Лоренц күші 10 сынып

#1 слайд
Лоренц күші 10.4 Магнит өрісі

1 слайд

#2 слайд
Оқу мақсаттары: - Магниттік өрісте қозғалатын зарядқа әсер ететін күштің бағытын анықтау; - F=qVBsinα формуласын білу және қолдану;

2 слайд

#3 слайд
Bilimland.kz Лоренц күші және бағытымен таныстыру

3 слайд

#4 слайд
Лоренц күші Лоренц күші - магнит өрісіндегі әрбір зарядтқа әсер ететін магнит өрісінің күші В – магнит индукция векторының модулі q 0– бөлшектің заряды υ - бөлшектің жылдамдығы sinVBqF Л  HF Л  α = (υ ^ B )

4 слайд

#5 слайд
Лоренц күшінің бағытын анықтау Сол қол ережесі: Сол қолдың алақанының орналасуы: В векторы - алақанға кіреді υ жылдамдық векторы - төрт саусақ бағытымен бағыттас Лоренц күші F - оң (+) заряд үшін бас бармақтың бағытымен сәйкес, ал теріс (-) заряд үшін бас бармақ бағытына қарама- қарсы

5 слайд

#6 слайд
Қозғалатын зарядтарға әсер ететін күштің бөлшектердің жылдамдығына перпендикулярлығы туралы факті екі маңызды иеяларға алып келеді: Траектория – бұл шеңбердің доғасы. Магнит өрісі қозғалыстағы зарядтарға жұмыс атқармайды.

6 слайд

#7 слайд
Мысалы

7 слайд

#8 слайд
Мысал есеп 3 Индукциясы B=0,3 Тл біртекті магнит өрісі координаттық жазықтықта X осімен бағытталған. Y осі бойымен υ=5·10 6 м/с жылдамдықпен қозғалып келе жатқан протонға әсер ететін Лоренц күшін есептеңіз (протон заряды электрон зарядына тең) Жауабы: 2,4·10 -13 Н

8 слайд

#9 слайд
Мысал есеп 4 Лоренц күшінің бағытын көрсетіңіз

9 слайд

#10 слайд
Тогы бар рамаға магнит өрісінің әсері

10 слайд

#11 слайд
M – айналдырушы момент [Н·м] S – раманың ауданы [м 2 ] Тогы бар раманы айналдырушы момент

11 слайд

#12 слайд
Қолдануы Бұл жұмыстың электронды сәулелік осциллографтың жұмысы мен Жердің магниттік өрісіндегі күн желі бөлшектерінің ауытқуына қатысы бар. 1200-ден астам екі өрісті магниттер шеңберлік траекториядағы иондардың түйіндерінен ауытқуы үшін пайдаланылатын Ядролық зерттеулер мәселелері жөніндегі Еуропалық Ұйымдағы LHC сияқты бөлшектерді жылдамдатқыштарды жобалау кезіндеде маңызды. Басқа сәйкес мысалдар болып масс-спектрометрлердегі күшті магниттік өрістерге қолдану және изотоптарды бөлу (мысалы, жасты радиологиялық анықтау үшін немесе уранды молайту үшін) мысалдары табыла алады

12 слайд

#13 слайд
Мысал есеп 5 Қабырғасы 10см шаршы тәрізді рама индукциясы 0,1 Тл болатын магнит өрісінде орналасқан. Рамадан өтетін ток күші 5А болса, оған әсер ететін ең үлкен айналдырушы момент неге тең? Жауабы: 5 мН·м Индукциясы 0,05 Тл біртекті магнит өрісінде(магнит индукциясы векторы жылдамдық векторына перпендикуляр) электрон қандай үдеумен қозғалады, егер оған әсер етуші Лоренц күші 5*10 -13 Н болса

13 слайд

#14 слайд
Зарядталған бөлшектердің магнит өрісінде қозғалыс траекториясы 1. Егер зарядталған бөлшек магнит өрісі индукциясы сызықтарына параллель ұшып кірсе, онда ол бірқалыпты түзусызықты қозғалады. υ=const В   0 0   a F л  

14 слайд

#15 слайд
2. Егер зарядталған бөлшек магнит өрісі индукциясы сызықтарына перпендикуляр ұшып кірсе, ол шеңбер бойымен айнала бастайды траектория радиусы айналу периоды Егер заряд теріс болса, онда ол кері бағытта қозғалады!!! В   α=90°   л F

15 слайд

#16 слайд
3. Егер зарядталған бөлшек магнит өрісі сызықтарына α бұрыш жасай енсе, онда ол спираль бойымен немесе винт тәрізді траекториямен қозғалады  900 ||  

16 слайд

#17 слайд
Бөлшектердің қозғалыс траекториясының қолданылуы

17 слайд

#18 слайд
Мысал есеп 6 Индукциясы B=0,3 Тл біртекті магнит өрісіне υ=5·10 6 м/с жылдамдықпен протон перпендикуляр бағытта енеді. Протонның қозғалыс траекториясының радиусын және периодын табыңдар (m p=1,67 ·10 -27 кг) Жауабы: R=17см T=0,22мкс

18 слайд

#19 слайд
Негізгі формулалардың дұрыстығын тексеру (көп нүктенің орнына керекті физикалық шаманы жазыңыз): а) В= F/I…; б) Fл= eB…sinα; в) T=2π…/υ; г) E=F/…; д) Fa=B……sinα; е) F=mа ц.т =m…/r.

19 слайд

#20 слайд
Негізгі формулалардың дұрыстығын тексеру (көп нүктенің орнына керекті физикалық шаманы жазыңыз): а) В= F/I *l*sinα б) Fл= eBυsinα в) T=2πR/υ г) E=F/q д) Fa=B*I*l*sinα; е) F=m*а ц.т =m*υ 2 /r.

20 слайд

#21 слайд
физикалық шамалардың өлшем бірліктерін тексеру Тл= В= Н= Кл= Дж=

21 слайд

#22 слайд
физикалық шамалардың өлшем бірліктерін тексеру Тл= Н/А *м; В= Дж/Кл; Н= кг * м/с 2 ; Кл=А *с; Дж=Н *м;

22 слайд

#23 слайд
Лоренц күшінің бағытың анықта B - B - + B - B B           +

23 слайд

#24 слайд
Лоренц күшінің бағытың анықта B - B - + B - B B           +

24 слайд

#25 слайд
Лоренц күшіне арналған есеп шығару алгоритмі B R ЛF  Л F    +   - цЛ Л maF BqF   R a ц 2   qB m R   Bq R m    2

25 слайд

#26 слайд
Есептер жинағынан есептер шығару №3.312, 3.316, 3.317 3.318

26 слайд