Кирхгоф ережелері 10 сынып

#1 слайд
Кирхгоф ережелері
Физика пәнінің мұғалімі:
Балажігітова
Нұртілеу Құрманәліқызы
1 слайд
Кирхгоф ережелері Физика пәнінің мұғалімі: Балажігітова Нұртілеу Құрманәліқызы
#2 слайд
Алған білімдерін физикалық шамалардың мағынасын
түсіндіру үшін қолдану;
Кирхгоф заңын қолдана білу;
Өткізгіштерді аралас жалғауға арналған есептерді
шешуді үйрену.
Күтілетін нәтиже:
2 слайд
Алған білімдерін физикалық шамалардың мағынасын түсіндіру үшін қолдану; Кирхгоф заңын қолдана білу; Өткізгіштерді аралас жалғауға арналған есептерді шешуді үйрену. Күтілетін нәтиже:
#3 слайд
Жалпы кедергіні есептеңіз
Үй тапсырмасы
1 сурет
2 сурет
3 сурет
4 сурет
3 слайд
Жалпы кедергіні есептеңіз Үй тапсырмасы 1 сурет 2 сурет 3 сурет 4 сурет
#4 слайд
Кирхгофтың бірінші заңы электр зарядының
сақталу заңынан туындайды. Кез- келген
түйіндегі шығатын токтардың алгебралық
қосындысы нольге тең болады.
I1 - I2 + I3 - I4 + I5 = 0
4 слайд
Кирхгофтың бірінші заңы электр зарядының сақталу заңынан туындайды. Кез- келген түйіндегі шығатын токтардың алгебралық қосындысы нольге тең болады. I1 - I2 + I3 - I4 + I5 = 0
#5 слайд
Ɛ1 - Ɛ2 + Ɛ3 = I1R1 - I2R2 + I3R3 - I4R4
1) Егер ЭҚК бағыты контур бағытымен сәйкес келсе,
онда ЭҚК оң;
2) Резистордағы кернеудің түсуі оң болады, егер
ондағы ток бағыты контур бағытымен сәйкес келсе.
5 слайд
Ɛ1 - Ɛ2 + Ɛ3 = I1R1 - I2R2 + I3R3 - I4R4 1) Егер ЭҚК бағыты контур бағытымен сәйкес келсе, онда ЭҚК оң; 2) Резистордағы кернеудің түсуі оң болады, егер ондағы ток бағыты контур бағытымен сәйкес келсе.
#6 слайд
Есеп №1
Электр шамындағы вольфрам сымының t
1
= 20
0
С
температурадағы кедергісі R
1
= 35,8 Ом. Егер шамды U =
120 В кернеуге қоссақ қыл сым арқылы I = 0,33 А ток өтеді.
Шамның қыл сымындағы температура қандай болады?
Вольфрамның температуралық коэффициенті 4,616
-3
К
-1
.
6 слайд
Есеп №1 Электр шамындағы вольфрам сымының t 1 = 20 0 С температурадағы кедергісі R 1 = 35,8 Ом. Егер шамды U = 120 В кернеуге қоссақ қыл сым арқылы I = 0,33 А ток өтеді. Шамның қыл сымындағы температура қандай болады? Вольфрамның температуралық коэффициенті 4,616 -3 К -1 .
#7 слайд
Берілгені:
t1 = 20
0
C;
R1 = 35,8 Ом;
U = 120 B;
I = 0,33 A;
= 4,6 10
2
K
-1
t2 - ?
1 0 1
(1 )R R t 2 0 2
(1 )R R t
1
1
0
1t
R
R
2
2
0
1t
R
R
2
1
1
2
1
1
t
t
R
R
I
U
R
C
IR
IRtU
t
0
1
11
2
2200
1
7 слайд
Берілгені: t1 = 20 0 C; R1 = 35,8 Ом; U = 120 B; I = 0,33 A; = 4,6 10 2 K -1 t2 - ? 1 0 1 (1 )R R t 2 0 2 (1 )R R t 1 1 0 1t R R 2 2 0 1t R R 2 1 1 2 1 1 t t R R I U R C IR IRtU t 0 1 11 2 2200 1
#8 слайд
Есеп №2
ЭҚК Ɛ = 2 В және ішкі кедергісі r = 0,3 Ом екі элемент бар.
Өте үлкен ток алу үшін бұл элементтерді қалай жалғау
керек(тізбектей әлде параллель). Егер сыртқы кедергі
а) R = 0,20 Ом; б) R = 16 Ом тең болса, осы жағдайдың
әрқайсысы үшін ток күшін есептеңдер. Қай жағдайда
тізбектің ПӘК-і жоғары болады.
8 слайд
Есеп №2 ЭҚК Ɛ = 2 В және ішкі кедергісі r = 0,3 Ом екі элемент бар. Өте үлкен ток алу үшін бұл элементтерді қалай жалғау керек(тізбектей әлде параллель). Егер сыртқы кедергі а) R = 0,20 Ом; б) R = 16 Ом тең болса, осы жағдайдың әрқайсысы үшін ток күшін есептеңдер. Қай жағдайда тізбектің ПӘК-і жоғары болады.
#9 слайд
Берілгені:
= 2 В;
r = 0,3 Ом;
а) R = 0,20 Ом;
б) R =16,0 Ом
І1 - ? І2 - ?
І3 - ? І4 - ?
А24,0
Ом3,02Ом16
В22
2
I
б)
r + r = 2r.
rR
I
2
2
А5
Ом3,02Oм2,0
B22
1
Iа)
9 слайд
Берілгені: = 2 В; r = 0,3 Ом; а) R = 0,20 Ом; б) R =16,0 Ом І1 - ? І2 - ? І3 - ? І4 - ? А24,0 Ом3,02Ом16 В22 2 I б) r + r = 2r. rR I 2 2 А5 Ом3,02Oм2,0 B22 1 Iа)
#10 слайд
б) б)
2
111 r
r
rrr
2rR
I
А7,5
2Ом3,0Ом2,0
В2
3
I
А12,0
2Ом3,0Ом16
В2
4
I
а)
б)
10 слайд
б) б) 2 111 r r rrr 2rR I А7,5 2Ом3,0Ом2,0 В2 3 I А12,0 2Ом3,0Ом16 В2 4 I а) б)
#11 слайд
Пайдалы қуат
.
Толық қуат
.
Онда ПӘК мынығын тең болады:
; %.
RIР
пол
2
IP
зат
rRII
RI
I
RI
22
100
rR
R
11 слайд
Пайдалы қуат . Толық қуат . Онда ПӘК мынығын тең болады: ; %. RIР пол 2 IP зат rRII RI I RI 22 100 rR R
#12 слайд
rR
R
2
2
r
R
R
Параллель жалғау кезінде
571,0
2,015,0
2,0
;25,0
2,06,0
2,0
31
99,0
2
3,0
16
16
;964,0
166,0
16
42
12 слайд
rR R 2 2 r R R Параллель жалғау кезінде 571,0 2,015,0 2,0 ;25,0 2,06,0 2,0 31 99,0 2 3,0 16 16 ;964,0 166,0 16 42
#13 слайд
Есеп №3
Алғашқыда элементті R
1
= 2 Ом сыртқы кедергімен
тұйықтайды, ал содан соң R
2
= 0,5 Ом кедергімен
тұйықтайды.
Егер әр жағдай үшін сыртқы тізбектен бөлінетін
қуат бірдей және Р
1
= 2,54 Вт тең болса,элементтің
ЭҚК мен ішкі кедергісін анықтаңдар.
13 слайд
Есеп №3 Алғашқыда элементті R 1 = 2 Ом сыртқы кедергімен тұйықтайды, ал содан соң R 2 = 0,5 Ом кедергімен тұйықтайды. Егер әр жағдай үшін сыртқы тізбектен бөлінетін қуат бірдей және Р 1 = 2,54 Вт тең болса,элементтің ЭҚК мен ішкі кедергісін анықтаңдар.
#14 слайд
Берілгені:
R1 = 2 Ом;
R2 = 0,5 Ом;
Р1 = Р2;
Р1 = 2,54 Вт
____________
- ?
r - ?
Шешуі:
Екі жағдай үшін сызба сызамыз.
rR
I
1
1
rR
I
2
2
14 слайд
Берілгені: R1 = 2 Ом; R2 = 0,5 Ом; Р1 = Р2; Р1 = 2,54 Вт ____________ - ? r - ? Шешуі: Екі жағдай үшін сызба сызамыз. rR I 1 1 rR I 2 2
#15 слайд
1
2
11 RIP 2
2
22 RIP
2
2
21
2
1
RIRI
2
2
2
2
12
1
2
rR
R
R
rR
21RRr
15,02 r Ом
1
1
R
P
I
rRR
P
11
rR
R
P
1
1
Жауабы: = 3,38 В
және ішкі кедергі
r = 10 м.
15 слайд
1 2 11 RIP 2 2 22 RIP 2 2 21 2 1 RIRI 2 2 2 2 12 1 2 rR R R rR 21RRr 15,02 r Ом 1 1 R P I rRR P 11 rR R P 1 1 Жауабы: = 3,38 В және ішкі кедергі r = 10 м.
#16 слайд
Есеп №4
Батареяның ЭҚК = 120 В, кедергілері R
3 = 30 Ом,
R
2
= 60 Ом. Сұлбасы суретте келтірілген. Амперметр
I = 2 А ток күшін көрсетеді. R
1
кедергіден бөлінетін
қуатты табыңдар. Ток көзінің кедергісін ескермеуге
болады.
16 слайд
Есеп №4 Батареяның ЭҚК = 120 В, кедергілері R 3 = 30 Ом, R 2 = 60 Ом. Сұлбасы суретте келтірілген. Амперметр I = 2 А ток күшін көрсетеді. R 1 кедергіден бөлінетін қуатты табыңдар. Ток көзінің кедергісін ескермеуге болады.
#17 слайд
Берілгені :
Ɛ= 120 В;
R
3
= 30Ом;
R
2
= 60 Ом;
I = 2 A
Р - ?
Шешуі:
R
1
кедергіден бөлінетін қуат: .
R
1
және R
2
кедергілер параллель
жалғанғандықтан, екі кедергідегі кернеу
бірдей U
12. Бұл бөліктегі жалпы кедергі
мынаған тең.
1
2
12
1
2
1
R
U
RIP
общ
R
RR
RR
21
12
21
12
3
3
RR
RR
R
RR
I
общ
21
12
3
RR
RR
IIR
R
1
= 60 Ом.
17 слайд
Берілгені : Ɛ= 120 В; R 3 = 30Ом; R 2 = 60 Ом; I = 2 A Р - ? Шешуі: R 1 кедергіден бөлінетін қуат: . R 1 және R 2 кедергілер параллель жалғанғандықтан, екі кедергідегі кернеу бірдей U 12. Бұл бөліктегі жалпы кедергі мынаған тең. 1 2 12 1 2 1 R U RIP общ R RR RR 21 12 21 12 3 3 RR RR R RR I общ 21 12 3 RR RR IIR R 1 = 60 Ом.
#18 слайд
R
1
кедергідегі кернеудің түсуін U
12
табуға болады:
12 3
U IR U
12
= 120 - 2 30 = 60 В.
R
1
кедергідегі бөлінетін қуатты есептейміз Р = 60
2
/60 = 60 Вт.
Жауабы: Р = 60 Вт.
18 слайд
R 1 кедергідегі кернеудің түсуін U 12 табуға болады: 12 3 U IR U 12 = 120 - 2 30 = 60 В. R 1 кедергідегі бөлінетін қуатты есептейміз Р = 60 2 /60 = 60 Вт. Жауабы: Р = 60 Вт.
#19 слайд
ЭҚК бірдей екі элемент = 2В және ішкі кедергілері
r
1
= 1 Ом, r
2
= 2 Ом сыртқы кедергімен R тұйықталған.
ЭҚК элемент арқылы I
1
= 1 А ток өтеді. R кедергі
және ЭҚК-і арқыл өтетін I
2 ток күшін табыңдар .
R кедергі арқылы қандай ток өтеді. Жалғау сұлбасы
суретте көрсетілген.
19 слайд
ЭҚК бірдей екі элемент = 2В және ішкі кедергілері r 1 = 1 Ом, r 2 = 2 Ом сыртқы кедергімен R тұйықталған. ЭҚК элемент арқылы I 1 = 1 А ток өтеді. R кедергі және ЭҚК-і арқыл өтетін I 2 ток күшін табыңдар . R кедергі арқылы қандай ток өтеді. Жалғау сұлбасы суретте көрсетілген.
#20 слайд
Берілгені:
Ɛ = 2В;
r
1
= 1 Ом;
r
2 = 2 Ом;
I
1
= 1 A
__________
I
2
- ?
R - ? I - ?
I
1
+ I
2
- I = 0.
IR + I
1r
1 =Ɛ1
I
2r
2 + IR = Ɛ2.
20 слайд
Берілгені: Ɛ = 2В; r 1 = 1 Ом; r 2 = 2 Ом; I 1 = 1 A __________ I 2 - ? R - ? I - ? I 1 + I 2 - I = 0. IR + I 1r 1 =Ɛ1 I 2r 2 + IR = Ɛ2.
#21 слайд
.
;
;
222
111
21
rIIR
rIIR
III
Үш белгісізі бар теңдеулер жүйесін аламыз.
A5,0
2
2111
2
r
rI
I
I = I
1 + I
2 = 1,5 A.
Ом66,0Ом
3
2
R
Жауабы : I
2
= 0,5 А,
I = I
1
+ I
2
= 1,5А
R = 2/3 Ом.
21 слайд
. ; ; 222 111 21 rIIR rIIR III Үш белгісізі бар теңдеулер жүйесін аламыз. A5,0 2 2111 2 r rI I I = I 1 + I 2 = 1,5 A. Ом66,0Ом 3 2 R Жауабы : I 2 = 0,5 А, I = I 1 + I 2 = 1,5А R = 2/3 Ом.
#22 слайд
Есеп №6
Екі бірдей элемент ЭҚК = 2 В және ішкі кедергісі
r
1 = l
2 =0,5 Ом. R
1 = 0,5 Ом , R
2 = 1,5 Ом кедергі
арқылы өтетін I
1
, I
2
токты және ЭҚК арқылы
өтетін I токты анықтаңдар.Сұлба суретте
көрсетілген.
22 слайд
Есеп №6 Екі бірдей элемент ЭҚК = 2 В және ішкі кедергісі r 1 = l 2 =0,5 Ом. R 1 = 0,5 Ом , R 2 = 1,5 Ом кедергі арқылы өтетін I 1 , I 2 токты және ЭҚК арқылы өтетін I токты анықтаңдар.Сұлба суретте көрсетілген.
#23 слайд
Берілгені:
Ɛ= 2 В;
r
1
= r
2
= 0,5 Ом;
R
1
= 0,5 Ом;
R
2
= 1,5 Ом
_____________
I
1
- ?
I
2
- ?
I - ?
I
2
+ I
1
= I .
Ir
1
+ I
2
r
2
+ I
2
R
2
= 1 2
Ir
1
+ I
1
R
1
= Ɛ1
.
;
;
1111
2122221
12
RIIr
RIrIIr
III
I
1
= 2,28 А ;
I
2
= 0,56 А;
I = I
1
+ I
2
= 1,72 А.
I
1
I
1
23 слайд
Берілгені: Ɛ= 2 В; r 1 = r 2 = 0,5 Ом; R 1 = 0,5 Ом; R 2 = 1,5 Ом _____________ I 1 - ? I 2 - ? I - ? I 2 + I 1 = I . Ir 1 + I 2 r 2 + I 2 R 2 = 1 2 Ir 1 + I 1 R 1 = Ɛ1 . ; ; 1111 2122221 12 RIIr RIrIIr III I 1 = 2,28 А ; I 2 = 0,56 А; I = I 1 + I 2 = 1,72 А. I 1 I 1
#24 слайд
Есеп №7
Элементтердің ЭҚК = 2,1 В және = 1,9 В, кедергілері
R
1
= 45 Ом, R
2
= 10 Ом және R
3
= 10 Ом. Ток көзінің ішкі
кедергісін нольге тең деп санаймыз. Тізбектің барлық
бөлігіндегі ток күшінің мәнін анықтаңдар.
24 слайд
Есеп №7 Элементтердің ЭҚК = 2,1 В және = 1,9 В, кедергілері R 1 = 45 Ом, R 2 = 10 Ом және R 3 = 10 Ом. Ток көзінің ішкі кедергісін нольге тең деп санаймыз. Тізбектің барлық бөлігіндегі ток күшінің мәнін анықтаңдар.
#25 слайд
С түйіні үшін:
Берілгені:
Ɛ1
= 2,1 В
Ɛ2
= 1,9 В
R
1 = 45 Ом
R
2
= 10 Ом
R
3 = 10 Ом
I
1 - ?; I
2 - ?; I
3 - ?
АВС контуры үшін:
ACD контуры үшін:
I
1 = 0,04 А; I
2 = -0,01 А;
I
3
= 0,03 А.
25 слайд
С түйіні үшін: Берілгені: Ɛ1 = 2,1 В Ɛ2 = 1,9 В R 1 = 45 Ом R 2 = 10 Ом R 3 = 10 Ом I 1 - ?; I 2 - ?; I 3 - ? АВС контуры үшін: ACD контуры үшін: I 1 = 0,04 А; I 2 = -0,01 А; I 3 = 0,03 А.
#26 слайд
Үй жұмысы
ЭҚК = 12 В и = 8 В ток көзі ,сыртқы кедергісі
R
1
= 4 Ом және R
2
= 2 Омжәне кедергісі R = 20 Ом
кедергімен қалай жалғанғаны суретте көрсетілген.
Ток көзіндегі және реостаттағы ток күшін табыңыздар.
Жауабы:: I
1
= 0,81A; I
2
= 0,37 A; I
3
= 0,44 A;
26 слайд
Үй жұмысы ЭҚК = 12 В и = 8 В ток көзі ,сыртқы кедергісі R 1 = 4 Ом және R 2 = 2 Омжәне кедергісі R = 20 Ом кедергімен қалай жалғанғаны суретте көрсетілген. Ток көзіндегі және реостаттағы ток күшін табыңыздар. Жауабы:: I 1 = 0,81A; I 2 = 0,37 A; I 3 = 0,44 A;
#27 слайд
Назарларыңызға
рахмет!
27 слайд
Назарларыңызға рахмет!
шағым қалдыра аласыз


