Оқшау сөздер. Оның түрлері

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
• Оқшау сөздер – дегеніміз сөйлемнің құрамында өзге сөздермен байланысқа түспейтін, сондықтан сөйлем мүшесі қызметін атқара алмайтын сөздер мен сөз тіркесі. • Мысалы: Өлеңім , шарла ауылды. Тыңда, дала , Жамбылды!

2 слайд

#3 слайд
Қаратпа Қыстырма Одағай

3 слайд

#4 слайд
ҚАРАТПА СӨЗДЕР. Сөйлеуші тыңдаушының назарын өзіне аудару үшін қаратпа сөздер қолданылады.

4 слайд

#5 слайд
Сөйлемдерді оқып, қаратпа сөздерді тап. 1. Балам, әрбір жер атауының өзіндік тарихы бар. 2. Қалай, балақай, тауға шыққан ұнай ма? 3. Біз саған сенім артамыз,Бақыт. 4. Тезірек жүрейік, қыздар, апай тосып қалды.

5 слайд

#6 слайд
Есіңе сақта ! 1. Қаратпа сөз сөйлемнің басында тұрса, одан кейін үтір, не леп белгісі қойылады Леп белгісі қаратпа сөз ерекше сезіммен айтылғанда қойылады: Жанар , қолыңды жу. Жолдастар! Бейбітшілік сақталсын! 2. Қаратпа сөз сөйлемнің ортасында тұрса, екі жағынан үтір қойылады: Жарайды, Серік , көмегіңе рақмет! 3. Қаратпа сөз сөйлемнің соңында тұрса, алдынан үтір қойылады: Оқып жүрмін, ата.

6 слайд

#7 слайд
ҚЫСТЫРМА СӨЗДЕР . Өзі қатысқан сөздерге қыстармалар сөйлеушінің көзқарасын – күмәнділікті, сенетінділікті, өкінішті, ренішті, сондай-ақ ойдың кімнің тарапынан екендігін білдіру үшін қолданылады. Қыстырма ретінде жұмсалатын сөздер: Әрине, сөз жоқ, шынында, мүмкін, сірә, сонымен, сөйтіп т.б.

7 слайд

#8 слайд
Мысалы: • Бәсе , солай болады деп айтып едім ғой. • Ол , меніңше, тапсырманы орындамай келмейді. • Мен білсем , Қайыржан бүгін келеді.

8 слайд

#9 слайд
Одағай сөздер. Қаратпа, қыстырма сөздер сияқты одағай да сөйлемде сөйлем мүшесі бола алмайды . Одағайлар сөйлеушінің сезімін, көңіл күйін – қуанышын, ренішін, таңдауынн, ризалығын – білдіруі қажет болғанда қолданылады.

9 слайд

#10 слайд
• Па, шіркін! Даусы дауыс-ақ екен. • Жұмысты істеген соң осылай істеу керек, бәрекелді.

10 слайд

#11 слайд
Сызба бойынша қаратпа сөзі бар сөйлемдер құрастырып жаз . , . , . , , . , .

11 слайд

#12 слайд
Мысалдар Оңашаланған айқындауыш Қаратпа сөз Қыстырма сөз Одағай Аптанаң соңғы күні, сенбі күні, саяхатқа шығамыз. Әйтсе де, сізді танымай тұрмын. Ой, тәйірі, шаруа қайда қашатын еді?! Шіркін, ақын болсаң, осындай бол! Әрине, айта беріңіз. Мәкіш өз туысына, інісіне, тамашалай қарайды. Біздің уйге, қалқам, тезірек жет. Тфа, бәлекет, өзіңмен кет! Меніңше, сол орынды сияқты. Олар келіп қалса ше, ә?

12 слайд