Жүйке жүйесінің құрылысы

#1 слайд
ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫ № 86 ЖОББМ БИОЛОГИЯ ПӘН МҰҒАЛІМІ: М.А.ТУРЛЫБЕКОВА СЫНЫБЫ: 10

1 слайд

#2 слайд
Нейрон және оның құрылымыСабақтың тақырыбы: Сабақтың мақсаты: Нейрон және оның құрылысын білу

2 слайд

#3 слайд
Организмдегі ең күрделі құрылым жүйке жүйесі болып табылады. Ол өзара тор құра алатын ондаған миллиард жүйке торшаларынан құралған. (адамда жүйке торшаларының жалпы саны 50миллиардқа жетеді) Демек, жүйке жүйесінің құрылымдық және функцио- налдық негізі- жүйке торшасы немесе нейрон.

3 слайд

#4 слайд
Нейрон деп жүйке торшасы мен оның өсінділерінің жиынтығын айтады. Жүйке жасушалары-  Нейролеммадан (плазмолемма)  Нейроплазмадан (цитоплазма)  Ядро және жасуша денесінен (перикарион) таралатын өсінділерден құралған. Жүйке жасушаларының нейроплазмасында базофильді түйіршіктер (хроматильді зат) және нейрофибриллалар болады.

4 слайд

#5 слайд
Нейрондар құрылысы мен атқаратын қызметіне қарай 3 түрлі болады: 1. Сезгіш (бұлар рецепторлар қызметін атқарып қозуды сезім мүшелерінен орталық жүйке жүйесіне жеткізеді) 2. Байланыстырғыш (қозуды сезгіш нейрондардан қозғалтқыш нейрондарға өткізеді) 3. Қозғалтқыш (қозуды орталық жүйке жүйесіне бұлшық еттер мен бездерге жеткізеді.)

5 слайд

#6 слайд
Жүйке жасушаларының өсінділері қызметіне байланысты: дендрит және аксон(нейрит) болып 2ге бөлінеді. Дендрит (қысқа өсінді) – қозуды сыртқы орта немесе организмнің ішкі орта әсерлерінен, басқа нейроциттерден қабылдап, жүйке толқындарын (импульстерін) нейроцит денесіне, Аксон (ұзын өсінді)- жүйке толқынын нейроцит перикарионынан басқа нейроциттерге немесе орындаушы мүшелерге өткізеді.

6 слайд

#7 слайд
Өсінділердің санына байланысты жүйке жасушалары: • бірөсінділі ( униполярлы ) • жалған бірөсінділі ( псевдоуниполярлы ) • екіөсінділі ( биполярлы ) • көпөсінділі( мультиполярлы ) болып ажыратылады.  Униполярлы нейроциттер – жануарлар эмбрионында  Псевдоуниполярлы жүйке жасушалары – жұлын түйіндерінде  Биполярлы нейроциттер – көздің торлы қабығында, ішкі құлақта, иіс сезу мүшесінде  Мультиполярлы нейроциттер – мида, жұлында, көптеген сомалық, вегетативтік жүйке түйіндерінде орналасады.

7 слайд

#8 слайд
Назарларыңызға РАХМЕТ!)

8 слайд