Мақал мәтелдердегі киелі сандардың маңызы

#1 слайд
Мектеп: «Екпінді орталау мектебі» коммуналдқ мемлекеттік мекемесі Сыныбы: 5 Тақырыбы: «Мақал – мәтелдердегі киелі сандардың мәнін ашу» Жетекші: Кистауова Назерке Алшынбайқызы

1 слайд

#2 слайд
Мақсаты Мақсаты

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд
Мақал-мәтелдердің құрамында сан есімдер жиі қолданылады. Бір мылтықтың аузына, Мың кісі сияды, - деген мақалда бір сөзі есептік сан есім, заттың сандық мөлшерін білдіріп тұр. Бірақ мылтық біреу болғанмен мың, яғни көп кісіге жарайтындығын, көптік қызмет атқаратындығын көрсетеді.

4 слайд

#5 слайд
Мақал – мәтелдердегі кейбір киелі сандарды төмендегіше топтастыруға болады Мақал – мәтелдердегі кейбір киелі сандарды төмендегіше топтастыруға боладыАуа-райына байланысты мақал- мәтелдердегі киелі сандар Ауа-райына байланысты мақал- мәтелдердегі киелі сандарМақал-мәтелдердегі септік, тәуелділік, жіктік жалғауларында тұрған сан есімдер Мақал-мәтелдердегі септік, тәуелділік, жіктік жалғауларында тұрған сан есімдерСан есімдердің есептік, реттік, жинақтық түрлеріне негізделген мақал- мәтелдер Сан есімдердің есептік, реттік, жинақтық түрлеріне негізделген мақал- мәтелдер Жан- жануарларға байланысты кездесетін киелі сандар Жан- жануарларға байланысты кездесетін киелі сандарАғайын-туысқа байланысты мақал- мәтелдердегі киелі сандар Ағайын-туысқа байланысты мақал- мәтелдердегі киелі сандар

5 слайд

#6 слайд
Ағайын-туысқа байланысты мақал- мәтелдердегі киелі сандар Туысы бірдің, уысы бір Екі аяқта бөле тату, төрт аяқта бота тату Ер жігіттің екі сөйлегені өлгені. Алты аға бірігіп әке болмас, Жеті жеңге бірігіп ана болмас. Күйеу жүзден үлкен, Жиен мыңнан үлкен. Ер кезегі үшке дейін

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
Мақал – мәтелдердегі киелі сан Мақал – мәтелдердегі киелі санЖетіге келгенше жерден таяқ жейсің Жетіге келгенше жерден таяқ жейсіңЖеті қабат жердің асты Жеті қабат жердің асты

9 слайд

#10 слайд
Тоғыз қабат торқа кигізген Тоғыз қабат торқа кигізгенТоғыз жолдың торабына Тоғыз жолдың торабынаМақал – мәтелдердегі киелі сан Мақал – мәтелдердегі киелі сан

10 слайд

#11 слайд
40 санына байланысты кездесетін жолдар: 40 санына байланысты кездесетін жолдар:Қырықта қылаң, елуде елес Қырықта қылаң, елуде елесОтызыңда орда бұзсаң Қырқыңда қыр аспассың Отызыңда орда бұзсаң Қырқыңда қыр аспассың

11 слайд

#12 слайд
Қазақ халқы ағайын, туған – туысқанын сыйлап, дәріптеп келген. Құда – жекжаттың, күйеу, жиен, нағашылардың алатын орындары ерекше. Бұл мақал арқылы үрім – бұтақтың, құда – жекжаттың бір – бірімен тығыз байланысты болып, бірін – бірі сыйлап өткендігін көрсетеді. Халық даналығы, байлығы – мақал – мәтелдердің еліміздің болашағы жастарды тәрбиелеуде, ақыл кеңес беріп отыру жолында атқаратын маңызы зор. Ғылымымызға, тілімізге байланысты келіп қосылып жатқан жаңалықтарға, жаңа ағымдарға байланысты мақал –мәтелдер толықтырылып, өзінің қорын көбейте береді. Қазақ халқы ағайын, туған – туысқанын сыйлап, дәріптеп келген. Құда – жекжаттың, күйеу, жиен, нағашылардың алатын орындары ерекше. Бұл мақал арқылы үрім – бұтақтың, құда – жекжаттың бір – бірімен тығыз байланысты болып, бірін – бірі сыйлап өткендігін көрсетеді. Халық даналығы, байлығы – мақал – мәтелдердің еліміздің болашағы жастарды тәрбиелеуде, ақыл кеңес беріп отыру жолында атқаратын маңызы зор. Ғылымымызға, тілімізге байланысты келіп қосылып жатқан жаңалықтарға, жаңа ағымдарға байланысты мақал –мәтелдер толықтырылып, өзінің қорын көбейте береді.

12 слайд