Мұқағали Мақатаев
Мұқағали Мақатаев

#1 слайд
Мұқағали
Мақатаев
“Аққулар
ұйықтағанда”
1 слайд
Мұқағали Мақатаев “Аққулар ұйықтағанда”
#2 слайд
Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда
Алматы облысы , қазіргі
Райымбек (бұрынғы Нарынқол)
ауданының Қарасаз ауылында
дүниеге келген. Ақынның туған
күні жөнінде екі түрлі ақпарат
бар. Алайда, құжаттар
бойынша ақынның туған күні
ақпанның 9 -нда тойланады
2 слайд
Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы , қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның туған күні жөнінде екі түрлі ақпарат бар. Алайда, құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9 -нда тойланады
#3 слайд
•
Мұқағалидің “Ильич”, “Ақ қайың әні”, “Ару-ана”, “Мавр”,
“Аққулар ұйықтағанда”, “Қырандастар, қош болыңдар”, “Чили-
шуағым менің”, “Шекарада”, “Большевиктер”, “Өмірдастан”,
“Арман”, “Шолпан”, “Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “Отаным,
саған айтам”, “Райымбек! Райымбек!”, “Қашқын”, “Жер үстінен
репортаж”, “ Моцарт . Жан азасы” атты поэма-толғаулары бар. 650-
ден астам лирикалық өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен
сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең
толғаған.алидің “Ильич”, “Ақ қайың әні”, “Ару-ана”, “Мавр”,
“Аққулар ұйықтағанда”, “Қырандастар, қош болыңдар”, “Чили-
шуағым менің”, “Шекарада”, “Большевиктер”, “Өмірдастан”,
“Арман”, “Шолпан”, “Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “Отаным,
саған айтам”, “Райымбек! Райымбек!”, “Қашқын”, “Жер үстінен
репортаж”, “ Моцарт . Жан азасы” атты поэма-толғаулары бар. 650-
ден астам лирикалық өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен
сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең
толғаған.
3 слайд
• Мұқағалидің “Ильич”, “Ақ қайың әні”, “Ару-ана”, “Мавр”, “Аққулар ұйықтағанда”, “Қырандастар, қош болыңдар”, “Чили- шуағым менің”, “Шекарада”, “Большевиктер”, “Өмірдастан”, “Арман”, “Шолпан”, “Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “Отаным, саған айтам”, “Райымбек! Райымбек!”, “Қашқын”, “Жер үстінен репортаж”, “ Моцарт . Жан азасы” атты поэма-толғаулары бар. 650- ден астам лирикалық өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең толғаған.алидің “Ильич”, “Ақ қайың әні”, “Ару-ана”, “Мавр”, “Аққулар ұйықтағанда”, “Қырандастар, қош болыңдар”, “Чили- шуағым менің”, “Шекарада”, “Большевиктер”, “Өмірдастан”, “Арман”, “Шолпан”, “Досыма хат”, “Алтай-Атырау”, “Отаным, саған айтам”, “Райымбек! Райымбек!”, “Қашқын”, “Жер үстінен репортаж”, “ Моцарт . Жан азасы” атты поэма-толғаулары бар. 650- ден астам лирикалық өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең толғаған.
#4 слайд
“ Аққулар
ұйықтағанда”
поэмасы
4 слайд
“ Аққулар ұйықтағанда” поэмасы
#5 слайд
•
Бұл поэмада бір жанұяның жалғыз баласы
ауыр сырқатпен сырқаттанып қалады. Тәуіп
шал баланы тек аққудың қанатымен аластаса
ғана дертінен айрылады деп айтады. Әкесінің
аққуды өлтіруге дәті бармағандықтан оның
орнына анасы мылтығын алып, қасиетті
аққулар мекендейтін көлге барады. Көлге
келгенде ананың қолындағы мылтығы
абайсызда атылып қалады да, мылтықтың оғы
аққуға тиеді. Шуды естіген қарт жылқышы
көлге қарай келеді де, аққу өлтірген анаға
ақыл береді. Қалай болса да ана аққуды үйге
әкеледі, алайда үйге қайтып оралғанда
баласынын қайтыс болғанын түсінеді.
5 слайд
• Бұл поэмада бір жанұяның жалғыз баласы ауыр сырқатпен сырқаттанып қалады. Тәуіп шал баланы тек аққудың қанатымен аластаса ғана дертінен айрылады деп айтады. Әкесінің аққуды өлтіруге дәті бармағандықтан оның орнына анасы мылтығын алып, қасиетті аққулар мекендейтін көлге барады. Көлге келгенде ананың қолындағы мылтығы абайсызда атылып қалады да, мылтықтың оғы аққуға тиеді. Шуды естіген қарт жылқышы көлге қарай келеді де, аққу өлтірген анаға ақыл береді. Қалай болса да ана аққуды үйге әкеледі, алайда үйге қайтып оралғанда баласынын қайтыс болғанын түсінеді.
#6 слайд
“ Көшбасшы”
ойыны
6 слайд
“ Көшбасшы” ойыны
#7 слайд
1. Аққудың рең
әсемдігін
айқындарлық
сөздерді табыңдар
7 слайд
1. Аққудың рең әсемдігін айқындарлық сөздерді табыңдар
#8 слайд
2. Аққудың мүсін келістігін
кескіндеген сөздер
3. Аққудың әдемі, жарасты
әрекеттерін табыңдар
4. Аққу үнінің ерекшелігін
бейнелеген сөздерді
табыңдар
8 слайд
2. Аққудың мүсін келістігін кескіндеген сөздер 3. Аққудың әдемі, жарасты әрекеттерін табыңдар 4. Аққу үнінің ерекшелігін бейнелеген сөздерді табыңдар
#9 слайд
5. Оқ тиген
аққудың мүшкіл
халін өрнектеген
детальдарды тап
6. Табиғаттағы
түс, рең
ерекшелігін
білдіретін сөздерді
тап
7. Су тазалығын
ашатын деталь
көріністерді тап 8. Табиғаттағы
тыныштық
салтанатын тағы
қай көріністерді
тап
9. Ана неге
аққуды атпақ
болды?
10. Теріс ниеттен
барған ана
толғанысы қалай
өрістеді?
9 слайд
5. Оқ тиген аққудың мүшкіл халін өрнектеген детальдарды тап 6. Табиғаттағы түс, рең ерекшелігін білдіретін сөздерді тап 7. Су тазалығын ашатын деталь көріністерді тап 8. Табиғаттағы тыныштық салтанатын тағы қай көріністерді тап 9. Ана неге аққуды атпақ болды? 10. Теріс ниеттен барған ана толғанысы қалай өрістеді?
#10 слайд
11. Аққуды
ату кезіндегі
ана әрекетіне
баға берейік 12. Құсты
құлатқаннан
кейінгі ана
өкінішіне
үңілейік
13. Бала өлімін
көрген ана
қасіреті қалай
көрсетілген
10 слайд
11. Аққуды ату кезіндегі ана әрекетіне баға берейік 12. Құсты құлатқаннан кейінгі ана өкінішіне үңілейік 13. Бала өлімін көрген ана қасіреті қалай көрсетілген
#11 слайд
Кейіпкер бейнесіне талдау жаса
Кейіпкерлер Іс-әрекеті, адами
қасиеттері
Баланың анасы
Баланың әкесі
Тәуіп шал
Жылқышы қарт
11 слайд
Кейіпкер бейнесіне талдау жаса Кейіпкерлер Іс-әрекеті, адами қасиеттері Баланың анасы Баланың әкесі Тәуіп шал Жылқышы қарт
#12 слайд
Поэманың сюжеттік-
композициялық жоспарын құр
Экспозиция
Дамуы
Шарықтау шегі
Шиеленісуі
Шешімі
12 слайд
Поэманың сюжеттік- композициялық жоспарын құр Экспозиция Дамуы Шарықтау шегі Шиеленісуі Шешімі
#13 слайд
Семантикалық карта
Кейіпкерлер сөзі Ана Әке Жылқышы Тәуіп
шал
-Мана, күндіз тәуіп
шал не деп кетті?!
“ Аққумен баланы
аластаңдар”
-Апыр-ай, қалай
барам, қалай барам?
-Жалғыз ұлдан
артық па, жалған
бәрі!
-Ей, кімсің? Тірісің
бе? Жаның бар ма?
13 слайд
Семантикалық карта Кейіпкерлер сөзі Ана Әке Жылқышы Тәуіп шал -Мана, күндіз тәуіп шал не деп кетті?! “ Аққумен баланы аластаңдар” -Апыр-ай, қалай барам, қалай барам? -Жалғыз ұлдан артық па, жалған бәрі! -Ей, кімсің? Тірісің бе? Жаның бар ма?
#14 слайд
Қорытынды жасау
•
Рефлексия. -Аққуды неге киелі
құс дейміз?
- Тәуіп дегенді қалай
түсінесіңдер?
- Көл не себептен “Жетім көл” деп
аталған?
14 слайд
Қорытынды жасау • Рефлексия. -Аққуды неге киелі құс дейміз? - Тәуіп дегенді қалай түсінесіңдер? - Көл не себептен “Жетім көл” деп аталған?
#15 слайд
•
**Аққу** көлін
аңсайды, адам
туған жерін
аңсайды.
15 слайд
• **Аққу** көлін аңсайды, адам туған жерін аңсайды.
#16 слайд
**Аққу** құсқа
оқ тисе қанатын
суға тидірмес.
16 слайд
**Аққу** құсқа оқ тисе қанатын суға тидірмес.
#17 слайд
**Аққу** менен
қаз егіз, Адай
менен таз ег i з.
17 слайд
**Аққу** менен қаз егіз, Адай менен таз ег i з.
#18 слайд
Айдындағы аққуды
Ақылды мерген
атпайды,
Ақ еркесін айдынның
Атуға қолы батпайды.
18 слайд
Айдындағы аққуды Ақылды мерген атпайды, Ақ еркесін айдынның Атуға қолы батпайды.
#19 слайд
•
Аққу шалшықтан
шықса да аппақ.
19 слайд
• Аққу шалшықтан шықса да аппақ.
шағым қалдыра аласыз













