#1 слайд
«Желтоқсан құрбандары жүрегімізде»

1 слайд

#2 слайд
Жоспары: 1.Желтоқсан көтерілісінің себебі 2.Көтеріліс маңызы мен сипаты 3.Көтеріліске шыққан жастар ерлігі

2 слайд

#3 слайд
«1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары қазақ жастарының сана – сезімінің қаншалықты өскендігін көрсетті.» Н.Ә.Назарбаев

3 слайд

#4 слайд
Желтоқсан көтерілісінің басталу себебі: 1986 жылғы желтоқсан көтерілісі. 1986 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан компартиясы ОК Пленумы өтті, ОК бірінші хатшысы Д.А.Қонаев қызметінен босап,орнына осыған дейін Ульяновск облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы Колбин қойылды. Қазақстанды басқару тағы да бұрыңғы әдіс бойынша шешілген еді.Бірақ бұл жолы жергілікті халық оған көнген жоқ. Қарсылықты қазақ жастары бастады.

4 слайд

#5 слайд
Қазақстан компартиясының 5 пленумында Мәскеудің тікелей бұйрығымен Дінмұхаммед Қонаев орнынан алынып,орнына Колбин тағайындалды.

5 слайд

#6 слайд
Желтоқсан қозғалысының салдары:  Желтоқсан оқиғасын тоқтату үшін КСРО Ішкі істер министрінің 1 – ші орынбасары генерал – полковник Б.Елисев басқарды.Оның құрамында 20 – 25 мың адамнан тұратын Алматы гарнизоны;  Фрунзе, Ташкент, Челябы, Свердловск, Новосі – бір, Уфа, Тбилиси қалаларында орналасқан әскери бөлімдер әкелінді;  8,5 мыңнан астам адам ұсталып, 2401 адам уақытша қамау орындарына жеткізілді, қалғандары қала сыртына апарып тасталынды;  99 адам айыпталып,бас бостандығынан айырылып, 2 адам өлім жазасына кесілді;  758 студент оқудан шығарылды;  ЖОО – ның 12 ректоры қызметінен алынды.

6 слайд

#7 слайд
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы Себебі • 1.Халық шаруашылығының тоқырауы • 2.Қазақ тілінің жағдайы • 3.Семей полигонындағы жарылыстар • 4.КОКП 5 пленумы .Д.Қонаевтың кетуі,Г.Колбиннің билік басына келуі Сипаты • «Қазақ ұлтшылдығы айдарын таққан М.Соломонцев болды.1990жылдың 21 мамырында КОКП ОК «қазақ ұлтшылдығы» айдарынан бас тартты. «Қазақстандағы 1986 ж. Желтоқсанның 17- 18-гі оқиғаларға қатысқаны үшін жауапқа тартылған азаматтарды ақтау туралы» Н.Ә.Назарбаев Алматы.1991 жыл.12 желтоқсан. Тарихи маңызы • Қозғалысты басу үшін « Метель/Құғын/ - 1986» атты оперативті жоспар.3200 адам ,10 - 15 мың жасақшы 20 өрт сөндіруші. 15 БТР қатыстырылды. • 1.Ұлттың өзін – өзі тану сенімінің оянуы • 2.Одақтас республикалардың егемендігіне сипаттама берді. • 3.Социалистік құрылыстың күйреуі.

7 слайд

#8 слайд
1986 жылдың 16 – 17 желтоқсаны

8 слайд

#9 слайд
Мәскеуде дайындалған «Метель» операциясы арқылы көтерісшілерді күшпен басып – жаншу жүзеге асырылды.

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

#11 слайд
Желтоқсан оқиғасына жаңаша талдау жасап,тың деректер жинақтап жүрген журналист: Журналист:Меңғали Мусин

11 слайд

#12 слайд
Желтоқсан құрбандары:

12 слайд

#13 слайд
Сабира Мұхамеджанова Алматыдағы жастар шеруін жұдырықтай жүрегімен қолдап,Өскемен қаласының студенттерімен бірге Ушанов алаңына қарай өлең айтып,шеруге шықты.Оны дүобелеңге үн қосқаны үшін айыптап,тәртіпсіз деп бағалаған.Училищеден жазықсыз шығарып жібергені үшін шыдай алмай Өскемен педагогикалық училищесінің 1 курс студенті Сабира жатақхананың өзі тұратын бөлмесінің терезесінен секіріп қаза табады екен.

13 слайд

#14 слайд
Сабира Мұхамеджанованың анасының жоқтауы: Қазаққа да еркіндік Тиетін күн бар ма екен?! Өтеміз бе, қарағым, Еркіндікке жарымай Өжет едің, өткір ең Жалтақтығың жоқ білем Көз жасым мынау парлаған Даусым ащы сарнаған «Аман қыл!», - деп ел – жұртты, - Тәңірден медет сұрайын Айналайын құдайым Тыныштық берн еліме Ғұмыр бергін жасыма Енді қайғы төдірме Қартайғанда басыма!

14 слайд

#15 слайд
Қайрат Рысқұлбеков Басынан құс ұшырмаған қазақ елінің кезекті 21 – інші басшысының зобалаңына ұшырап ,21 жасқа қараған шағында тұтқындалып,21 қазақтан шырылдап Семей түрмесінің 21 – камерасында 21- мамыр (1986жыл) күні қапылыста дүниеден өткен.Қайрат Рысқұлбеков арада 5 жыл өткен соң, 21 ақпанда (1992 жыл) ақталды.Бұны тағдырдың жазу дерсің ,сірә!

15 слайд

#16 слайд
Қайрат Рысқұлбековтың анасының жоқтауы: Елім, елім, елім деп, Ар – намысын сақтаған. Бұйырғанда өлімге, Кірпігін де қақпаған. Батыр бабаң Бауыржан, Қолдады ма, қарағым, Желтоқсанның шыдадың, Толғағына, қарағым. Арман, арман, арман көп, Айтылар теңеу қалған жоқ, Қысқа ғұмыр сүрсең де, Таң қалдырған қарағым! Мамық болсан қара жер, Жатқан жерін жарық боп, Бақұл бол,бақұл әй,көкем, Тәубе, тәубе, тәубе етем!

16 слайд

#17 слайд
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қайрат Рысқұлбековтың анасына халық қаһарманы белгісін тапсырды.

17 слайд

#18 слайд
Халық қаһарманы Қайрат Рысқұлбековке арналған ескерткіш Семей қаласы.

18 слайд

#19 слайд
Ербол Сыпатаев 1964 жылы Алшынбековтер шаңырағының тұңғышы болып өмірге келген ұлға ұрпақ жалғастырушы деп қуанған қауым ер болсын, батыр болсын деген ырыммен Ербол атты есім берген.Ербол әкесінің ағасы Мұқажанның баурында өседі.Жаратылысынан зерек бала мектепті жақсы бітіреді.Мектептен де, армиядан да,шаруашылықтан да, институттан да мақтау қағаздарын құшақтап шыққан.Отан алдындағы борышын өтеп келген соң Ербол өз тіршілігімен Алматы энергетика институтына оқуға түседі екен.

19 слайд

#20 слайд
Ербол Сыпатаевтың анасының жоқтауы: Батыр атаң Әтікей, Батыр бабаң Нұржеке ер. Қара бұлттай түйіліп, Сары бүркіттей шүйіліп. Сары жебедей ысқырып, Дұшпанға қан құстырып. Жаудың бетін қайтарып. Қара нардай қайыспай. Соққыдан белі майыспай. Көңдей илеп дұшпанын, Тілгілеген қайыстай. Бабасына ұқсаған, Айналайын Ерболым!

20 слайд

#21 слайд
Ләззат Асанова «Аталған аласапыран болмағанда, Ақжазақ мектебінде оқыған, одан соң астанадағы П.И.Чайковский атындағы музыкалық училищенің қобыз класында дәріс алып жүрген «бет біткеннің әдемісі, сана біткеннің ептісі» Ләззат атты қаншыл қазақ қызының бұл өмірде бар – жоғынан хабарсыз өткендей екем...» Абзал Бөкен

21 слайд

#22 слайд
Ләззат Асанованың анасының жоқтауы: Желтоқсанның анаға, Ызғары көп, қарағым, Намыстан өлген қазақтың, Қыздары көп, қарағым. Бота көзің боталап, Қиянаттан қаталап. Дәл он алты жасыңда, Жан адам жоқ қасыңда. Қыршыныңнан қиылдың, Қара жерге бұйырдың. Заманыңа қақайып, Қарсы тұрған, боташым. Алтын сақа асықтай, Алшы түскен, қарағым. Дәл өзіңдей қыз тапқан, Менде де арман барма екен. Қайтейін, Құдай, қайтейін?!

22 слайд

#23 слайд
Көтеріліс болған Тәуелсіздік алаңы.

23 слайд

#24 слайд
Ендеше ең басты бағытымыз «Тәуелсіздік» шежіресіне көз жіберейік. 1. 1991жылы Ел Тәуелсіздігін алды. 2. 1992 жылы Ел рәміздері бекітілді. 3. 1993 жылы Төл теңгеміз айналымға түсті. 4. 1994 жылы Елде жаңа парламент өз жұмысын бастады. 5. 1995 жылы Еліміздің Ата Заңы Конституция қабылдады. 6. 1996 жылы Желтоқсан оқиғасының құрбаны 1991 жылы Қ.Рысқұлбековке «Халық Қаһарманы» атағы берілді. 7. 1997 жылы Елордамыз Астанаға көшірілді, «татулық пен қуғын сүргін құрбандарын еске алу жылы» болып жарияланды. 8. 1998 жылы Халықтар бірлігі мен сабақтастығы жылы. 9. 1999 жылы Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы жылы. 10. 2000 жылы Мәдениетті қолдау жылы. 11. 2001 жылы Тәуелсіздік пен достық жылы. 12. 2003 – 2005 жылдары Ауыл жылы. 13. 2007 жылы Сазгер Ш.Қалдаяқовтың « Менің Қазақстаным» әні мемлекеттік әнұран болып қабылданды. 14. 2008 жылы Қазақ тілін қолдау жылы. 15. 2010 жылы Қазақстан ЕҚЫҰ (Еуропа Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы) төрағалық етті. Қазақстан үшін әрбір жыл жетістікке толы болмақ!!!

24 слайд

#25 слайд
Тәуелсіздік монументі

25 слайд

#26 слайд
Ақмарал Сіргебаева: « Бұл күнгі қанды қақтығысты ешкімде суреттеп айта алмас...Ол кезде басымнан оңбай таяқ жедім.Соның зардабынан бүгінде екі құлағымда естімейді.Бұл менің ғана емес, мыңдаған желтоқсан қаһармандарының басынан кешкен ащы ақиқаты ғой.»

26 слайд

#27 слайд
Қорытынды: Тәуелсіздік деген арманға бастама ретінде жүректері жігер мен намыспен толып жалындаған жастарымыздың орталық алаңдағы шеруі тарих ақтаңдағына айналғанын біз айтпай, еске алмай кете алмаймыз. Желтоқсан майдан, жанжалы деме көшенің, Желтоқсан зары боздағын көмген шешенің. Созылған қан мен желтоқсан улы шекара, Желтоқсан тарих бүгіні мен кешенің. Әр қазақтың есінде сақталады, Желтоқсанның өрендері ақталады. Ел намысын қорғаған сарбаздарым Ерліктерің мәңгілік сақталады. Әр халықтың тарихында өзінің ұлттық ар – намысын құқықтары мен мүддесін қорғап қалуға, өзіндік бет – бейнесін, егемен ел болуға лайық екендігін көрсетуге ұмтылатын сын сағаттар болады.Егер ұлт уақыт талабына үн қата алмаса,онда оның болашағы бұлыңғыр болмақ.Ал егер, халық басына түскен мұндай сынақтан сүрінбей өтсе, басқа халықтардың тарихы көрсеткендей, бұл сәт, бұл оқиға осы халықтың тағдырында тарихи оқиға болып қалады.

27 слайд