Мақтааралым Мақтанышым, Мақтаарал
Мақтааралым Мақтанышым, Мақтаарал

#1 слайд
Мақтаралым
Мақтанышым Аты-жөні
1 слайд
Мақтаралым Мақтанышым Аты-жөні
#2 слайд
Мақтаарал ауданы — Түркістан
облысының қиыр оңтүстік бөлігінде
орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлік.
Жерінің аумағы 1,8 мың км (облыс
аумағының 1,5%-ы).
Аудан жеріндегі 67 елді мекен 2 кенттік
және 8 ауылдық округке біріктірілген.
Орталығы — Мырзакент кенті.
Халқының саны — 133 539 адам.
2 слайд
Мақтаарал ауданы — Түркістан облысының қиыр оңтүстік бөлігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлік. Жерінің аумағы 1,8 мың км (облыс аумағының 1,5%-ы). Аудан жеріндегі 67 елді мекен 2 кенттік және 8 ауылдық округке біріктірілген. Орталығы — Мырзакент кенті. Халқының саны — 133 539 адам.
#3 слайд
М
а
қ
т
а
р
а
лБұрынғы Сырдария губерниясы, Ташқазақ уезінің
Иіржар болысы таратылып, соның негізінде 1928
жылы 3 қыркүйекте Иіржар ауданы болып қайта
құрылды.
1930 жылдан Мақтаарал ауданы. 1997 жылы 24
сәуірде мақталы үш аудан (Асықата, Жетісай,
Мақтаарал) таратылып, олардың аумағында
әкімшілік орталығы - Жетісай қаласы болатын
Мақтаарал ауданы құрылды.
2018 жылы 8 маусымда қайтадан Жетісай және
Мақтаарал ауданы боп екіге бөлінді.
3 слайд
М а қ т а р а лБұрынғы Сырдария губерниясы, Ташқазақ уезінің Иіржар болысы таратылып, соның негізінде 1928 жылы 3 қыркүйекте Иіржар ауданы болып қайта құрылды. 1930 жылдан Мақтаарал ауданы. 1997 жылы 24 сәуірде мақталы үш аудан (Асықата, Жетісай, Мақтаарал) таратылып, олардың аумағында әкімшілік орталығы - Жетісай қаласы болатын Мақтаарал ауданы құрылды. 2018 жылы 8 маусымда қайтадан Жетісай және Мақтаарал ауданы боп екіге бөлінді.
#4 слайд
Мақтар
алМақтаарал ауданы Мырзашөл құмды
жазығының солтүстігінде , Сырдария
өзінінің сол жағалауында,
абсолюттік биіктігі 150-250 метр
төбелі, белесті жазықта орналасқан.
Ауданның батысы, шығысы мен
оңтүстігі Өзбекстанмен шекаралас. Солтүстігін түгелдей алып жатқан
Шардара бөгені (1974) арқылы
Сарыағаш, Шардара ауданымен
шектеседі. Ауданның жер қойнауынан
минералды су, құрылыс материалдары
барланған.
4 слайд
Мақтар алМақтаарал ауданы Мырзашөл құмды жазығының солтүстігінде , Сырдария өзінінің сол жағалауында, абсолюттік биіктігі 150-250 метр төбелі, белесті жазықта орналасқан. Ауданның батысы, шығысы мен оңтүстігі Өзбекстанмен шекаралас. Солтүстігін түгелдей алып жатқан Шардара бөгені (1974) арқылы Сарыағаш, Шардара ауданымен шектеседі. Ауданның жер қойнауынан минералды су, құрылыс материалдары барланған.
#5 слайд
Климаты континенттік, қысы қысқа, біршама
жұмсақ, жазы ыстық, аңызақты.
Қаңтардың жылдық орташа температурасы
-3-4°С, шілдеде 28-29°С. Жауын-шашынның
жылдық орташа мөлшері 200-250 мм. “
Достық" (бұрынғы С.И.Киров атындағы) каналы
- ауданның басты су көзі. Жер асты суының мол
қоры бар.
Ауданның жерінде эфемерлі өсімдіктер, жусан,
баялыш, жантақ, қараған, жыңғыл, жиде өседі.
Жануарлардан түлкі, саршұнақ, бауырымен
жорғалаушылар кездеседі. Кезінде ақбөкендер
болған.
Ауданда 60-тан астам ұлт бар. Қазақтар,
тәжіктер, өзбектер, орыстар, тағы басқа ұлт
өкілдері тұрады. Облыстағы халқы ең тығыз
қоныстанған аудан.
5 слайд
Климаты континенттік, қысы қысқа, біршама жұмсақ, жазы ыстық, аңызақты. Қаңтардың жылдық орташа температурасы -3-4°С, шілдеде 28-29°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 200-250 мм. “ Достық" (бұрынғы С.И.Киров атындағы) каналы - ауданның басты су көзі. Жер асты суының мол қоры бар. Ауданның жерінде эфемерлі өсімдіктер, жусан, баялыш, жантақ, қараған, жыңғыл, жиде өседі. Жануарлардан түлкі, саршұнақ, бауырымен жорғалаушылар кездеседі. Кезінде ақбөкендер болған. Ауданда 60-тан астам ұлт бар. Қазақтар, тәжіктер, өзбектер, орыстар, тағы басқа ұлт өкілдері тұрады. Облыстағы халқы ең тығыз қоныстанған аудан.
#6 слайд
Ауыл
шаруашылық
өндірісінің негізгі
бағыты - шитті
мақта өндіру.
6 слайд
Ауыл шаруашылық өндірісінің негізгі бағыты - шитті мақта өндіру.
#7 слайд
Image Placeholder
Оның үлесіне ауданның ауыл шаруашылық жалпы өнімінің 70,8%
тиесілі, егіс аумағының 80%-ын алып жатыр.
Ірі кәсіпорындарына "НИМЭКС" жауапкершілігі шектеулі
серіктестігінің мақта өңдеу, "ЮТЕКС"-мақта тазарту зауыттары,
"Ақ алтын", "Мақтаарал", "Мақташы", "Ынтымақ", "Мырзакент"
ашық акционерлік қоғамдары, "Жұлдыз", "Жалын" шаруа
қожалықтары, "Ақ май", "Жетісаймай" жауапкершілігі шектеулі
серіктестіктері жатады. Олар аудан экономикасының дамуына
тікелей үлес қосуда.
Мақтаарал ауданы республикадағы шитті мақтаның 80%-ын
береді.
7 слайд
Image Placeholder Оның үлесіне ауданның ауыл шаруашылық жалпы өнімінің 70,8% тиесілі, егіс аумағының 80%-ын алып жатыр. Ірі кәсіпорындарына "НИМЭКС" жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің мақта өңдеу, "ЮТЕКС"-мақта тазарту зауыттары, "Ақ алтын", "Мақтаарал", "Мақташы", "Ынтымақ", "Мырзакент" ашық акционерлік қоғамдары, "Жұлдыз", "Жалын" шаруа қожалықтары, "Ақ май", "Жетісаймай" жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері жатады. Олар аудан экономикасының дамуына тікелей үлес қосуда. Мақтаарал ауданы республикадағы шитті мақтаның 80%-ын береді.
#8 слайд
Қазақстан Компартиясы Орталық
Комитеті мен КСР Министрлер Кеңесі
1956 жылғы 5 Мырзашөл өңірінің тың
жерлерін бірлесіп суландыру және игеру
туралы" өте маңызды қаулысы
жарияланды.
Осыған сәйкес қазанда 34 санды өте
маңызды қаулы қабылдады. Одақ пен
Республика қабылдаған қаулыны
басшылыққа ала отырып, осы қаулыға
жауап ретінде Оңтүстік Қазақстан
облыстық партия комитеті мен
еңбекшілер депутаттары облыстық
Кеңес атқару комитетінің 1957 жылғы 23
қаңтарындағы қаулысы бойынша жаңа
типтегі колхоз, совхоздар ұйымдастыру
қарқынды түрде жүріп жатты.
8 слайд
Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен КСР Министрлер Кеңесі 1956 жылғы 5 Мырзашөл өңірінің тың жерлерін бірлесіп суландыру және игеру туралы" өте маңызды қаулысы жарияланды. Осыған сәйкес қазанда 34 санды өте маңызды қаулы қабылдады. Одақ пен Республика қабылдаған қаулыны басшылыққа ала отырып, осы қаулыға жауап ретінде Оңтүстік Қазақстан облыстық партия комитеті мен еңбекшілер депутаттары облыстық Кеңес атқару комитетінің 1957 жылғы 23 қаңтарындағы қаулысы бойынша жаңа типтегі колхоз, совхоздар ұйымдастыру қарқынды түрде жүріп жатты.
#9 слайд
Осы кезден бастап колхоздар біріне бірі қосылып, ірілендіріле
бастады, МТС-тер негізінде ірі-ірі совхоздар дүниеге келді, тыңнан
жаңа колхоз, совхоздар ұйымдастырыла бастады.
Соның бірі - Ильич ауданынан Ленин атындағы
совхозды жаңадан ұйымдастыру ісіне өте білгір,
тамаша тәжірибелі маман Арысланов басшылық
жасады. Бұл шаруашылықтың алты бөлімі
құрылып, халқы жыл сайын орта есеппен 10 мың
тоннаға дейін мақта беріп отырған кездері болды.
9 слайд
Осы кезден бастап колхоздар біріне бірі қосылып, ірілендіріле бастады, МТС-тер негізінде ірі-ірі совхоздар дүниеге келді, тыңнан жаңа колхоз, совхоздар ұйымдастырыла бастады. Соның бірі - Ильич ауданынан Ленин атындағы совхозды жаңадан ұйымдастыру ісіне өте білгір, тамаша тәжірибелі маман Арысланов басшылық жасады. Бұл шаруашылықтың алты бөлімі құрылып, халқы жыл сайын орта есеппен 10 мың тоннаға дейін мақта беріп отырған кездері болды.
#10 слайд
Мырзашөл аймағын айқын игеру
жолындағы жұмыстарда 1950
жылдардан бастау алатын "Жетісай
құрылыс" Қ.Мусин, кейінірек
"Казтолстепводстрой" - Л.Мұсабаев,
"Жетісайсельстрой-3" трестері -
Ш.Қожамқұлов, Б.Тоқбергенов және
"Межколхозстрой" -Ш.Есқараев,
салалық құрылыс мекемелері,
Ә сіресе кезіндегі аудандық, тұтынушылар одағының
бастығы М.Бекманов 6-7 жылдың ішінде Жетісай
қаласының өзінен универмаг, нан, сыра зауыттарын,
ресторан, тағы басқа да көптеген ірі-ірі сауда
орталықтарын салдырып, іске қосуға айтарлықтай
үлес қосты.
10 слайд
Мырзашөл аймағын айқын игеру жолындағы жұмыстарда 1950 жылдардан бастау алатын "Жетісай құрылыс" Қ.Мусин, кейінірек "Казтолстепводстрой" - Л.Мұсабаев, "Жетісайсельстрой-3" трестері - Ш.Қожамқұлов, Б.Тоқбергенов және "Межколхозстрой" -Ш.Есқараев, салалық құрылыс мекемелері, Ә сіресе кезіндегі аудандық, тұтынушылар одағының бастығы М.Бекманов 6-7 жылдың ішінде Жетісай қаласының өзінен универмаг, нан, сыра зауыттарын, ресторан, тағы басқа да көптеген ірі-ірі сауда орталықтарын салдырып, іске қосуға айтарлықтай үлес қосты.
#11 слайд
Қаланың өсіп-көркеюі үшін ең алдымен
тұрғын үйлер салу қарқынды жүргізілді.
Сонымен бірге, Абай атындағы,
Байтұрсынов және Бауыржан Момышұлы,
М.Горький атындағы мектептер, Жетісай
педагогикалық, мәдениағарту оқу
орындарының жайлары, байланыс үйі, Қ.
Жандарбеков атындағы музыкалық-
драма театры салынып, пайдалануға
берілді. Ал қазіргі егемендік алғаннан
кейінгі соңғы 25-30 жылдың ішінде
салынып жатқан құрылыстардың
қарқыны жаман емес. Тұрғын үйлер,
сауда нүктелерін тұрғызу бірінен соң бірі
бой көтеруде.
11 слайд
Қаланың өсіп-көркеюі үшін ең алдымен тұрғын үйлер салу қарқынды жүргізілді. Сонымен бірге, Абай атындағы, Байтұрсынов және Бауыржан Момышұлы, М.Горький атындағы мектептер, Жетісай педагогикалық, мәдениағарту оқу орындарының жайлары, байланыс үйі, Қ. Жандарбеков атындағы музыкалық- драма театры салынып, пайдалануға берілді. Ал қазіргі егемендік алғаннан кейінгі соңғы 25-30 жылдың ішінде салынып жатқан құрылыстардың қарқыны жаман емес. Тұрғын үйлер, сауда нүктелерін тұрғызу бірінен соң бірі бой көтеруде.
#12 слайд
Мырзашөл өңіріндегі Жетісай аймағының халық шаруашылығын
жан-жақты өркендету ісінің барысына: өнеркәсіп, құрылыс,
транспорт, байланыс, ауыл шаруашылығы, мәдени-ағарту, оқу,
тұрмыстық, сауда, т.б. салаларда кезінде қажырлылықпен ерекше
жұмыстар атқарған азаматтардың есімдерін, сіңірген еңбектерін,
үлгі-өнегелерін естен шығара алмаймыз, осындай тарихи торқалы
тойларда олардың есімдерін құрметпен атап айтуға тиістіміз. Атап
айтар болсақ:
12 слайд
Мырзашөл өңіріндегі Жетісай аймағының халық шаруашылығын жан-жақты өркендету ісінің барысына: өнеркәсіп, құрылыс, транспорт, байланыс, ауыл шаруашылығы, мәдени-ағарту, оқу, тұрмыстық, сауда, т.б. салаларда кезінде қажырлылықпен ерекше жұмыстар атқарған азаматтардың есімдерін, сіңірген еңбектерін, үлгі-өнегелерін естен шығара алмаймыз, осындай тарихи торқалы тойларда олардың есімдерін құрметпен атап айтуға тиістіміз. Атап айтар болсақ:
#13 слайд
Әлкен Оспанов, Әбілаш Нарбаев, Шүренбай Тұрғынбаев,
Темірхан Дойрашев, Жұмагүл Сәуірбаева, Жолбарыс
Қалшораев, Аязхан Қалыбеков, Сапар Жаштаев, Байдулла
Төреханов, Жәдігер Арапов, Сапарбек Әжібеков, Насырхан
Асанов, Байсейт Оралбаев, Баймырза Құралбаев, Бекзат
Сүйеуов, Қалмаханбет Омаршаев, Әнуарбек Тасқараев, Борис
Токарев, Ахмет Арсланов, Атай Емешов т.б
13 слайд
Әлкен Оспанов, Әбілаш Нарбаев, Шүренбай Тұрғынбаев, Темірхан Дойрашев, Жұмагүл Сәуірбаева, Жолбарыс Қалшораев, Аязхан Қалыбеков, Сапар Жаштаев, Байдулла Төреханов, Жәдігер Арапов, Сапарбек Әжібеков, Насырхан Асанов, Байсейт Оралбаев, Баймырза Құралбаев, Бекзат Сүйеуов, Қалмаханбет Омаршаев, Әнуарбек Тасқараев, Борис Токарев, Ахмет Арсланов, Атай Емешов т.б
#14 слайд
END 2 0 2 2
Назар
аударғандарыңызғ
а рахмет!
14 слайд
END 2 0 2 2 Назар аударғандарыңызғ а рахмет!
шағым қалдыра аласыз













