Жүрек қан тамырлар және лимфа жүйесі

#1 слайд
Жүрек қан тамырлар және лимфа жүйесі

1 слайд

#2 слайд
Қанайналым мүшелері •Ағзада қанның үздіксіз қантамырлардың бойымен ағуын (қозғалысын) қанайналым дейді. •Қанайналым жүйесіне – жүрек және қантамырлар жатады. Қанның қантамырлардың бойымен •тұйық түрде, яғни қанайналым шеңберімен ағатынын XVІІ ғасырда ағылшын ғалымы •У.Гарвей ашты. Кеуде қуысы: 1 – жүрек; 2 – қабырғалар; 3 – көкет (диафрагма)

2 слайд

#3 слайд
Жүректің жұмысы

3 слайд

#4 слайд
Жүректің сыртқы құрылысы •1 – қолқа доғасы; 2 – өкпе артериясы; 3 – сол жақ жүрекше; 4 – қантамырлары; 5 – сол жақ қарынша; 6 – оң жақ қарынша; 7 – төменгі қуысты вена тамыры; 8 – оң жақ жүрекше; 9 – жоғары қуысты вена тамыры; бағдарша қанның ағу бағытын көрсетеді. •Жүректің жалпақ бөлігі – негізі, сүйірлеу бөлігі – ұшы деп аталады. Жүректің сыртын дәнекер ұлпадан тұратын жұқа үлпершек (жүрек •қабы) – перикард қаптап тұрады. Жүрек пен үлпершектің арасындағы кеңістікте аздаған •сұйықтық болады. Ол жүректің еркін жиырылуына жағдай жасап, үйкелісті азайтады. Жүрек 4 қуысты: 2 жүрекшеден және 2 қарыншадан тұрады.

4 слайд

#5 слайд
Жүректің қабырғасы Сыртқы қабаты – эпикард (грекше «epі» –сыртқы, «cor» – жүрек), өте жұқа, жүректі қоршап тұрады. Ортаңғы қалың бұлшықетті қабаты – миокард (грекше «mіos» – бұлшықет). Ішкі қабаты жұқа – эндокард (грекше «endo»– ішкі) жүректің ішкі қуыс- тарын, қақпақша- ларын астарлап жатады

5 слайд

#6 слайд
Жүректің ішкі құрылысы 1 – қолқа доғасы; 2 – жарты ай тәрізді қақпақшалар; 3 – сол жақ жүрекше; 4 – сол жақ қарынша; 5 – жүректің емізік тәрізді бұлшықеттері; 6 – жүректі ұзынынан бөліп тұратын қалың бұлшықет қабаты; 7 – оң жақ қарынша; 8– жақтаулы қақпақшалар; 9 – төменгі қуысты вена тамыры; 10 – оң жақ жүрекше; 11 – жоғары қуысты вена тамыры Жүректің әрбір бөлігінде бір жүрекше, бір қарынша болады. Әр бөліктегі жүрекше мен қарынша өзара тесіктер арқылы байланысады. Сол тесіктерде жүрекшелерден қарыншаларға қарай ашылып- жабылып тұратын жақтаулы қақпақшалар болады. Оң жақ жүрекше мен оң жақ қарыншаның арасында үш жақтаулы , сол жағында қос жақтаулы қақпақшалар орналасқан

6 слайд

#7 слайд
•Жүрек бұлшықетті мүше. Жүрек жиырлу арқылы қанды тоқтаусыз бүкіл денемізге айдап тұрады. •Жүрек балада апельсиннің көлеміндей, ал ересек адамда одан үлкенірек болады. •Қанды ағзаның барлық жасушаларына жеткізу үшін жүрек мықты болу керек.

7 слайд

#8 слайд
Қаннның ағу бағыты Қарыншалар мен олардан басталатын артерия қантамырларының арасында жарты ай тәрізді қақпақшалар бар. Бұл қақпақшалар қантамырлардың ішіне қарай ашылады.Жүректегі қақпақшалар қанды тек бір бағытқа қарай өткізеді. Жақтаулы қақпақшалар арқылы қан жүрекшелерден қарыншаларға қарай өтеді. Жарты ай тәрізді қақпақшалардан қан артерия қантамырларына қарай ағады. Қақпақшалар тығыз жабылып, қанның кері бағытқа қарай өтуіне кедергі жасайды. Жүректегі қақпақшалар эндокард қабатынан түзілген.

8 слайд

#9 слайд
Жүрек жұмысының реттелуі Жүрек жұмысының реттелуі Жүректің жиырылу жиілігінің жүйкелік реттелуі – сопақша мида орналасқан «жүрек ырғағының орталығына» байланысты. Гуморальдық реттелу гормондардың әсерінен болады. Бүйрекүсті бездерінен бөлінетін адреналин гормоны жүректің жиырылу ырғағын үдетеді

9 слайд

#10 слайд
Қантамырлар Салатамырлар қанды жүректен мүшелер мен ұлпаларға таратады Көктамырлар мүшелер мен ұлпалардан көмірқышқыл газына, зат алмасу өнімдеріне т. б. қаныққан қанды жүрекке тасымалдайды . Қылтамырлар адам шашынан 50 есе жіңішке. Олар дененің барлық мүшелері мен ұлпаларын торлайды. Өкпе сала тамыры. Оң жақ қарыншадан басталатын – өкпе артериясының ішінде вена қаны болады. Қолқа сала тамыры. Сол жақ қарыншадан басталатын – қолқа тамырының ішінде артерия қаны

10 слайд

#11 слайд
Қантамырлар: а) қантамырлардың денеде орналасуы; ә) қантамырлардың түрлері: 1 – сала тамырлар; 2 – көк тамырлар; 3 – көк қантамырлардың ішіндегі қақпақшасы; б) қылтамырлар; в) қан айналымының сызбанұсқасы: 1 – кіші қанайналым шеңбері; 2 – үлкен қанайналым шеңбері

11 слайд

#12 слайд
Қантамырлар және олардың құрылыс ерекшеліктері

12 слайд