Оқытуды басқару және көшбасшылық

#1 слайд
Оқытуды басқару және
көшбасшылық.
Орындаған: Шамитдинов Оғабек
1 слайд
Оқытуды басқару және көшбасшылық. Орындаған: Шамитдинов Оғабек
#2 слайд
Оқытудағы басқару және көшбасшылық
Көшбасшылық – бұл белгілі бір мақсатқа қол жеткізу үшін бір адамның
басқаларға әсер ететін және сол топты бірауыз болатындай етіп бағыттау
процесі.
Көшбасшы – жол таба білетін, өзгелерге жол көрсете алатын, өзіне
жүктелген міндетті сезіне білетін, ауыртпалыққа төзе білетін тұлға.
Көшбасшылықты дамытудың бір жолы - сыни тұрғыдан ойлану. Сын
тұрғысынан ойлану шығармашылыққа жетелейді.
Мұғалім көшбасшылығы Халықаралық жобасында педагогикалық жүйе
сәтті болу үшін окыту барлық деңгейде қатар жүру керек,яғни оқыту
мектеп жүйесінде жұмыс жүйесінде жұмыс істейтін қосымша
қызметкерлерді түгел қамту керек деген көзқарасқа негізделген
(ХертсКэм Нетворк,2006)
2 слайд
Оқытудағы басқару және көшбасшылық Көшбасшылық – бұл белгілі бір мақсатқа қол жеткізу үшін бір адамның басқаларға әсер ететін және сол топты бірауыз болатындай етіп бағыттау процесі. Көшбасшы – жол таба білетін, өзгелерге жол көрсете алатын, өзіне жүктелген міндетті сезіне білетін, ауыртпалыққа төзе білетін тұлға. Көшбасшылықты дамытудың бір жолы - сыни тұрғыдан ойлану. Сын тұрғысынан ойлану шығармашылыққа жетелейді. Мұғалім көшбасшылығы Халықаралық жобасында педагогикалық жүйе сәтті болу үшін окыту барлық деңгейде қатар жүру керек,яғни оқыту мектеп жүйесінде жұмыс жүйесінде жұмыс істейтін қосымша қызметкерлерді түгел қамту керек деген көзқарасқа негізделген (ХертсКэм Нетворк,2006)
#3 слайд
Оқытудағы көшбасшылық - бұл
•
эмоционалды-адамгершілік
сауаттылық, эмоционалды-
позитивті оқыту және
оқушының жан-жақты дамуы.
•
Элмор Жауапкершілік саясаты
күшті мектеп жүйесінде
көшбасшылық тәжірибені
жетілдірудің құралы болып
табылады дейді. •
Оқытуға бағытталған
көшбасшылық оқытудың жоғары
сапасына қол жеткізу мақсатында
оқыту үдерістері мен
оқушылардың, сондай-ақ
мұғалімдердің, қызметкерлердің
нәтижелеріне бағытталған.
Көшбасшы мұғалімдер сынып
пен бүкіл мектеп жағдайында
болып жатқан процестерді
бақылайды; нәтижелерді
қолдана отырып, оқыту мен оқу
процестерін бақылай отырып,
мұғалімдердің күшті жақтары
мен даму қажеттіліктерін
анықтайды; топ оқушылары мен
мектептің құрылымдық
бөлімшелері үшін
басымдықтарды анықтайды. •
Мұндай көшбасшылық барлық
деңгейлерде қажет, өйткені
мектепте көшбасшылық идеясын
жүзеге асырудың маңыздылығын
мойындай отырып, оқуға
бағытталған көшбасшылықты
тарату мен дамытуға
артықшылық беру керек.
3 слайд
Оқытудағы көшбасшылық - бұл • эмоционалды-адамгершілік сауаттылық, эмоционалды- позитивті оқыту және оқушының жан-жақты дамуы. • Элмор Жауапкершілік саясаты күшті мектеп жүйесінде көшбасшылық тәжірибені жетілдірудің құралы болып табылады дейді. • Оқытуға бағытталған көшбасшылық оқытудың жоғары сапасына қол жеткізу мақсатында оқыту үдерістері мен оқушылардың, сондай-ақ мұғалімдердің, қызметкерлердің нәтижелеріне бағытталған. Көшбасшы мұғалімдер сынып пен бүкіл мектеп жағдайында болып жатқан процестерді бақылайды; нәтижелерді қолдана отырып, оқыту мен оқу процестерін бақылай отырып, мұғалімдердің күшті жақтары мен даму қажеттіліктерін анықтайды; топ оқушылары мен мектептің құрылымдық бөлімшелері үшін басымдықтарды анықтайды. • Мұндай көшбасшылық барлық деңгейлерде қажет, өйткені мектепте көшбасшылық идеясын жүзеге асырудың маңыздылығын мойындай отырып, оқуға бағытталған көшбасшылықты тарату мен дамытуға артықшылық беру керек.
#4 слайд
Оқытуды басқару және көшбасшылық
•
Көшбасшылық Бағдарламаның өн бойында мұғалім
енгізетін өзгерістер тарапынан қарастырылады. Мұғалімдер
Бағдарламада қарастырылатын идеялар аспектілері аясында
өз тәжірибелері туралы ой-тұжырымдарға сүйене отырып
өзгереді. Олар осы идеяларға сәйкес өз тәжірибелерінің
жекелеген тұстарын анықтайды, зерттейді, бағалайды және
дамытады .
4 слайд
Оқытуды басқару және көшбасшылық • Көшбасшылық Бағдарламаның өн бойында мұғалім енгізетін өзгерістер тарапынан қарастырылады. Мұғалімдер Бағдарламада қарастырылатын идеялар аспектілері аясында өз тәжірибелері туралы ой-тұжырымдарға сүйене отырып өзгереді. Олар осы идеяларға сәйкес өз тәжірибелерінің жекелеген тұстарын анықтайды, зерттейді, бағалайды және дамытады .
#5 слайд
Көшбасшылық түрлері
Өктемшіл көшбасшы Ол
шешімді өзі қабылдайды,
топпен сирек ақылдасады.
Оның басты қаруы «қатаң
талап» Делигирияшыл көшбасшы
Ешқақан топтың жұмысына
араласпайды, ол өзінің қол
астындағыларға толық ерік
береді Бұл әдістің жаман жері:
басшы жоғары деңгейдегі
маман болмаса
қызметкерлермен ұсынылған
әдістің тиімділігін қадағалау
қиынға соғадыСыйласымды көшбасшы Бұл
басшы- топ мүшелерін
бағыттай отырып, олардың
идеяларын мен кеңестерін
алып отырады. бірақ соңғы
шешімді өзі қабылдайды
5 слайд
Көшбасшылық түрлері Өктемшіл көшбасшы Ол шешімді өзі қабылдайды, топпен сирек ақылдасады. Оның басты қаруы «қатаң талап» Делигирияшыл көшбасшы Ешқақан топтың жұмысына араласпайды, ол өзінің қол астындағыларға толық ерік береді Бұл әдістің жаман жері: басшы жоғары деңгейдегі маман болмаса қызметкерлермен ұсынылған әдістің тиімділігін қадағалау қиынға соғадыСыйласымды көшбасшы Бұл басшы- топ мүшелерін бағыттай отырып, олардың идеяларын мен кеңестерін алып отырады. бірақ соңғы шешімді өзі қабылдайды
#6 слайд
Макбеттің зерттеуі көшбасшылық ұғымын оның жетістігінің 6 факторын
ескере отырып жаңартады:
1. Ресми бөлу-қызметкерлердің олар үшін белгіленген рөлдерде/лауазымдық
нұсқаулықтар аясында жұмыс істеуінен күтуді көздейді. Бұл ресми тарату процесі барлық
қызметкерлер үшін жоғары қауіпсіздікті қамтамасыз етуде артықшылықтарға ие.
2. Прагматикалық бөлу-бұл тәсіл көбінесе сыртқы оқиғаларға реакция болып табылады
және жұмыс жүктемесін қамтиды.
3. Стратегиялық бөлу-мектепті жетілдіруге бағытталған нақты мақсатқа бағытталған. Бұл
үлестірімнің нақты көрінісі, мысалы, кадрлық тағайындауларға мұқият ойластырылған
көзқараста көрінеді. Бұл тәсілмен мұғалімдер аз дәрежеде олардың жеке кәсіби
шеберлігі тұрғысынан бағаланады, бірақ көбінесе мектептегі көшбасшылықты дамытуға
қосқан үлесі тұрғысынан бағаланады.Кезең – кезеңмен бөлу-бұл тәсіл тек прагматикалық
ситуациялық сапаға ғана емес, сонымен қатар кәсіби дамуға бағытталған стратегиялық
бағытқа ие, өйткені көшбасшылыққа бейімділігін көрсететін мұғалімдерге көбірек
жауапкершілік жүктеледі.Бастамашылық бөлу-көшбасшылыққа қабілетті мұғалімдер өз
еркімен белгілі бір процесті жүргізу бастамасын қабылдау арқылы, кейде басшылықтың
қатысуынсыз әсер ету ауқымын кеңейтеді.
4. Тарату мәдениеті-көшбасшылық белгілі бір іс – әрекетте көрінеді, жеке тұлғалардың
бастамасы бойынша рөлді орындауда емес.мұғалімдер бастаманы өздігінен, бірлесіп,
көшбасшыны тағайындамай-ақ қояды ,бұл мектеп мәдениетінің көрінісі, мектептің рухы
мен дәстүрінің көрсеткіші. Көшбасшылықты бөлудің бұл түрі өзара қарым-қатынастың
төрт түріне байланысты.
6 слайд
Макбеттің зерттеуі көшбасшылық ұғымын оның жетістігінің 6 факторын ескере отырып жаңартады: 1. Ресми бөлу-қызметкерлердің олар үшін белгіленген рөлдерде/лауазымдық нұсқаулықтар аясында жұмыс істеуінен күтуді көздейді. Бұл ресми тарату процесі барлық қызметкерлер үшін жоғары қауіпсіздікті қамтамасыз етуде артықшылықтарға ие. 2. Прагматикалық бөлу-бұл тәсіл көбінесе сыртқы оқиғаларға реакция болып табылады және жұмыс жүктемесін қамтиды. 3. Стратегиялық бөлу-мектепті жетілдіруге бағытталған нақты мақсатқа бағытталған. Бұл үлестірімнің нақты көрінісі, мысалы, кадрлық тағайындауларға мұқият ойластырылған көзқараста көрінеді. Бұл тәсілмен мұғалімдер аз дәрежеде олардың жеке кәсіби шеберлігі тұрғысынан бағаланады, бірақ көбінесе мектептегі көшбасшылықты дамытуға қосқан үлесі тұрғысынан бағаланады.Кезең – кезеңмен бөлу-бұл тәсіл тек прагматикалық ситуациялық сапаға ғана емес, сонымен қатар кәсіби дамуға бағытталған стратегиялық бағытқа ие, өйткені көшбасшылыққа бейімділігін көрсететін мұғалімдерге көбірек жауапкершілік жүктеледі.Бастамашылық бөлу-көшбасшылыққа қабілетті мұғалімдер өз еркімен белгілі бір процесті жүргізу бастамасын қабылдау арқылы, кейде басшылықтың қатысуынсыз әсер ету ауқымын кеңейтеді. 4. Тарату мәдениеті-көшбасшылық белгілі бір іс – әрекетте көрінеді, жеке тұлғалардың бастамасы бойынша рөлді орындауда емес.мұғалімдер бастаманы өздігінен, бірлесіп, көшбасшыны тағайындамай-ақ қояды ,бұл мектеп мәдениетінің көрінісі, мектептің рухы мен дәстүрінің көрсеткіші. Көшбасшылықты бөлудің бұл түрі өзара қарым-қатынастың төрт түріне байланысты.
#7 слайд
Өзара қатынастардың 4 түрі:
1) Құрмет
•
басқалардың пікірлерін тыңдау және бағалау)
2) Жеке Қарым-қатынастар
•
кәсіби қарым-қатынастарды қолдайтын тұрақты жеке қарым-қатынастар)
3) Құзыреттілік
•
басқалармен өзара қарым-қатынас процесінде қажетті нәтижелерге қол жеткізу
қабілеті)
4) Адалдық)
•
сенімді және шынайы қарым-қатынас
7 слайд
Өзара қатынастардың 4 түрі: 1) Құрмет • басқалардың пікірлерін тыңдау және бағалау) 2) Жеке Қарым-қатынастар • кәсіби қарым-қатынастарды қолдайтын тұрақты жеке қарым-қатынастар) 3) Құзыреттілік • басқалармен өзара қарым-қатынас процесінде қажетті нәтижелерге қол жеткізу қабілеті) 4) Адалдық) • сенімді және шынайы қарым-қатынас
#8 слайд
Мұғалім үшін көшбасшылықтың
маңызы
•
Мұғалімнің оқу және оқыту процестерін өзіндік түсінуін
нақтылаудың маңыздылығын беру;
•
Әріптестермен оқыту және оқыту үдерістерін талқылау үшін
мүмкіндіктермен қамтамасыз ету;
•
Ересектерге де, оқушыларға да оқу үшін қолайлы жағдай
жасау арқылы оқытудың жоғары мәдениетін қалыптастыру;
•
Тек стандарттарды жетілдірумен шектелмейтін оқу
көзқарасын кеңейту;
•
Оқушыларды оқыту процесіне тарту қажеттілігі;
•
Әріптестердің кәсіби дамуы үшін барлық мұғалімдердің
әлеуетін бөлудің маңыздылығына сенімділік;Оқыту және
оқыту үдерістеріне социумды, ата-аналарды және басқа да
мүдделі тараптар мен тұлғаларды тарту.
8 слайд
Мұғалім үшін көшбасшылықтың маңызы • Мұғалімнің оқу және оқыту процестерін өзіндік түсінуін нақтылаудың маңыздылығын беру; • Әріптестермен оқыту және оқыту үдерістерін талқылау үшін мүмкіндіктермен қамтамасыз ету; • Ересектерге де, оқушыларға да оқу үшін қолайлы жағдай жасау арқылы оқытудың жоғары мәдениетін қалыптастыру; • Тек стандарттарды жетілдірумен шектелмейтін оқу көзқарасын кеңейту; • Оқушыларды оқыту процесіне тарту қажеттілігі; • Әріптестердің кәсіби дамуы үшін барлық мұғалімдердің әлеуетін бөлудің маңыздылығына сенімділік;Оқыту және оқыту үдерістеріне социумды, ата-аналарды және басқа да мүдделі тараптар мен тұлғаларды тарту.
#9 слайд
Мұғалімнің көшбасшылығын дамыту
бойынша жұмыс
1 кезең. Құндылықтарды анықтау .
2 кезең. Кәсіби маңызды міндеттерді әзірлеу .
3 кезең. Даму бағдарламасын бекіту мақсатында келісу және
кеңес беру.
4 кезең. Іс-әрекеттерді жоспарлау .
5 кезең. Іс-қимыл жоспарын нақтылау мақсатында келісу және
кеңес беру.
6 кезең. Зерттеуге негізделген көшбасшылықты дамыту бойынша
жұмыс.
7 кезең. Кәсіби білімді дамытуға көмектесу үшін желілік
қауымдастықта жұмыс жасаңыз.
9 слайд
Мұғалімнің көшбасшылығын дамыту бойынша жұмыс 1 кезең. Құндылықтарды анықтау . 2 кезең. Кәсіби маңызды міндеттерді әзірлеу . 3 кезең. Даму бағдарламасын бекіту мақсатында келісу және кеңес беру. 4 кезең. Іс-әрекеттерді жоспарлау . 5 кезең. Іс-қимыл жоспарын нақтылау мақсатында келісу және кеңес беру. 6 кезең. Зерттеуге негізделген көшбасшылықты дамыту бойынша жұмыс. 7 кезең. Кәсіби білімді дамытуға көмектесу үшін желілік қауымдастықта жұмыс жасаңыз.
#10 слайд
Сабақ-оқу
1 к езең . С абақтың мақсатын қою
және оны әріптестерімен немесе
тәжірибелі мұғалімдермен кеңес беру
жағдайында дайындау .
2 кезең . Lesson-study жүргізу және
оған барлық қатысушыларды
бақылауды жүзеге асыру.
3 кезең . Табысты сәттерді , сонда й – ақ
Lesson-study- дің барлық
қатысушылары жетілдіретін сәттерді
талқылау: сабақ бергендер де,
бақылау процесін бақылағандар да.
4 кезең . Lesson – study жақсарту
бойынша даму перспективаларын
талқылау және анықтау үшін
бейресми кездесу өткізу .
10 слайд
Сабақ-оқу 1 к езең . С абақтың мақсатын қою және оны әріптестерімен немесе тәжірибелі мұғалімдермен кеңес беру жағдайында дайындау . 2 кезең . Lesson-study жүргізу және оған барлық қатысушыларды бақылауды жүзеге асыру. 3 кезең . Табысты сәттерді , сонда й – ақ Lesson-study- дің барлық қатысушылары жетілдіретін сәттерді талқылау: сабақ бергендер де, бақылау процесін бақылағандар да. 4 кезең . Lesson – study жақсарту бойынша даму перспективаларын талқылау және анықтау үшін бейресми кездесу өткізу .
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген