“Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері"

#1 слайд
“ Бақанас аграрлы-индустриалдық колледжі” МКҚК Физика пәнінің оқытушысы : Альмуратова Гулжан Бимуратовна Мамандығы: 1504000-Ферма шаруашылығы Біліктілігі: 1504072-Ауыл шаруашылығы машиналары мен тракторларын реттеуші Курсы: 1 курс, 11 топ

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың тақырыбы: “Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері”

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың мақсаты: • Тербелістерді,оны анықтайтын физикалық шамаларды қайталау және математикалық, серіппелі маятниктердің тербеліс периодының параметрлерге тәуелділігін зерттеу.

3 слайд

#4 слайд
Бағалау критерийі Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері жайлы мағлұмат алады Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістерін күнделікті тұрмыста және формулаларын есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді

4 слайд

#5 слайд
• Тербелетін денен i ң жүйел i түрде өз тепе-теңд i к жағдайынан қарама-қарсы бағыттарға ауытқуын механикалық тербел i стер деп атайды. Механикада тербелістер дегеніміз бірдей уақыт аралығында денелер қозғалысының дәл немесе шамамен қайталануы.

5 слайд

#6 слайд
• Маятник дегеніміз - өзіне түсірілген күштердің әсерінен қозғалмайтын нүктенің немесе осьтің төңірегінде тербелетін қатты дене. • Маятник • математикалық серіппелі

6 слайд

#7 слайд
Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын негізгі шамалар: • Тербеліс периоды -дене қозғалысы толығымен қайталанып отыратын ең аз уақыт аралығы • Тербеліс жиілігі- бірлік уақыт ішіндегі тербелістер саны. • Тербеліс амплитудасы -дененің тепе- теңдік күйден ең үлкен ығысуы.

7 слайд

#8 слайд
Математикалық маятниктердің тербелісі • Математикалық маятник дегеніміз - созылмайтын салмақсыз жіңішке ұзын жіпке ілінген жүкті ( ауыр шарды ) айтады.

8 слайд

#9 слайд
•  

9 слайд

#10 слайд
Маятниктердің тарихы • Жіпке немесе серіппеге ілінген жүктің тербеліс периодының тербеліс ампитудасына тәуелді болмайтындығын ашқан ғалым

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
Маятниктердің қолданылуы

12 слайд

#13 слайд
Серіппеге ілінген жүктің тербелісін қарастырайық. Мұндай қарапайым тербелмелі жүйені серіппелі маятник деп атайды.Серіппелі маятниктердің тербелістері

13 слайд

#14 слайд
Серіппелі маятник •  

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд
Деңгейлік тапсырмалар • І- деңгей • 1. Қатаңдығы 12,3 Н/м серіппеге ілінген массасы 211 г жүктің тербеліс тербеліс периоды мен жиілігі неге тең? • 2. Ай бетіндегі ұзындығы 100 см математикалық маятниктің тербеліс жиілігі неге тең? Айдағы еркін түсу үдеуі 1,62 м/с 2 ІІ- деңгей • 1. Қатаңдығы 250 Н/м серіппеде 16 с ішінде 20 тербеліс жасайтын жүктің массасы неге тең? • 2. Ұзындығы 80 см маятник 1 мин ішінде 34 тербеліс жасаса, оқушы еркін түсу үдеуінің қандай мәнін шығарып алды? • ІІІ- деңгей • 1. Бірдей уақыт ішінде математикалық маятниктердің біреуі 10, ал екіншісі 30 тербеліс жасайтын болса, олардың ұзындықтарының қатынасы қандай?

16 слайд

#17 слайд
Эксперименттік тапсырма І • Қатаңдықтары бірдей екі серіппені тізбектей жалғап, серіппелік маятниктің тербеліс периоды серіппенің қатаңдығы мен жүктің массасына тәуелді болатынын анықтаңыздар .   ІІ • Ұзындықтары әртүрлі маятник берілген. Қай маятниктің бірлік уақыт ішінде тербеліс периоды көп болатындығын анықтаңыздар.

17 слайд

#18 слайд
Тест сұрақтары • • 1. Гармоникалық тербелістің теңдеуі: Х=2sin2П/t ( м ). Тербелетін нүктенің максималь жылдамдығын анықтаңыз: • А) 2П/10; В) 4П/10; С) 4П; Д) 4П/5; Е) 5П • 2. Материалдық нүктенің гармоникалық тербелісінің теңдеуі: • X=Asin ( wt+φ 0 ). Осы өрнектегі физикалық шамалардың қайсысы нүктенің тепе- теңдік қалпынан ығысуын анықтайды? • А ) ( wt+φ 0 ) ; В ) w; С) Х; Д) А; Е) φ 0 • 3. Серіппелі маятниктің тербеліс периоды тәуелді болатын физикалық шамалар: • А ) Маятниктің массасына; • В ) Жіптің ұзындығы мен еркін түсу үдеуіне; • С ) Жүктің массасы мен қатаңдыққа; • Д ) Тек маятниктің ұзындығына; • Е) Тек еркін түсу үдеуіне • 4. Серіппеде тербеліп тұрған жүк 1 минут ішінде 60 тербеліс жасайды. Тербелістің жиілігі неге тең? • А) 30 Гц; В) 0,5 Гц; С) 120 Гц; Д) 60 Гц; Е) 1 Гц • 5. Математикалық маятниктің қозғалыс теңдеуі: Х=0,1 cos ( 2t+П/4 ). Математикалық маятниктің ұзындығы қандай? • А) 4 м; В) 0,1 м; С) 2,45 м; Д) П/4 м; Е) 2 м

18 слайд

#19 слайд
• 6. Ұзындығы 245 см математикалық маятник 60 с- та қанша тербеліс жасайды? • А) 19; В) 76; С) 38; Д) 190; Е) 2 • 7. Математикалық маятниктің тербеліс периоды тәуелді болатын физикалық шамалар: • А ) Маятниктің массасына; • В ) Жіптің ұзындығы мен еркін түсу үдеуіне; • С ) Жүктің массасы мен қатаңдыққа; • Д ) Тек маятниктің ұзындығына; • Е) Тек еркін түсу үдеуіне • 8. Материалдық нүктенің гармоникалық тербелісінің теңдеуі: • X=A cos ( wt+φ 0 ). Осы өрнектегі физикалық шамалардың қайсысы тербелмелі қозғалыстың бастапқы фазасын анықтайды? • А ) cos ( wt+φ 0 ) ; В ) ( wt+φ 0 ) ; С) φ 0 ; Д) А ; Е) Х • 9. Ұзындығы 2,45 м, ал тербеліс амплитудасы 0,4 м математикалық маятниктің тербелісінің теңдеуі: • А) Х=0,1 sin 2П t ; В) X =0,1 sin 2 t ; С) Х= sin 2П t ; Д) Х=0,1 sin П t ; Е) Х= sin П t • 10. Тербеліс теңдеуі: Х=5 co s ( 2П t +8 ). Тербеліс жиілігі неге тең? • А) 16 Гц; В) 1/16 Гц; С) 1/8 Гц; Д) 8 Гц; Е) 10 Гц

19 слайд

#20 слайд
Кері байланыс • Менің ойым...... • Сабақтан алған бір маңызды ақпарат; • Сабақта қиындық тудырған бір маңызды аспекті; • Сабақта ұнаған бір іс- әрекет;

20 слайд

#21 слайд

21 слайд

#22 слайд
Үйге тапсырма: • Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері тақырыбын оқу. Төмендегі есептерді шығару. • 1. Ұзындығы 1 метр болатын математикалық маятниктің тербеліс периодын есептеп шығарыңыздар. • 2. Периоды 1с-қа тең болу үшін математикалық маятниктің ұзындығы қандай болуы керек? • 3.Математикалық маятниктің тербеліс периодын 2 есе азайту үшін оның ұзындығын неше есе қысқарту керек.

22 слайд

#23 слайд
Назарларыңызғ а рахмет

23 слайд