Тақырып бойынша 11 материал табылды

Кирхгоф ережелері 10 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
сабақты бекітуде қолдану
Материалдың қысқаша нұсқасы
img_page_1
Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Слайдтың жеке беттері
Кирхгоф ережелері Физика пәнінің мұғалімі: Балажігітова Нұртілеу Құрманәліқызы

#1 слайд
Кирхгоф ережелері Физика пәнінің мұғалімі: Балажігітова Нұртілеу Құрманәліқызы

1 слайд

Кирхгоф ережелері Физика пәнінің мұғалімі: Балажігітова Нұртілеу Құрманәліқызы

Алған білімдерін физикалық шамалардың мағынасын түсіндіру үшін қолдану; Кирхгоф заңын қолдана білу;  Өткізгішт

#2 слайд
Алған білімдерін физикалық шамалардың мағынасын түсіндіру үшін қолдану; Кирхгоф заңын қолдана білу;  Өткізгіштерді аралас жалғауға арналған есептерді шешуді үйрену. Күтілетін нәтиже:

2 слайд

Алған білімдерін физикалық шамалардың мағынасын түсіндіру үшін қолдану; Кирхгоф заңын қолдана білу;  Өткізгіштерді аралас жалғауға арналған есептерді шешуді үйрену. Күтілетін нәтиже:

Жалпы кедергіні есептеңіз Үй тапсырмасы 1 сурет 2 сурет 3 сурет 4 сурет

#3 слайд
Жалпы кедергіні есептеңіз Үй тапсырмасы 1 сурет 2 сурет 3 сурет 4 сурет

3 слайд

Жалпы кедергіні есептеңіз Үй тапсырмасы 1 сурет 2 сурет 3 сурет 4 сурет

Кирхгофтың бірінші заңы электр зарядының сақталу заңынан туындайды. Кез- келген түйіндегі шығатын токтардың алгеб

#4 слайд
Кирхгофтың бірінші заңы электр зарядының сақталу заңынан туындайды. Кез- келген түйіндегі шығатын токтардың алгебралық қосындысы нольге тең болады. I1 - I2 + I3 - I4 + I5 = 0

4 слайд

Кирхгофтың бірінші заңы электр зарядының сақталу заңынан туындайды. Кез- келген түйіндегі шығатын токтардың алгебралық қосындысы нольге тең болады. I1 - I2 + I3 - I4 + I5 = 0

Ɛ1 - Ɛ2 + Ɛ3 = I1R1 - I2R2 + I3R3 - I4R4 1) Егер ЭҚК бағыты контур бағытымен сәйкес келсе, онда ЭҚК оң; 2) Резис

#5 слайд
 Ɛ1 - Ɛ2 + Ɛ3 = I1R1 - I2R2 + I3R3 - I4R4 1) Егер ЭҚК бағыты контур бағытымен сәйкес келсе, онда ЭҚК оң; 2) Резистордағы кернеудің түсуі оң болады, егер ондағы ток бағыты контур бағытымен сәйкес келсе.

5 слайд

 Ɛ1 - Ɛ2 + Ɛ3 = I1R1 - I2R2 + I3R3 - I4R4 1) Егер ЭҚК бағыты контур бағытымен сәйкес келсе, онда ЭҚК оң; 2) Резистордағы кернеудің түсуі оң болады, егер ондағы ток бағыты контур бағытымен сәйкес келсе.

Есеп №1 Электр шамындағы вольфрам сымының t 1 = 20 0 С температурадағы кедергісі R 1 = 35,8 Ом. Егер шамды U =

#6 слайд
Есеп №1 Электр шамындағы вольфрам сымының t 1 = 20 0 С температурадағы кедергісі R 1 = 35,8 Ом. Егер шамды U = 120 В кернеуге қоссақ қыл сым арқылы I = 0,33 А ток өтеді. Шамның қыл сымындағы температура қандай болады? Вольфрамның температуралық коэффициенті 4,616 -3 К -1 .

6 слайд

Есеп №1 Электр шамындағы вольфрам сымының t 1 = 20 0 С температурадағы кедергісі R 1 = 35,8 Ом. Егер шамды U = 120 В кернеуге қоссақ қыл сым арқылы I = 0,33 А ток өтеді. Шамның қыл сымындағы температура қандай болады? Вольфрамның температуралық коэффициенті 4,616 -3 К -1 .

Берілгені: t1 = 20 0 C; R1 = 35,8 Ом; U = 120 B; I = 0,33 A; = 4,6 10 2 K -1 t2 - ?  1 0 1 (1 )R R t

#7 слайд
Берілгені: t1 = 20 0 C; R1 = 35,8 Ом; U = 120 B; I = 0,33 A; = 4,6 10 2 K -1 t2 - ?  1 0 1 (1 )R R t  2 0 2 (1 )R R t  1 1 0 1t R R   2 2 0 1t R R     2 1 1 2 1 1 t t R R    I U R   C IR IRtU t 0 1 11 2 2200 1    

7 слайд

Берілгені: t1 = 20 0 C; R1 = 35,8 Ом; U = 120 B; I = 0,33 A; = 4,6 10 2 K -1 t2 - ?  1 0 1 (1 )R R t  2 0 2 (1 )R R t  1 1 0 1t R R   2 2 0 1t R R     2 1 1 2 1 1 t t R R    I U R   C IR IRtU t 0 1 11 2 2200 1    

Есеп №2 ЭҚК Ɛ = 2 В және ішкі кедергісі r = 0,3 Ом екі элемент бар. Өте үлкен ток алу үшін бұл элементтерді қалай

#8 слайд
Есеп №2 ЭҚК Ɛ = 2 В және ішкі кедергісі r = 0,3 Ом екі элемент бар. Өте үлкен ток алу үшін бұл элементтерді қалай жалғау керек(тізбектей әлде параллель). Егер сыртқы кедергі а) R = 0,20 Ом; б) R = 16 Ом тең болса, осы жағдайдың әрқайсысы үшін ток күшін есептеңдер. Қай жағдайда тізбектің ПӘК-і жоғары болады.

8 слайд

Есеп №2 ЭҚК Ɛ = 2 В және ішкі кедергісі r = 0,3 Ом екі элемент бар. Өте үлкен ток алу үшін бұл элементтерді қалай жалғау керек(тізбектей әлде параллель). Егер сыртқы кедергі а) R = 0,20 Ом; б) R = 16 Ом тең болса, осы жағдайдың әрқайсысы үшін ток күшін есептеңдер. Қай жағдайда тізбектің ПӘК-і жоғары болады.

Берілгені: = 2 В; r = 0,3 Ом; а) R = 0,20 Ом; б) R =16,0 Ом І1 - ? І2 - ? І3 - ? І4 - ?  А24,0 Ом3,02О

#9 слайд
Берілгені: = 2 В; r = 0,3 Ом; а) R = 0,20 Ом; б) R =16,0 Ом І1 - ? І2 - ? І3 - ? І4 - ?  А24,0 Ом3,02Ом16 В22 2    I б) r + r = 2r. rR I 2 2    А5 Ом3,02Oм2,0 B22 1    Iа)

9 слайд

Берілгені: = 2 В; r = 0,3 Ом; а) R = 0,20 Ом; б) R =16,0 Ом І1 - ? І2 - ? І3 - ? І4 - ?  А24,0 Ом3,02Ом16 В22 2    I б) r + r = 2r. rR I 2 2    А5 Ом3,02Oм2,0 B22 1    Iа)

б) б) 2 111 r r rrr   2rR I    А7,5 2Ом3,0Ом2,0 В2 3   I А12,0 2Ом3,0Ом16 В2 4   I а) б)

#10 слайд
б) б) 2 111 r r rrr   2rR I    А7,5 2Ом3,0Ом2,0 В2 3   I А12,0 2Ом3,0Ом16 В2 4   I а) б)

10 слайд

б) б) 2 111 r r rrr   2rR I    А7,5 2Ом3,0Ом2,0 В2 3   I А12,0 2Ом3,0Ом16 В2 4   I а) б)

Пайдалы қуат . Толық қуат . Онда ПӘК мынығын тең болады: ; %. RIР пол 2  IP зат rRII RI I RI   22 

#11 слайд
Пайдалы қуат . Толық қуат . Онда ПӘК мынығын тең болады: ; %. RIР пол 2  IP зат rRII RI I RI   22   100 rR R  

11 слайд

Пайдалы қуат . Толық қуат . Онда ПӘК мынығын тең болады: ; %. RIР пол 2  IP зат rRII RI I RI   22   100 rR R  

rR R 2  2 r R R   Параллель жалғау кезінде 571,0 2,015,0 2,0 ;25,0 2,06,0 2,0 31       99,0 2 3,0 16

#12 слайд
rR R 2  2 r R R   Параллель жалғау кезінде 571,0 2,015,0 2,0 ;25,0 2,06,0 2,0 31       99,0 2 3,0 16 16 ;964,0 166,0 16 42      

12 слайд

rR R 2  2 r R R   Параллель жалғау кезінде 571,0 2,015,0 2,0 ;25,0 2,06,0 2,0 31       99,0 2 3,0 16 16 ;964,0 166,0 16 42      

Есеп №3 Алғашқыда элементті R 1 = 2 Ом сыртқы кедергімен тұйықтайды, ал содан соң R 2 = 0,5 Ом кедергімен тұйы

#13 слайд
Есеп №3 Алғашқыда элементті R 1 = 2 Ом сыртқы кедергімен тұйықтайды, ал содан соң R 2 = 0,5 Ом кедергімен тұйықтайды. Егер әр жағдай үшін сыртқы тізбектен бөлінетін қуат бірдей және Р 1 = 2,54 Вт тең болса,элементтің ЭҚК мен ішкі кедергісін анықтаңдар.

13 слайд

Есеп №3 Алғашқыда элементті R 1 = 2 Ом сыртқы кедергімен тұйықтайды, ал содан соң R 2 = 0,5 Ом кедергімен тұйықтайды. Егер әр жағдай үшін сыртқы тізбектен бөлінетін қуат бірдей және Р 1 = 2,54 Вт тең болса,элементтің ЭҚК мен ішкі кедергісін анықтаңдар.

Берілгені: R1 = 2 Ом; R2 = 0,5 Ом; Р1 = Р2; Р1 = 2,54 Вт ____________ - ? r - ?  Шешуі: Екі жағдай үшін

#14 слайд
Берілгені: R1 = 2 Ом; R2 = 0,5 Ом; Р1 = Р2; Р1 = 2,54 Вт ____________ - ? r - ?  Шешуі: Екі жағдай үшін сызба сызамыз. rR I    1 1 rR I    2 2

14 слайд

Берілгені: R1 = 2 Ом; R2 = 0,5 Ом; Р1 = Р2; Р1 = 2,54 Вт ____________ - ? r - ?  Шешуі: Екі жағдай үшін сызба сызамыз. rR I    1 1 rR I    2 2

1 2 11 RIP 2 2 22 RIP 2 2 21 2 1 RIRI     2 2 2 2 12 1 2 rR R R rR      21RRr 15,02 r Ом 1 1 R P I

#15 слайд
1 2 11 RIP 2 2 22 RIP 2 2 21 2 1 RIRI     2 2 2 2 12 1 2 rR R R rR      21RRr 15,02 r Ом 1 1 R P I  rRR P    11  rR R P  1 1 Жауабы: = 3,38 В және ішкі кедергі r = 10 м. 

15 слайд

1 2 11 RIP 2 2 22 RIP 2 2 21 2 1 RIRI     2 2 2 2 12 1 2 rR R R rR      21RRr 15,02 r Ом 1 1 R P I  rRR P    11  rR R P  1 1 Жауабы: = 3,38 В және ішкі кедергі r = 10 м. 

Есеп №4 Батареяның ЭҚК = 120 В, кедергілері R 3 = 30 Ом, R 2 = 60 Ом. Сұлбасы суретте келтірілген. Амперметр I

#16 слайд
Есеп №4 Батареяның ЭҚК = 120 В, кедергілері R 3 = 30 Ом, R 2 = 60 Ом. Сұлбасы суретте келтірілген. Амперметр I = 2 А ток күшін көрсетеді. R 1 кедергіден бөлінетін қуатты табыңдар. Ток көзінің кедергісін ескермеуге болады.

16 слайд

Есеп №4 Батареяның ЭҚК = 120 В, кедергілері R 3 = 30 Ом, R 2 = 60 Ом. Сұлбасы суретте келтірілген. Амперметр I = 2 А ток күшін көрсетеді. R 1 кедергіден бөлінетін қуатты табыңдар. Ток көзінің кедергісін ескермеуге болады.

Берілгені : Ɛ= 120 В; R 3 = 30Ом; R 2 = 60 Ом; I = 2 A Р - ? Шешуі: R 1 кедергіден бөлінетін қуат: . R 1 жә

#17 слайд
Берілгені : Ɛ= 120 В; R 3 = 30Ом; R 2 = 60 Ом; I = 2 A Р - ? Шешуі: R 1 кедергіден бөлінетін қуат: . R 1 және R 2 кедергілер параллель жалғанғандықтан, екі кедергідегі кернеу бірдей U 12. Бұл бөліктегі жалпы кедергі мынаған тең. 1 2 12 1 2 1 R U RIP  общ R RR RR   21 12 21 12 3 3 RR RR R RR I общ           21 12 3 RR RR IIR R 1 = 60 Ом.

17 слайд

Берілгені : Ɛ= 120 В; R 3 = 30Ом; R 2 = 60 Ом; I = 2 A Р - ? Шешуі: R 1 кедергіден бөлінетін қуат: . R 1 және R 2 кедергілер параллель жалғанғандықтан, екі кедергідегі кернеу бірдей U 12. Бұл бөліктегі жалпы кедергі мынаған тең. 1 2 12 1 2 1 R U RIP  общ R RR RR   21 12 21 12 3 3 RR RR R RR I общ           21 12 3 RR RR IIR R 1 = 60 Ом.

R 1 кедергідегі кернеудің түсуін U 12 табуға болады: 12 3 U IR  U 12 = 120 - 2  30 = 60 В. R 1 кедергідегі б

#18 слайд
R 1 кедергідегі кернеудің түсуін U 12 табуға болады: 12 3 U IR  U 12 = 120 - 2  30 = 60 В. R 1 кедергідегі бөлінетін қуатты есептейміз Р = 60 2 /60 = 60 Вт. Жауабы: Р = 60 Вт.

18 слайд

R 1 кедергідегі кернеудің түсуін U 12 табуға болады: 12 3 U IR  U 12 = 120 - 2  30 = 60 В. R 1 кедергідегі бөлінетін қуатты есептейміз Р = 60 2 /60 = 60 Вт. Жауабы: Р = 60 Вт.

ЭҚК бірдей екі элемент = 2В және ішкі кедергілері r 1 = 1 Ом, r 2 = 2 Ом сыртқы кедергімен R тұйықталған. ЭҚК

#19 слайд
ЭҚК бірдей екі элемент = 2В және ішкі кедергілері r 1 = 1 Ом, r 2 = 2 Ом сыртқы кедергімен R тұйықталған. ЭҚК элемент арқылы I 1 = 1 А ток өтеді. R кедергі және ЭҚК-і арқыл өтетін I 2 ток күшін табыңдар . R кедергі арқылы қандай ток өтеді. Жалғау сұлбасы суретте көрсетілген.

19 слайд

ЭҚК бірдей екі элемент = 2В және ішкі кедергілері r 1 = 1 Ом, r 2 = 2 Ом сыртқы кедергімен R тұйықталған. ЭҚК элемент арқылы I 1 = 1 А ток өтеді. R кедергі және ЭҚК-і арқыл өтетін I 2 ток күшін табыңдар . R кедергі арқылы қандай ток өтеді. Жалғау сұлбасы суретте көрсетілген.

Берілгені: Ɛ = 2В; r 1 = 1 Ом; r 2 = 2 Ом; I 1 = 1 A __________ I 2 - ? R - ? I - ? I 1 + I 2 - I = 0. IR + I

#20 слайд
Берілгені: Ɛ = 2В; r 1 = 1 Ом; r 2 = 2 Ом; I 1 = 1 A __________ I 2 - ? R - ? I - ? I 1 + I 2 - I = 0. IR + I 1r 1 =Ɛ1 I 2r 2 + IR = Ɛ2.

20 слайд

Берілгені: Ɛ = 2В; r 1 = 1 Ом; r 2 = 2 Ом; I 1 = 1 A __________ I 2 - ? R - ? I - ? I 1 + I 2 - I = 0. IR + I 1r 1 =Ɛ1 I 2r 2 + IR = Ɛ2.

        . ; ; 222 111 21   rIIR rIIR III Үш белгісізі бар теңдеулер жүйесін аламыз. A5,0 2 2111 2  

#21 слайд
        . ; ; 222 111 21   rIIR rIIR III Үш белгісізі бар теңдеулер жүйесін аламыз. A5,0 2 2111 2    r rI I I = I 1 + I 2 = 1,5 A. Ом66,0Ом 3 2 R Жауабы : I 2 = 0,5 А, I = I 1 + I 2 = 1,5А R = 2/3 Ом.

21 слайд

        . ; ; 222 111 21   rIIR rIIR III Үш белгісізі бар теңдеулер жүйесін аламыз. A5,0 2 2111 2    r rI I I = I 1 + I 2 = 1,5 A. Ом66,0Ом 3 2 R Жауабы : I 2 = 0,5 А, I = I 1 + I 2 = 1,5А R = 2/3 Ом.

Есеп №6 Екі бірдей элемент ЭҚК = 2 В және ішкі кедергісі r 1 = l 2 =0,5 Ом. R 1 = 0,5 Ом , R 2 = 1,5 Ом кедергі а

#22 слайд
Есеп №6 Екі бірдей элемент ЭҚК = 2 В және ішкі кедергісі r 1 = l 2 =0,5 Ом. R 1 = 0,5 Ом , R 2 = 1,5 Ом кедергі арқылы өтетін I 1 , I 2 токты және ЭҚК арқылы өтетін I токты анықтаңдар.Сұлба суретте көрсетілген.

22 слайд

Есеп №6 Екі бірдей элемент ЭҚК = 2 В және ішкі кедергісі r 1 = l 2 =0,5 Ом. R 1 = 0,5 Ом , R 2 = 1,5 Ом кедергі арқылы өтетін I 1 , I 2 токты және ЭҚК арқылы өтетін I токты анықтаңдар.Сұлба суретте көрсетілген.

Берілгені: Ɛ= 2 В; r 1 = r 2 = 0,5 Ом; R 1 = 0,5 Ом; R 2 = 1,5 Ом _____________ I 1 - ? I 2 - ? I - ? I 2 +

#23 слайд
Берілгені: Ɛ= 2 В; r 1 = r 2 = 0,5 Ом; R 1 = 0,5 Ом; R 2 = 1,5 Ом _____________ I 1 - ? I 2 - ? I - ? I 2 + I 1 = I . Ir 1 + I 2 r 2 + I 2 R 2 = 1 2   Ir 1 + I 1 R 1 = Ɛ1         . ; ; 1111 2122221 12   RIIr RIrIIr III I 1 = 2,28 А ; I 2 = 0,56 А; I = I 1 + I 2 = 1,72 А. I 1 I 1

23 слайд

Берілгені: Ɛ= 2 В; r 1 = r 2 = 0,5 Ом; R 1 = 0,5 Ом; R 2 = 1,5 Ом _____________ I 1 - ? I 2 - ? I - ? I 2 + I 1 = I . Ir 1 + I 2 r 2 + I 2 R 2 = 1 2   Ir 1 + I 1 R 1 = Ɛ1         . ; ; 1111 2122221 12   RIIr RIrIIr III I 1 = 2,28 А ; I 2 = 0,56 А; I = I 1 + I 2 = 1,72 А. I 1 I 1

Есеп №7 Элементтердің ЭҚК = 2,1 В және = 1,9 В, кедергілері R 1 = 45 Ом, R 2 = 10 Ом және R 3 = 10 Ом. Ток кө

#24 слайд
Есеп №7 Элементтердің ЭҚК = 2,1 В және = 1,9 В, кедергілері R 1 = 45 Ом, R 2 = 10 Ом және R 3 = 10 Ом. Ток көзінің ішкі кедергісін нольге тең деп санаймыз. Тізбектің барлық бөлігіндегі ток күшінің мәнін анықтаңдар.

24 слайд

Есеп №7 Элементтердің ЭҚК = 2,1 В және = 1,9 В, кедергілері R 1 = 45 Ом, R 2 = 10 Ом және R 3 = 10 Ом. Ток көзінің ішкі кедергісін нольге тең деп санаймыз. Тізбектің барлық бөлігіндегі ток күшінің мәнін анықтаңдар.

С түйіні үшін: Берілгені: Ɛ1 = 2,1 В Ɛ2 = 1,9 В R 1 = 45 Ом R 2 = 10 Ом R 3 = 10 Ом I 1 - ?; I 2 - ?; I 3 - ?

#25 слайд
С түйіні үшін:  Берілгені: Ɛ1  = 2,1 В Ɛ2  = 1,9 В R 1 = 45 Ом R 2  = 10 Ом R 3 = 10 Ом I 1 - ?; I 2 - ?; I 3 - ? АВС контуры үшін:  ACD контуры үшін:  I 1 = 0,04 А; I 2 = -0,01 А;  I 3  = 0,03 А.

25 слайд

С түйіні үшін:  Берілгені: Ɛ1  = 2,1 В Ɛ2  = 1,9 В R 1 = 45 Ом R 2  = 10 Ом R 3 = 10 Ом I 1 - ?; I 2 - ?; I 3 - ? АВС контуры үшін:  ACD контуры үшін:  I 1 = 0,04 А; I 2 = -0,01 А;  I 3  = 0,03 А.

Үй жұмысы ЭҚК = 12 В и = 8 В ток көзі ,сыртқы кедергісі R 1 = 4 Ом және R 2 = 2 Омжәне кедергісі R = 20 Ом ке

#26 слайд
Үй жұмысы ЭҚК = 12 В и = 8 В ток көзі ,сыртқы кедергісі R 1 = 4 Ом және R 2 = 2 Омжәне кедергісі R = 20 Ом кедергімен қалай жалғанғаны суретте көрсетілген. Ток көзіндегі және реостаттағы ток күшін табыңыздар. Жауабы:: I 1 = 0,81A; I 2 = 0,37 A; I 3 = 0,44 A;

26 слайд

Үй жұмысы ЭҚК = 12 В и = 8 В ток көзі ,сыртқы кедергісі R 1 = 4 Ом және R 2 = 2 Омжәне кедергісі R = 20 Ом кедергімен қалай жалғанғаны суретте көрсетілген. Ток көзіндегі және реостаттағы ток күшін табыңыздар. Жауабы:: I 1 = 0,81A; I 2 = 0,37 A; I 3 = 0,44 A;

Назарларыңызға рахмет!

#27 слайд
Назарларыңызға рахмет!

27 слайд

Назарларыңызға рахмет!

Файл форматы:
pptx
14.06.2018
3887
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12