Күш.Масса.Ньютонның екінші заңы

#1 слайд
Физика. 9 сынып. Физика пәнінің мұғалімі Канатова Багила Елсуерқызы Күш. Масса. Ньютонның екінші заңы. Сабақ тақырыбы:

1 слайд

#2 слайд
С а б а қ т а н қ а л м а й , с а п а л ы д а , с а н а л ы б і л і м а л у

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың барысы Сабақтың барысы VIVIІІ Сөзжұмбақ Сөзжұмбақ шешушешу ІІІІІІ Өткенді Өткенді қайталауқайталау VV Деңгейлік Деңгейлік тапсырмалартапсырмалар ІІVV Жаңа Жаңа сабақсабақ VIVIІІІІ Үй Үй тапсырмасытапсырмасы ІІ ТақырыбыТақырыбы ІІІІ МақсатыМақсаты VIVI ““Бәйге” Бәйге” ойыныойыны

3 слайд

#4 слайд
1.1.Денелердің механикалық қозғалысын Денелердің механикалық қозғалысын зерттеу барысында ауырлық, серпімділік, зерттеу барысында ауырлық, серпімділік, үйкеліс күштері туралы түсіндіру. үйкеліс күштері туралы түсіндіру. Механиканың ең іргелі заңдарының бірі Механиканың ең іргелі заңдарының бірі Ньютонның екінші заңын тұжырымдау.Ньютонның екінші заңын тұжырымдау. 2.2.Оқушылардың ақыл-ойын, байқағыштық Оқушылардың ақыл-ойын, байқағыштық қабілеттерін дамыту, физика пәніне қабілеттерін дамыту, физика пәніне қызығушылығын арттыру.қызығушылығын арттыру. 3.3.Балаларды әдептілікке, ұқыптылыққа, Балаларды әдептілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа тәрбиелеу. алғырлыққа тәрбиелеу. МақсатыМақсаты

4 слайд

#5 слайд
Қайталау сұрақтары 1.Динамика нені зерттейді? 2.Санақ жүйесі дегеніміз не? 3.Қандай санақ жүйесі инерциялық деп аталады? Мысал келтір. 4.Жермен байланысқан санақ жүйесі инерциялық жүйеге жата ма? 5.Ньютонның бірінші заңын тұжырымда. Мысал келтір. 6.Үдеу дегеніміз не? Формуласын жаз. ““Кім жылдам?”Кім жылдам?”

5 слайд

#6 слайд
Күш. Масса. Күш. Масса. Ньютонның екінші заңы.Ньютонның екінші заңы. Жаңа сабақЖаңа сабақ

6 слайд

#7 слайд
Күш деп бір дененің екінші бір денеге механикалық әсерін сипаттайтын және осы әсердің өлшемі болатын векторлық физикалық шамасын айтады. “Күш” деген терминнің денелерің өзара әсерлесуімен байланысты екенін және оның сандық мөлшері екенін есте ұстаған жөн. Ньютонның атымен Халықаралық бірліктер жүйесінде күштің өлшем бірлігі – ньютонмен өлшенеді.

7 слайд

#8 слайд
Тең Тең емес

8 слайд

#9 слайд
Ауырлық күші деп денелердің Жерге тартылу күшін айтады. Ғ а =mg, мұнадағы m- дененің массасы , ал g- дененің еркін түсу үдеуі, оның модулі шамамен 9,8 м/с 2 - қа тең Ғ а

9 слайд

#10 слайд
серп серп Серпімділік күші деп дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын күшті айтады.Бұл күш денелерді қысу, созу, майыстыру немесе бұрау кезінде пайда болады. Серпімділік күші әр қашан дененің пішіні мен өлшем дерінің өзгеруін тудырған күшке қарама-қарсы бағытталады. lkF серп Гук заңы

10 слайд

#11 слайд
Үйкеліс күші деп денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күшті айтады және ол күш әрдайым жанасу бетінің бойымен қозғалыс бағытына қарама - қарсы жаққа қарай бағытталады. |F үйк |=μN, мұндағы μ- үйкеліс коэффициенті деп аталатын пропорционалдық коэффициент. Үйкеліс күші: 1. Сырғанау 2. Тербеліс 3. Тыныштық Үйкеліс күші

11 слайд

#12 слайд
F N Fүйк Р Қарастырылатын дененің үйкеліс күші екінші дененің бетін басып қысатын күшке (демек, тіректің реакция күшіне де) үйкелісетін беттердің материалы мен өнделу сапасына байланысты болады. Тіректің реакция күші деп тіректің денеге әрекет ететін серпімділік күшін айтады.

12 слайд

#13 слайд
Теңәрекетті күш деп денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын күшті айтады.

13 слайд

#14 слайд
Дененің массасы – оның инерттілігінің, яғни күштің әрекетінен белгілі бір үдеу алу қабілетінің сандық сипаттамасы болып табылады. Денелер жүйесінің массасы оны құрайтын денелердің массаларының қосындысына тең болады, яғни m = m 1+ m 2+…+m n. Денеге бірдей күш түсірілген жағдайда денелердің алатын үдеуі олардың массаларына кері пропорционал болатындығын байқаймыз. Дененің массасы неғұрлым үлкен болса , белгілі бір күш әрекетінен ол соғұрлым аз үдеу алады.

14 слайд

#15 слайд
Дененің үдеуі мен оған әрекет етуші күш арасында Ғ ~ а ( m= const кезінде) және кез келген дененің үдеуімен оның массасының арасында а ~ (Ғ= const болғандағы) байланыс болса , онда механиканың іргелі заңдарының бірі Ньютонның екінші заңы былайша тұжырымдалады: m 1

15 слайд

#16 слайд
Есте сақта Дене туындайтын үдеу оған әрекет етуші күшке тура пропорционал, ал оның массасы кері пропорционал: m F а

16 слайд

#17 слайд
Ньютонның екінші заңының формуласы amF

17 слайд

#18 слайд
Күш.Масса.Ньютонның екінші заңы тақырыбына есептер шығару 1) Егер m 1 = m 2 = 2кг , ал Ғ = 12 Н болса , онда денелер қандай үдеумен қозғалады? І деңгей

18 слайд

#19 слайд
2) Массасы 4 кг дене қандай да бір күшті әрекетінен 2м/с 2 үдеу алады. Массасы 8 кг денеге дәл осындай күшпен әрекет еткенде , ол қандай үдеу алады?

19 слайд

#20 слайд
3) Реактивті ұшақтың массасы 60 т қозғалтқышының тарту күші 90 кН болса , ол екпін алғанда қандай үдеумен қозғалады ?

20 слайд

#21 слайд
ІІ деңгей 1) Массасы 5кг дене 15 м\с 2 үдеумен вертикаль құлауы үшін оған қандай күш әрекет ету керек ?

21 слайд

#22 слайд
2) Жеңіл автокөлігінің массасы 2 т, ал жүк автокөлігінің массасы 8 т . Жүк автокөлігінің тарту күші жеңіл автокөлігінің тарту күшінен екі есе артық, олардың үдеулерін салыстырыңдар.

22 слайд

#23 слайд
3) 1,5 м/с² жылдамдықпен үдейтін массасы 600 кг машинаға әсер ететін тең әсерлі күшті есептеңіз. 600кг

23 слайд

#24 слайд
ІІІ деңгей а 0,4м\с 2 2км\с 2 0,1м\с 2 5см\с 2 m8кг 3г 200кг 10г F2Н 6мН 20Н 1 кН Ғ күшінің әсерімен массасы m-ге тең дене a үдеумен қозғалады. Кестені толтырыңдар.

24 слайд

#25 слайд
Мына өрнектердің арасында қандай байланыс бар ? N тіректің реакция күші,Н F күш,Н A механикалық жұмыс,Дж t уақыт, с k қатаңдық m дененің массасы,кг μ Үйкеліс коэффициенті S жол,м

25 слайд

#26 слайд
“Бәйге” ойыны 10 10 10 20 20 20 303030

26 слайд

#27 слайд
Сұрақ Күш нені сипаттайды?

27 слайд

#28 слайд
Сұрақ Күш неліктен векторлық шама болып саналады?

28 слайд

#29 слайд
Сұрақ Денелердің инерттілік қасиетінің мәні неде?

29 слайд

#30 слайд
Сұрақ Дененің массасы дегеніміз не? Ол қандай шамаға жатады – векторлық па әлде скалярлық па?

30 слайд

#31 слайд
Сұрақ Ньютонның екінші заңы қалай тұжырымдалады?

31 слайд

#32 слайд
Сұрақ Бірнеше күш әрекет еткендегі дененің үдеуін қалай табуға болады?

32 слайд

#33 слайд
Сұрақ Күш пен үдеудің арасында қандай байланыс бар?

33 слайд

#34 слайд
Сұрақ Күштердің қандай түрлерін білесіңдер? Мысал келтіріңдер.

34 слайд

#35 слайд
Сұрақ Массасы 200 г дене 1,5 м/с 2 үдеумен қозғалуы үшін оған қандай күш түсіру қажет?

35 слайд

#36 слайд
Сөзжұмбақты шешу д и н а м и к а 1.Күштің бір түрі 2.Ньтонның бірінші заңы басқаша қалай аталады? 3.Динамиканың негізгі заңдарын ашқан ағылшын ғалымы 4.Денелердің Жерге тартылу күші 5.Инерттіліктің сандық сипаттамасы ретінде қолданылатын физикалық шама 6.Ньютонның аты 7.Денелердің бір-біріне әрекетінің сандық өлшемін сипаттайтын физикалық шама 8.Денелер жүйесінің массасы оны құрайтын денелердің массаларының қосындысына тең болады, ондай шамаларды қалай атайды?

36 слайд

#37 слайд
Үйге тапсырма §11. Күш 9-жаттығу №3, №4 §12. Ньютонның екінші заңы. Масса 10 жаттығу №3, №4

37 слайд

#38 слайд
Назарларыңызға рахмет!

38 слайд