Марат Қабанбай "Бауыр" әңгімесі 5 сынып

#1 слайд
III тарау Адамгершілік - асыл қасиет 37 Частных детских сада 43 Мини-центра Марат Қабанбаев «Бауыр» әңгімесі. Үміт ҚАЗАҚ ТІЛІ МЕН ӘДЕБИЕТІ (Т2) 5-СЫНЫПБөлім тақырыбы: Сабақ тақырыбы:

1 слайд

#2 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центраОқу мақсаттары : Сабақ мақсаттары : «Бауыр» әңгімесінің тақырыбы мен идеясын анықтау5Т/Ж Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау

2 слайд

#3 слайд
Бағалау критерийлері: 37 Частных детских сада 43 Мини-центра 1. Әңгіменің мазмұнын түсінеді. 2.Әңгіменің тақырыбы мен идеясын ашады. 3.Маңызды идеяларды ортаға салады. 4.Қазіргі өмірмен байланыстырады.

3 слайд

#4 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Оқушылар, көркем әдебиет мәтінін оқып меңгеру үшін алдымен әңгіме авторы Марат Қабанбаевтың өм ipi м e н шығ ap м a шылығы ту pa лы қысқаша мәл i метке назар аударайық!

4 слайд

#5 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Марат Қабанбай 1948 жылы 22 наурызда Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданында дүниеге келген. Дүниеге бала көзімен қарап, сезіне білетін балалар жазушысы. Шығармаларының дені балалар мен жасөспірімдерге арналған. Негізгі тақырыбы: заман келбеті, жастардың өмір- тіршілігі; Идеясы: адамды сүю.

5 слайд

#6 слайд
1-тапсырма Суреттерге қарап әңгіме не туралы екенін 2-3 сөйлеммен анықтаңыз

6 слайд

#7 слайд
Жауабы: Өзіңді тексер!  Ағасы мен інісі кішкентайында бірге өсті. Олар бөлініп кетті, кішкентайы балалар үйінде тәрбиеленді. Ағасы бауырын тапты. Жетімдер үйіндегі баланың тағдыры туралы әңгіме.

7 слайд

#8 слайд
2- тапсырма  Бауыр деген кім?  Бауыр мен достың айырмашылығы қандай?  Жазушы не себепті«Бауыр»деп атаған?  Шығармада қандай өзекті мәселе көтерілген?

8 слайд

#9 слайд
Жауабы: Өзіңді тексер! 37 Частных детских сада 43 Мини-центра   1.Бауыр деген кім?   Бір әкеден туған және жақын туысқан адамдар  бауыр  деп аталады. Бір әкеден туған ағайын адамдарды  туған бауыр , ал әкелері ағалы-інілі болса  төте бауыр  дейді. 2.Бауыр мен достың айырмашылығы қандай? Ағайын-бауырларда бірге тумақ — бар да, бірге жүрмек жоқ. Достарда бірге тумақ жоқ та, бірге жүрмек — бар. Сондықтан, кейде жақын достарың бауырдың орнын басады. 3 Жазушы не себепті«Бауыр»деп атаған? Әңгіме соғыс зардабынан екіге бөлінген бауырлар тағдыры болғандықтан «Бауыр»деп аталады. 4.Шығармада қандай өзекті мәселе көтерілген? Жетімдер үйінде ата-ана мейірімін көрмей,отбасынан алшақ өскен баланың туған жерді, бауырды, ана тілін білмей өсуі - зор қасірет екенін жеткізу.

9 слайд

#10 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Дескрипторлар: 1. Әңгіменің мазмұнын түсінеді. 2.Әңгіменің тақырыбын ашады. 3.Маңызды идеяларды ортаға салады. 4.Қазіргі өмірмен байланыстырады 5.Сұрақтарға толық жауап береді.

10 слайд

#11 слайд
3-тапсырма  Әңгіме бойынша берілген сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып автор көтерген негізгі ойды жазыңыз.  Қажетті сөздер: тақырып соғыс зардабы, жетімдер тағдыры, жетімдер үйі, түрлі тағдыр, аяушылық, бауыр, бауырды іздеу, қоғамдағы шындық, тасбауыр, әңгіме.

11 слайд

#12 слайд
Өзіңді тексер!  Бұл әңгіменің басты тақырыбы - соғыс зардабынан жапа шеккен жетімдер тағдыры . Әңгіме арқылы қоғамдағы шындық жетімдер үйіндегі т асбауыр боп өсіп жатқан түрлі тағдыр иелеріне деген аяушылық сезімді ояту. Бауыр - қандай жағдайда болмасын іздеу шің, қамқоршың екенін Манап бейнесі арқылы жеткізеді.

12 слайд

#13 слайд
 Шығарма үзінділеріндегі негізгі ойды анықтап, өз көзқарасыңмен жазыңыз. 4-тапсырма Шығармадан үзінді   Иә, Манап Симбатович секілді ағам бар деген ой, әрине, Ганидың үш ұйықтаса түсіне кірген емес. Өзіңіз де білесіз, балалар үйіне құртақандай кезінде, бар- жоғы төрт жасында қабылданыпты. Осыны ескеріңіз,- деді де, жігітке... Өз көзқарасым

13 слайд

#14 слайд
− Түу, Эльжбета Сергеевна, терді жаңа үгіп, тырыс-бырысты жаза бастағанымыз сол еді. Басқа қолайлы уақыт табылмады ма?- деді Қали қалыптасып қалған қоңыр үнмен. − Сөзіңе болайын, Гали. Жаттығу ағаңнан қымбат болып па. Алыстағы ағаң жыл он екі айда бір рет келеді. Жаттығу қайда қашады, ертең-ақ сүмек боп терлеп, кеткен ақыңды артығымен қайтарып аласың,- деді жымиған қалпын мысқал бұзбаған Эльжбета Сергеевна.  

14 слайд

#15 слайд
Бұл кезде өзін-өзі қамшылап үлгерген Манап та қорғасын аяғын әрең алып, қарсы жүрген. Бой жағынан қарайлас бозбала төніп қалғанда: − Бар екенсің, бауырым!- деп, алға созған екі қолын айқара ашып, ыстық құшаққа айналдыра беріп еді, Қали: − Здравствуйте, дяденька! Как живете?- демесі бар ма. Созған қолы сынғандай сылқ түсті...

15 слайд

#16 слайд
Өзіңді тексер! Иә, Манап Симбатович секілді ағам бар деген ой, әрине, Ганидың үш ұйықтаса түсіне кірген емес. Өзіңіз де білесіз, балалар үйіне құртақандай кезінде, бар-жоғы төрт жасында қабылданыпты. Осыны ескеріңіз,- деді де, жігітке...   Жауабы: Жетімдер үйіне 4 жаста келген Қалидың 15 жасқа келгенде ағасын қабылдауы қиындыққа түсетінін Манапқа жеткізу.  

16 слайд

#17 слайд
Өзіңді тексер! − Түу, Эльжбета Сергеевна, терді жаңа үгіп, тырыс-бырысты жаза бастағанымыз сол еді. Басқа қолайлы уақыт табылмады ма?- деді Қали қалыптасып қалған қоңыр үнмен. − Сөзіңе болайын, Гали. Жаттығу ағаңнан қымбат болып па. Алыстағы ағаң жыл он екі айда бір рет келеді. Жаттығу қайда қашады, ертең-ақ сүмек боп терлеп, кеткен ақыңды артығымен қайтарып аласың,- деді жымиған қалпын мысқал бұзбаған Эльжбета Сергеевна.     Жауабы: Қалидың алыстан жолдан іздеп келген ағасымен кездесуді ыстық ықыласпен қабылдамағанын аңғаруға болады. Себебі аға, бауыр Қали үшін өзі секілді жетімдер үйіндегі балалар еді.                  

17 слайд

#18 слайд
Өзіңді тексер! Бұл кезде өзін-өзі қамшылап үлгерген Манап та қорғасын аяғын әрең алып, қарсы жүрген. Бой жағынан қарайлас бозбала төніп қалғанда: − Бар екенсің, бауырым!- деп, алға созған екі қолын айқара ашып, ыстық құшаққа айналдыра беріп еді, Қали: − Здравствуйте, дяденька! Как живете?- демесі бар ма. Созған қолы сынғандай сылқ түсті... Жауабы: Алғашқы кездесудің Қалидың Манапты суық қабылдауы отбасынан,туған жерден алшақ өзге ортада тәрбиеленуінде жатыр.

18 слайд

#19 слайд
 Дескриптор :  -автор көтерген негізгі ойды жазады.  -үзінділердегі негізгі ойды анықтайды.  - өз көзқарасымен жазады

19 слайд

#20 слайд
Қорытынды 37 Частных детских сада 43 Мини-центра Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтап үйрендіңіз.

20 слайд

#21 слайд
Қосымша тапсырма: 37 Частных детских сада 43 Мини-центраСоғыс зардабынан екіге бөлінген бауырлар тағдыры туралы өз ойыңды жазыңыз.   Өскемендегі балалар үйіне сені бұлыңғыр күзде ағарып тапсырдық. Өзге амал да қалмаған. Шешені қылтамақ алып кетті. Жерге қарап әкеміз күрт шөккен. Соғыстан контузия алған адамнан не сұрайсың. Төсек жаңғыртып, бізге өгей де болса ана тауып бере ме десек, қаны қайта-қайта көтеріліп, ауруханадан шықпауға айналды. Мен мектеп- интернатта оқимын. Сонда деймін де: «Қалмаймын есе қалмаймын!» - деп, зар илеп жылағаның күні бүгін көз алдымда. Ұстап жібермеген тәрбиешінің білегін қыршып алдың. Біз де көз жасымызды сығымдап тұрып: «Дорба- дорба кәмпит теңдеп, екі-үш күннен кейін келеміз, қорықпа, алып кетеміз қайтадан»,- деп алдарқаттық. Теріс бұрылып, тұғжыңдай берген көкеме көп қарайламай, маған қол созып, пора-пора жылай бердің: «Мака - Манапқа тілің келмей, Мака дейтінсің - кәмпитті сен әкел, сен алып кет!» - деп... Содан итіңдеп ауылға жеткенше... біреуді жерлеп келе жатқандай... тіс жарғамыз жоқ. Бір апта бойы басыма жастаған күпәйкім таңертең дымқыл тартып жүрді... Тәтемнен айырылғасын сені көкем бақты. Жазғы демалысқа келгенде жаялығыңды өзім жуып жүрдім. Мені өлердей жақсы көретінсің. Бір бидайды бөліп жедік. Қайда барсам сонда томпаңдап, ізімнен екі елі қалмаушы ең. Манап көзімен тротуар сүзіп, отырып қалды. Қара жер қойнына өзіммен бірге ала кетермін-ау деп талай жыл тұмшалап сақтаған сырының тиегін ағытса да, аяғына шыққанша асық болды. Туған інімен құрғақ қурайды қырт- қырт жегендей сөйлесермін деп ойламап еді.

21 слайд

#22 слайд
 Осымен бүгінгі сабағымызды аяқтаймыз, сау болыңыздар!

22 слайд