Жұқпалы аурулар

#1 слайд
Оба ауруы туралы түсінікОба ауруы туралы түсінік • Оба(лат. pest і s – кенеттен басып кіру) – аса қауіпті зоонозды табиғи ошақты карантиндік жұқпалы ауру. Обаның өкпелік, ішектік, тері-бубондық, септикалық түрлері болады. Себебі Үе rs і n іа ре st і s, бактериялық тобына жататын табиғи - ошақты жұқпалы ауру; адамға жанасу, ауа - тамшы және алиментарлық жолмен жұғады, сонымен қатар тасымалдаушылар - бүргелер арқылы жұғады карантиндік инфекцияға жатады.

1 слайд

#2 слайд
• Табиғатта түрлі кемірушілер арқылы таралады. Адамдарға кемірушілерден, не бүргелерден жұғады. Ауру қоздырғышы таяқша тәрізді бактерияларды 1894 жылы бір-біріне байланыссыз жапон микробиологі С.Китазато (1853 – 1931) мен француз бактериологы А.Йерсен (1863 – 1943) (адамнан; 1897 жылы егеуқұйрықтан) тапқан.

2 слайд

#3 слайд
• Оба таяқшасы ( Yers і n і a pest і s) пішіні жұмыртқа тәрізді, ұсақ, қозғалмайды, талшықтары болмайды, спора түзбейді, анилинді бояғыш заттармен тез боялады. Кемірушілер денесінде 4 – 5 ай, бүргелерде 1 жылға дейін тіршілік етеді. Жұғу жолдарына қарай обаның бірнеше түрі бар. Мысалы, ауалы-тамшылы жолмен жұққанда өкпе обасы; тағам арқылы – ішек обасы; жанасу арқылы (мал сойғанда, терісін сыпырғанда, т.б.) не трансмиссивтік (бүрге шаққанда) жолмен жұққанда тері-бубон обасы, сирек септик. түрлері дамиды. Ауру тез тарайды. 

3 слайд

#4 слайд
• Ауру қоздырғышы сау адамға науқас адамнан жұғады. Аурудың жасырын кезеңі бірнеше сағаттан 3 – 6 күнге дейін созылады. Ауру аяқ астынан басталады, науқастың температурасы 39 – 40°С-қа көтеріліп, басы айналады. Организмнің күшті улануынан адам құсып, іші өтеді, есінен танып, үрей, ұйқысыздық пайда болады. Ауру асқынған жағдайда нау-қас өледі. Ал тері-бубон обасында бүрге шаққан жерге жақын орналасқан лимфа безі ісініп, бұршақ дәніндей қызыл түсті бөрткен (іші қанды іріңге толы) пайда болады. Бөрткен жарылып жараға айналады. 

4 слайд

#5 слайд
• Аурудан алдын ала сақтандыру үшін ауру шыққан жерлерге эпизоотол. және эпидемиол. тексеру жүргізіледі; сол аймақтағы тұрғындардың денсаулығы үнемі бақылауда болады; ауру ошағы дамыған жерге дератизац., дезинсекц. және дез- инфекц., сан.-ағарту жұмыстары жүргізіледі; шет елге баратын жолаушыларға обаға қарсы вакцина егіліп, ал келушілерге арнайы бақылау жүргізіледі.

5 слайд

#6 слайд
• Емі: науқас адамды арнайы ауруханаға жатқызып, патогенетик. (әр түрлі ерітінділер құю), этио-тропты (антибиотиктердің бірнеше түрін бірден енгізу), гормондық препараттармен емдеу; карантин жариялау. Қазақстанда оба індеті бойынша жүргізілетін шараларды Қазақ карантиндік және зооноздық инфекциялар ғылыми орталығы атқарады.  Республиканың  10 қаласында обаға қарсы күресу бекеттері мен олардың 13 ауданы бөлімшелері бар

6 слайд

#7 слайд
Дәріс жоспарыДәріс жоспары 1. Оба бойынша клиникалық жағдай 2. Обаның клиникалық формалары 3. Обаның негізгі симптомдары 4.Обадағы стандарттық жағдайлар 5.Обаның емдеу принциптері

7 слайд

#8 слайд
• Шағымдары: бастың ауыруы, әлсіздік , қызу, барлық денесінің ауысынуы және дене Т 39,8°С дейін көтерілген. Қайталамалы қызу, қызудың дірілмен өтетіндігі, бастың қатты ауыруы, құсу, шөлдеуге шағымдануы жедел жәрдем шақыруына себепші болған. Алдңғы күі аңшылықта болға.

8 слайд

#9 слайд
• науқасты қарауда науқас жағдайы ауыр екендігі анықталған. Науқас қозғыш, уайымшыл, төсекте жатпай, жамылғыны өзінен лақтырып тастайды, жарықтан қорыққыш , гиперакузия. Тактиль ді гиперестезия, тері жамылғысы бозғыл, аяқ қол ұштарының салқын болуы. Оң қолдың шынтақ бөлімінде везикуло-пустулезді сыпь. Шап аймағының лимфа түйінінің ұлғайған және тері c і гиперемирленген.

9 слайд

#10 слайд
• Ауыз жұтқыншақта шырышты қабаты гииеремирленген,тілшікте, жұмсақ таңдайда геморрагиялық энантема. Пульс минутына 120 , АҚ 100/60 мм рт.ст. ТЖ минитуна 24 дейін. Қан аралас қақырық. Өкпе алаңында қатқыл тыныс, ал төменгі бөлімінде әлсіреген. Желке бұлшықеттерінің қатаюы, Керниг, Брудзинский симтомдары оң. Гемограммада : лейкоцитоз 24000 кл./мкл; п/я - 31; с/я - 56; лимф. - 7; мон. - 5; ЭТЖ - 28 мм/час.

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
• тифо-паратифоз ды ауру • сепсис • С епти калық эндокардит • имфогранулемато з • лейшманиоз • орнитоз • туляреми я • Қ у қызбасы , • Г еморраги ялық қызба • Жұқпалы мононуклеоз • токсоплазмоз • туберкулез • ревматиз м • әртүрлі этиологиялы менингит термен • маляри я • Оба

12 слайд

#13 слайд
• Болжамалы оқиға • Ықтимал оқиға • Дәлелденген оқиға

13 слайд

#14 слайд
• Науқаста қандай жағдайды күдіктенуге болады ??

14 слайд

#15 слайд
• Обаның келесі клиникалық формаларын айырады: •          А. Жергілікті формасы: терілік, бубонды, терілік-бубонды. •         Б. Ішкі таралған (генерализованные): біріншілік – септикалық, екіншілік-септикалық. •          В. Сыртқы таралған: біріншілік- өкпелік, екіншілік-өкпелік, ішектік.

15 слайд

#16 слайд
• Науқаста қандай жағдай болуы мүмкін?????

16 слайд

#17 слайд
Терілік формасында некроз Терілік формасында некроз

17 слайд

#18 слайд
• Ең жиі бубонды және терілік-бубонды формалар. Клиникада бубонды формасы (жиі шап немесе қолтық асты) диаметрі 3 тен 10 см дейін.

18 слайд

#19 слайд
• Бубонды формасы алғашқы белгілері: жедел ауырсыну, мәжбүрілі қалып. Бубонды түрінде қабыну процесіне тек лимфатикалық түйіндерден басқа оларды қоршап жатқан теріасты қатысады.

19 слайд

#20 слайд
•   Обаның Біріншілік-септикалық формасы кездесу жиілігі аз , бірақ ауыр ағымды өтеді. Бұл формасында терілік, лимфатүйіндерінің болмауы мүмкін. Алғашқы 3 күнде инфекционды- токсикалық шок, өлімнің себебі болып табылады.

20 слайд

#21 слайд
• Обаның Екіншілік –септикалык формасы басқа инфекциялардың асқынуынан болады. Клиникалық ауыр интоксикация мен екіншілік инфекция ошақтары мен ішкі мүшелерді зақымдауымен және геморрагиялық синдроммен көрініс табады

21 слайд

#22 слайд
• Біріншілік-өкпелік обада үдемелі интоксикация мен қызбада көкірек тұсында кесіп ауру сезімінің болуы, құрғақ ауырсынумен өтеді, және көпіршікті, қанды қақырық. Физикалық зерттеу қорытындысы науқастың жалпы жағдайына сай емес. Летальность бұл жағдайда100%. Өлім себебі болып инфекционнды-токсикалық шок, өкпелік ісінуден.

22 слайд

#23 слайд
• Екіншілік-өкпелік обаның форма клиникалық біріншілікпен ұқсас және кез келген аурудың асқынуы ретінде жүреді.

23 слайд

#24 слайд
Бақылау сұрақтарыБақылау сұрақтары 1.Обаның клиникалық формалары 2.Обаның негізгі симптомдары 3.Обаның анықталуы әдістері 4.Обаның емдеу принциптері

24 слайд

#25 слайд

25 слайд

#26 слайд

26 слайд