#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты • желі компоненттерінің қызметін сипаттау; • желі компоненттерін ажырата алу ; • Желілік этикет ережелерін ұстану.

2 слайд

#3 слайд
Желілік этикет Этикет (франц. etiquette ) – белгілі бір ортада қабылданған мінез-құлық ережелерінің жиынтығы, өзін-өзі ұстау ережелері мен нормалары деп айтуға болады. Желілік этикет  (Сетикет, нетикет) – өткен ғасырдың 80 жылдарында пайда болған. Нетикет (ағылш. net – « желі») – интернеттегі көпшілік қолданатын этикет ережелері. Хабарламаның немесе хаттың тақырыбын көрсет Адрес иесін құрметте Өзіңді таныстырЭлектронды хаттарды жіберуде және интернетте жұмыс істеу кезінде, келесі желілік этикеттің ережелерін сақтау керек Қысқаша және қатесіз жаз, мәселені нақты көрсет және сұраққа жауап берӨз эмоцияңды мәтіндік хабарламада смайлдар арқылы көрсетХабарламаны алғаныңды растаудың қажеті жоқБасқа адрес иелеріне спам жібермеуге тырысЖіберілген хаттардың құпия болатынына сенбе

3 слайд

#4 слайд
Желілік этикет

4 слайд

#5 слайд
Желілік этикеттің бұзылуына: жалықтыратын жарнама, сәйкессіздік және тақырыптан ауытқу, жеке қорлау жатады. Желілік этикет бұзылғанда (немесе сақталмағанда) жиі қолданылатын терминдер: Плагиат  (лат. plaq і o – ұрлау, ұрлық) – басқа a втордың әдеби немесе ғылыми туындысын иемдену. Шығарма үзінділерін өз еңбегінде авторын көрсетпей пайдалану. Мысалы, мұғалім оқушыларға кітапты оқып, оған эссе жазуды тапсырды. Бір оқушы кітапты оқығысы келмеді де, сол кітап туралы пікірлері бар веб-сайттарды тауып, оларды көшіріп мұғалімге эссе ретінде тапсырды. Авторлық құқық ( copyright)  – өнімді, бұйымды, туындыны әзірлеуге қатысты автордың құқығын айқындайтын заңнамалық нормалардың жиынтығы. Жиі © таңбашасымен белгіленеді. Авторлық құқық ғылым, әдебиет, өнер шығармаларын шығару және пайдалануға байланысты қатынасты реттейтін азаматтық құкық тарауы. Ол ұлттық құқық пен авторлық құқықты қорғау жөніндегі халықаралық конвенциялармен реттеледі. Авторлық құқықты қорғауға болатын жұмыстардың кейбір мысалдары: - әдеби, музыкалық, графикалық және мүсіндік жұмыстар; - кинофильмдер және басқа аудио-визуалдық жұмыстар және т.б. Патент  (лат. patents – ашылым) – мемлекеттің жеке адамға (фирмаға) беретін және оның өнертабыстарын белгілі бір мерзім ішінде пайдалануын растайтын құжат. Мысалы, Қазақстан Республикасының алғашқы патенті А.Б.Бектуров атындағы химиялық ғылымдар институтына берілді. Өнертабыстың атауы: «Редоксит» Авторлары: Ерғожин Е.Е., Мухитдинова Б.А., Бакирова Р.Х. Бюллетень нөмірі мен күні: № 2 - 16/16/1997 ж. Желілік этикет

5 слайд

#6 слайд
Web -форум – бір тақырыпта немесе бірнеше тақырып бойынша Интернетті пайдаланушылар арасында байланыс орнату ортасы. Форумдардың өзіндік ерекшелігі – белгілі бір тақырып бойынша желіде әңгімелесудің мүмкіндігінде. Чат – көптеген пайдаланушылар бір уақытта бір-бірімен байланысуға және мәтіндік хабар алмасуға мүмкіндік беретін қызмет түрі. Флейм – әңгімеге қатысушылардың жазғандарының мән- мағынасына қарамай әртүрлі көңіл күйді көрсететін смайликтер жіберу. Бұны әдетте желіні пайдаланушылардың реакциясын туғызу үшін қолданылады. Флуд – мағынасы жоқ хабарлар ағыны. Бұл хабарлардың ешқандай маңызы мен мағынасы жоқ, өшіріп тастауға да болады. Флудты желіде айтар сөзі жоқ, бірақ көпшіліктің назарын өзіне аударуды жақсы көретін желі мүшелері пайдаланады. Оффтопик – бұл нақты тақырыпты немесе әңгімелерді, программалауды талқылауға арналған форум. Оверквотинг – бұл мәліметке дәйексөздердің шамадан тыс қолданылуы. Мүмкіндігінше одан аулақ болу керек. Смайлдар – қарапайым «суреттер». Смайлдар көмегімен желі пайдаланушылары өз эмоцияларын білдіре алады. Заманауи мессенджерлерде бұл смайлдар пиктограмма мен суреттер түрінде беріледі. Фишинг – бұл дербес деректерді ұрлаудың нысаны. Оның мақсаты – адамдардың жеке деректерін алу үшін алдау. Желіде пайдаланылатын ұғымдар

6 слайд

#7 слайд
Желідегі алаяқтық Ірі ұтыстар туралы хабарламалар көбінесе электрондық пошталарға, әлеуметтік желілерде, мессенджерлерде келеді. Ақша алу үшін тек карта нөмірі мен банктік деректемелерді көрсету қажет. Есте сақта! Әлеуметтік желінің арғы жағында мүлдем басқа адам, қажет ақпаратты қалай алу керектігін білетін кәсіби психолог болуы мүмкін. Өз деректерің туралы ешкімге айтпа! Әлеуметтік желілерде есімнің орнына никнеймді қолданған дұрыс, мысалы: Мысықбаев Лаураны cat немесе mysyk деп алуға болады. Желілік этикет

7 слайд

#8 слайд
Желілік этикет ережелері Психологиялық, эмоционалдық – «сен» немесе «сіз» деп айту, смайликтерді пайдалану және оларды қолдану шегі, жаңадан келгендерге қолдау көрсету немесе олардың келеңсіз сұрақтарын елемеу. Әкімшілік – атау (тақырып) ережелері, дәйексөз қолдану ережелері, жарнама мен флеймді қолдану мүмкіндігі, қоғамдастықтың тақырыбын ұстану қажеттілігі Техникалық, жобалық – белгілі бір жол қашықтығын пайдалану, хабарлама немесе қолтаңбаның көлеміне шектеу қою, кеңейтілген пішімдеуге (қалың, көлбеу қаріп, түсі, фоны, жиегі т.б.) рұқсат беру.01 02 0301 02 03

8 слайд