механикалық қозғалыс

#1 слайд
МЕХАНИКАЛЫҚ
ҚОЗҒАЛЫС
САНАҚ ЖҮЙЕСІ
1 слайд
МЕХАНИКАЛЫҚ ҚОЗҒАЛЫС САНАҚ ЖҮЙЕСІ
#2 слайд
2 слайд
#3 слайд
Механикалық
қозғалыс
М еханикалық қозғалысы дегеніміз
дененің уақыт өтуіне қарай басқа
денелермен салыстырғанда бастапқы
орнының өзгеруі.
3 слайд
Механикалық қозғалыс М еханикалық қозғалысы дегеніміз дененің уақыт өтуіне қарай басқа денелермен салыстырғанда бастапқы орнының өзгеруі.
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
Траектория – дененің қозғалыс
барысында сызған сызығы .
5 слайд
Траектория – дененің қозғалыс барысында сызған сызығы .
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
Дене қозғалған траекторияның
ұзындығы жүрілген жол деп
аталады. S- жүрілген жол
суретте штрихталған сызықпен
трамплиннен секірген
шаңғышының траекториясы
көрсетілген. Траекторияның
ұзындығы ОА таудан түскен
уақыттағы шаңғышының
жүрген жолы. Жолды өлшеген
кезде жолдың бірлігі
пайдаланылады. м S
7 слайд
Дене қозғалған траекторияның ұзындығы жүрілген жол деп аталады. S- жүрілген жол суретте штрихталған сызықпен трамплиннен секірген шаңғышының траекториясы көрсетілген. Траекторияның ұзындығы ОА таудан түскен уақыттағы шаңғышының жүрген жолы. Жолды өлшеген кезде жолдың бірлігі пайдаланылады. м S
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
Санақ жүйесі
Санақ денесі – бұл салыстырмалы түрде барлық қалған денелердің орны
қарастырылатын дене. Санақ денесін еркін түрде таңдайды. Не тиімді болса,
сол санақ денесі бола алады:
Дененің (мысалы ұшақтың) қозғалатындығы немесе қозғалмайтындығы
туралы төрелік айту үшін алдымен санақ денесін таңдау керек, ал содан
кейін қарастырылатын дененің таңдалынған денемен салыстырмалы түрде
орны өзгере ме, осыны анықтау керек
Пойызда отырған адам темір жол полотносына қатысты қозғалады, бірақ пойыз
вагонымен салыстырғанда тыныштықта тұрады.
Жерде жатқан тас Жермен салыстырғанда тыныштықта тұрады, бірақ Күнге
қатысты (Жермен бірге) қозғалады. Аспандағы ұшақ бұлттарға қатысты қозғалады,
бірақ ұшқыштың орындығында отырған адамға қатысты тыныштықта тұрады.
Санақ денесін көрсетпестен, берілген дене қозғала
ма жоқ па, ол туралы айтуға болмайды.
9 слайд
Санақ жүйесі Санақ денесі – бұл салыстырмалы түрде барлық қалған денелердің орны қарастырылатын дене. Санақ денесін еркін түрде таңдайды. Не тиімді болса, сол санақ денесі бола алады: Дененің (мысалы ұшақтың) қозғалатындығы немесе қозғалмайтындығы туралы төрелік айту үшін алдымен санақ денесін таңдау керек, ал содан кейін қарастырылатын дененің таңдалынған денемен салыстырмалы түрде орны өзгере ме, осыны анықтау керек Пойызда отырған адам темір жол полотносына қатысты қозғалады, бірақ пойыз вагонымен салыстырғанда тыныштықта тұрады. Жерде жатқан тас Жермен салыстырғанда тыныштықта тұрады, бірақ Күнге қатысты (Жермен бірге) қозғалады. Аспандағы ұшақ бұлттарға қатысты қозғалады, бірақ ұшқыштың орындығында отырған адамға қатысты тыныштықта тұрады. Санақ денесін көрсетпестен, берілген дене қозғала ма жоқ па, ол туралы айтуға болмайды.
#10 слайд
Физикалық дененің кеңістіктегі орнын басқа бір кез келген кез келген
қозғалмайтын денеге немесе денелер жүйесіне қатысты ғана анықтауға
болады.Сол қозғалмайтын денеге (денелер жүйесіне) қатысты дененің
қозғалысы зерттелетін (уақытқа байланысты) жүйені санақ жүйесі деп атайды.
Дененің (нүктенің) кеңістіктегі орны үш координатпен анықталады(декарттық
координаталар жүйесі). Санақ басталатын нүктені координаттар басы деп
атайды. Негізінен тік бұрышты координаттар жүйесі көбірек пайдаланылады
10 слайд
Физикалық дененің кеңістіктегі орнын басқа бір кез келген кез келген қозғалмайтын денеге немесе денелер жүйесіне қатысты ғана анықтауға болады.Сол қозғалмайтын денеге (денелер жүйесіне) қатысты дененің қозғалысы зерттелетін (уақытқа байланысты) жүйені санақ жүйесі деп атайды. Дененің (нүктенің) кеңістіктегі орны үш координатпен анықталады(декарттық координаталар жүйесі). Санақ басталатын нүктені координаттар басы деп атайды. Негізінен тік бұрышты координаттар жүйесі көбірек пайдаланылады
#11 слайд
САБАҚТЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ
1.Бүкіл материалық дүниеге тән қасиет…
а)қозғалыс
б)санақ денесі
в)тыныштық
г)салыстырмалы
2. Санақ жүйесі дегеніміз:
а/санақ денесі
б/координат жүйесі
в/уақыт өлшейтін жүйе
г/санақ денесімен байланысқан координата жүйесі мен сағат
3.Қозғалыс траекториясы деген не?
а/жеке молекуланың қозғалысы
б/жылдамдыққа қарсы қозғалыс
в/қозғалыс бағытын анықтамайтын
г/бір нүктеден екінші нүктеге дененің орын ауыстырғандағы
сызығы.
11 слайд
САБАҚТЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ 1.Бүкіл материалық дүниеге тән қасиет… а)қозғалыс б)санақ денесі в)тыныштық г)салыстырмалы 2. Санақ жүйесі дегеніміз: а/санақ денесі б/координат жүйесі в/уақыт өлшейтін жүйе г/санақ денесімен байланысқан координата жүйесі мен сағат 3.Қозғалыс траекториясы деген не? а/жеке молекуланың қозғалысы б/жылдамдыққа қарсы қозғалыс в/қозғалыс бағытын анықтамайтын г/бір нүктеден екінші нүктеге дененің орын ауыстырғандағы сызығы.
#12 слайд
Физикалық диктант
Қозғалыстың қарастырылып отырған жағдайында
өлшемдерін елемеуге болатын денені …… деп
атаймыз.
Қандай да бір уақыт аралығында дене жүріп өткен
траекторияның ұзындығы осы уақыт ішінде ………
деп аталады.
Дененің бастапқы орнын оның келесі орынымен
қосатын бағытталған кесіндіні …….. айтады.
12 слайд
Физикалық диктант Қозғалыстың қарастырылып отырған жағдайында өлшемдерін елемеуге болатын денені …… деп атаймыз. Қандай да бір уақыт аралығында дене жүріп өткен траекторияның ұзындығы осы уақыт ішінде ……… деп аталады. Дененің бастапқы орнын оның келесі орынымен қосатын бағытталған кесіндіні …….. айтады.
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген