномені көптеген зерттеу салаларындағы деректерді біріктіру арқылы зерттеледі. Жаңа технологиялар, эксперименттік әдістер және жануарларға жасалған тәжірибелер есте сақтау қабілетін тереңірек түсінуге әкелді. 6 / 13Ж АД Ы

6 слайд

#7 слайд
Ж А Т Т А У Ә Д І С І Т А Н У Ә Д І С І Б О Л Ж А У Ә Д І С І Ү Н Е М Д Е У Ә Д І С ІЖ АД Ы 7 / 13Г. Эббингауз ұсынған адамның есте сақтау қабілетін зерттеудің төрт әдісі бар: 01 02 03 04

7 слайд

#8 слайд
8 / 13Жадты зерттеу үшін тағы әдістердің бірі «Он сөз». • Әдісті ұсынған А. Р. Лурия. Әдістің мақсаты: есте сақтау, шаршау, зейін белсенділігін бағалау. • Материал: бір-бірімен байланысы жоқ тоғыз қысқа моносиллабты және екі буынды сөздерден тұратын хаттама. • Нұсқаулық: 1) «Мен қазір бірнеше сөз оқимын. Мұқият тыңдаңыз. Оқуды аяқтағаннан кейін, есте сақтағанша бірден қайталаңыз. Сіз сөздерді Кез келген ретпен қайталай аласыз»; 2) «Енді Мен сізге тағы да сол сөздерді оқимын, және сіз оларды қайталауыңыз керек — қазірдің өзінде аталғандар да, бірінші рет жіберіп алғандар да. Сөз тәртібі маңызды емес».Ж АД Ы

8 слайд

#9 слайд
Тәжірибенің жалғасы 9 / 13Ж АД Ы• Әрі қарай тәжірибе нұсқаулықсыз жалғасады. Келесі үш — бес оқудан бұрын экспериментатор жай ғана "тағы бір рет"дейді. Сөздерді бес-алты рет қайталағаннан кейін экспериментатор субъектіге: "бір сағаттан кейін сіз бұл сөздерді маған тағы бір рет атайсыз", - дейді. • Зерттеудің әр кезеңінде хаттама толтырылады (суретте көрсетілген хаттама). Әрбір қайталанған сөздің астына әрекет нөміріне сәйкес келетін жолда крест қойылады. Егер субъект" артық " сөзді атаса, ол тиісті бағанға жазылады. Бір сағаттан кейін зерттелуші зерттеушінің өтініші бойынша хаттамада үйірмелерге жазылатын есте қалған сөздерді алдын ала оқымай-ақ қайталайды. Ж а д т ы з е р т т е у х а т т а м а с ы

9 слайд

#10 слайд
10 / 13Нәтижелерді түсіндіру: • Алынған хаттамаға сәйкес «Есте сақтау қисығы» графигі жасалады. Қисық түрінде есте сақтау ерекшеліктеріне қатысты қорытынды жасауға болады. Сонымен, дені сау адамдарда әр репродукция сайын дұрыс аталған сөздердің саны артады, науқастарда – репродукция төмендейді, аз саны көбейеді, қосымша сөздерде «кептелу» пайда болады. Көптеген «қосымша» сөздер сананың бұзылуын көрсетеді. Ересектерді үшінші қайталауға тексеру кезінде қалыпты есте сақтау қабілеті бар субъектілер тоғыз немесе он сөзге дейін дұрыс ойнайды. • Есте сақтау қисығы назардың әлсіреуін, айқын шаршауды көрсетуі мүмкін. Шаршаудың жоғарылауы, егер субъект бірден сегіз-тоғыз сөзді қайталаса, бірақ әр уақытта аз және аз болса (графиктегі қисық өспейді, бірақ төмендейді). Сонымен қатар, егер субъект аз және аз сөз шығарса, бұл ұмытшақтық пен алаңдаушылықты көрсетуі мүмкін. Ж АД Ы

10 слайд

#11 слайд
Өткен ауруларға байланысты мидың зақымдануы (мысалы, инсульт);01 Ішкі ағзалар мен олардың жүйелерінің аурулары; 02Ұзақ мерзімді жад 11 / 13Ж АД ЫБұл ақпаратты тұрақты, берік сақтау мүмкіндігі. Бұл біздің өмірлік тәжірибемізді сақтайтын ұзақ мерзімді жад. Ұзақ мерзімді есте сақтау проблемалары келесі себептерге байланысты туындауы мүмкін: Мидың ақпаратпен шамадан тыс жүктелуі (көп тапсырма атмосферасында жұмыс істеу, әлеуметтік желілердің болуы, үнемі обсессивті жарнама); 01 Стресс факторлары, эмоционалды тәжірибелер; ұйқының тұрақты бұзылуы; 02 В дәрумендерінің жетіспеушілігі; 02 Ми құрылымындағы жасқа байланысты өзгерістер.02

11 слайд

#12 слайд
12 / 13• Көрген заттарды егжей-тегжейлі көрсетіңіз. Мұны істеу үшін Сіз күнделікті өмірді немесе затты таңдап, оған назар аударып, егжей- тегжейлі зерттеуіңіз керек. Содан кейін барлық осы мәліметтерді есте сақтау керек. • Ақпаратты жаттау. Бұл поэтикалық шығармалар, лирика, прозалық үзінділер, Диалогтар және сүйікті кейіпкерлердің монологтары болуы мүмкін. Жаңа ақпаратты үнемі игеру жаңа нейрондық байланыстарды құруға көмектеседі. • Ақпаратты ұйымдастыруға тырысыңыз, оны ойдан шығарылған сөрелерге қойыңыз. Ассоциативті қатарларды құру да пайдалы. • Белгілі бір ақпаратты есте сақтау және ойнату қажет компьютерлік ойындардан өтіңіз. • Кейбіреулерге тұрақты медитация жаттығулары көмектеседі. Бұл сізге бір уақытта басыңызды босаңсытуға мүмкіндік береді, бірақ сонымен бірге дененің концентрациясын сақтауға мүмкіндік береді. Медитация сонымен қатар стресстен арылуға, иммунитетті нығайтуға, жағымсыз ойлар мен жаман көңіл-күйді басуға көмектеседі.Егер адам есте сақтау қабілетінің нашарлауын байқаса, келесі жаттығулар оған көмектесе алады: Ж АД Ы

12 слайд

#13 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ Есте сақтау психикалық танымдық процестер арасында ерекше орын алады. Есте сақтау қабілетінің арқасында адам бұрынғы білімі мен дағдыларын жоғалтпай ақпарат жинай алады. Жадсыз адамның да, қоғамның да қалыпты жұмыс істеуі мүмкін емес. «Жадсыз өткенге негізделген білім де, дағдылар да болмас еді. Жеке сананың бірлігінде жабылатын психикалық өмір болмас еді және біздің бүкіл өмірімізден өтіп, бізді өзімізге айналдыратын үздіксіз ілімнің мәні мүмкін болмас еді.» (С. Л. Рубинштейн). Есте сақтау қабілетінің, оны жетілдірудің арқасында адам жануарлар әлемінен ерекшеленіп, қазіргі биіктікке жетті. 13 / 13Ж АД Ы

13 слайд

#14 слайд
Назар аударғандарыңызға рахмет!

14 слайд