ЖИ көмекші
Оралхан Бөкей "Тортай мінер ақ боз ат" 6 сынып қазақ әдебиеті
Жүктеу
#1 слайд
Қазақ әдебиеті
6-сынып
ІІІ Бөлім: Мен балаң жарық күнде сәуле
қуған...
Сабақтың тақырыбы: О.Бөкей «Тортай
мінген ақ боз ат»
Әзірлеген: Бекебаева Гаухар Кенжебековна
Жамбыл обл, Т.Рысқұлов ауданы
Әлихан Бөкейханов атындағы орта мектеп
1 слайд
Қазақ әдебиеті 6-сынып ІІІ Бөлім: Мен балаң жарық күнде сәуле қуған... Сабақтың тақырыбы: О.Бөкей «Тортай мінген ақ боз ат» Әзірлеген: Бекебаева Гаухар Кенжебековна Жамбыл обл, Т.Рысқұлов ауданы Әлихан Бөкейханов атындағы орта мектеп
#2 слайд
Оқу мақсаты:
6.1.2.1 әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-
қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру;
6.2.3.1 шығармадағы көркем
ауыстыруларды(теңеу, эпитет, тұрақты тіркестер
мен мақал-мәтелдерді) анықтау.
Бағалау критерийі:
•
Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-
қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсінеді;
•
Шығармадағы көркем ауыстыруларды(теңеу,
эпитет, тұрақты тіркестер мен мақал-мәтелдерді)
анықтайды.
2 слайд
Оқу мақсаты: 6.1.2.1 әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік- қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру; 6.2.3.1 шығармадағы көркем ауыстыруларды(теңеу, эпитет, тұрақты тіркестер мен мақал-мәтелдерді) анықтау. Бағалау критерийі: • Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік- қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсінеді; • Шығармадағы көркем ауыстыруларды(теңеу, эпитет, тұрақты тіркестер мен мақал-мәтелдерді) анықтайды.
#3 слайд
ОЙ ШАҚЫРУ
Үй тапсырмасын сұрау.
•
- Балалар, өткен сабақта қандай әңгімемен
таныстық? (С.Мұратбеков «Жусан иісі»).
•
- Біз осы оқу жылында еліміздің түкпір-түкпірінен
шыққан ақын-жазушылармен таныстық. Соның
бірі – Сайын Мұратбеков. Жазушының «Жусан иісі»
әңгімесін өткен сабақтарда қызыға оқыдыңыздар.
Қане, өткен сабақта өтілген шығарманың
мазмұнына байланысты құрастырылған
сөзжұмбақты шешіп, үйге берілген тапсырманы
пысықтап өтейік.
3 слайд
ОЙ ШАҚЫРУ Үй тапсырмасын сұрау. • - Балалар, өткен сабақта қандай әңгімемен таныстық? (С.Мұратбеков «Жусан иісі»). • - Біз осы оқу жылында еліміздің түкпір-түкпірінен шыққан ақын-жазушылармен таныстық. Соның бірі – Сайын Мұратбеков. Жазушының «Жусан иісі» әңгімесін өткен сабақтарда қызыға оқыдыңыздар. Қане, өткен сабақта өтілген шығарманың мазмұнына байланысты құрастырылған сөзжұмбақты шешіп, үйге берілген тапсырманы пысықтап өтейік.
#4 слайд
Сөзжұмбақ сұрақтары
•
1. С. Мұратбековтің «Жусан иісі» шығармасы қандай жанр?
(прозалық)
•
2. Аян халық ауыз әдебиетінің қай түрін шебер айтушы еді?
(Ертегі)
•
3. «Жусан иісі» шығармасының басты кейіпкері кім? (Аян)
•
4. С. Мұратбеков қай өңірде дүниеге келген? (Талдықорған)
•
5. Аян сауаттанғасын не істеді? (Хат жазды)
•
6. Аянның ұстазы (Иманжанов)
•
7. Оқиға қай жерде болған? (Жусандытөбе)
•
1. « Жусан иісі» шығармасының авторы (Мұратбеков)
•
2. Аян Асылбек қартқа аяғын салдырғанда қандай қасиет
көрсетті? (Төзім)
•
3. Аянның досы (Есікбай)
•
4. Аянға көмек көрсеткен кім? (Асылбек)
•
5. Балалар кімнің үйінің қасына жиналып ертегі айтушы еді?
(Бапай)
4 слайд
Сөзжұмбақ сұрақтары • 1. С. Мұратбековтің «Жусан иісі» шығармасы қандай жанр? (прозалық) • 2. Аян халық ауыз әдебиетінің қай түрін шебер айтушы еді? (Ертегі) • 3. «Жусан иісі» шығармасының басты кейіпкері кім? (Аян) • 4. С. Мұратбеков қай өңірде дүниеге келген? (Талдықорған) • 5. Аян сауаттанғасын не істеді? (Хат жазды) • 6. Аянның ұстазы (Иманжанов) • 7. Оқиға қай жерде болған? (Жусандытөбе) • 1. « Жусан иісі» шығармасының авторы (Мұратбеков) • 2. Аян Асылбек қартқа аяғын салдырғанда қандай қасиет көрсетті? (Төзім) • 3. Аянның досы (Есікбай) • 4. Аянға көмек көрсеткен кім? (Асылбек) • 5. Балалар кімнің үйінің қасына жиналып ертегі айтушы еді? (Бапай)
#5 слайд
СӨЗЖҰМБАҚ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
5 слайд
СӨЗЖҰМБАҚ • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
#6 слайд
ДҰРЫС ЖАУАБЫ
П Р О З А Л Ы Қ
Е Р Т Е Г І
А Я Н
Т А Л Д Ы Қ О Р Ғ А Н
Х А Н
И М А Н Ж А Н О В А
Ж У С А Н Т Ө Б Е
М У Р А Т Б Е К О В
Т Ө З І М
Е С І К Б А Й
А С Ы Л Б Е К
Б А П А Й
6 слайд
ДҰРЫС ЖАУАБЫ П Р О З А Л Ы Қ Е Р Т Е Г І А Я Н Т А Л Д Ы Қ О Р Ғ А Н Х А Н И М А Н Ж А Н О В А Ж У С А Н Т Ө Б Е М У Р А Т Б Е К О В Т Ө З І М Е С І К Б А Й А С Ы Л Б Е К Б А П А Й
#7 слайд
- Ерекше тор көзден шыққан сөзді оқимыз
- Оралхан Бөкей
Дұрыс балалар, бүгінгі біздің
сабағымыздың тақырыбы Оралхан
Бөкей ағамыздың “Тортай мінер ақ
боз ат” әңгімесі
7 слайд
- Ерекше тор көзден шыққан сөзді оқимыз - Оралхан Бөкей Дұрыс балалар, бүгінгі біздің сабағымыздың тақырыбы Оралхан Бөкей ағамыздың “Тортай мінер ақ боз ат” әңгімесі
#8 слайд
ОРАЛХАН БӨКЕЙ
8 слайд
ОРАЛХАН БӨКЕЙ
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
1-тапсырма: «Мағынаны ажырату». (топтық жұмыстар)
1-топ. Сілтеме
табушылар.
Оралхан Бөкей "Тортай
мінген ақ боз ат" (мәтінін
оқып, танысып, әңгімелеп
береді) 2-топ. Ізденушілер
Оралхан Бөкей "Тортай мінген ақ боз ат"
әңгімесіне байланысты ұқсас қандай
әңгіме өттік?
С Мұратбеков Жусан иісі
шығармасындағы Аян бейнесі (видео
көрсету)
/Венн диаграммасы бойынша салыстыру
екі шығарманы, екі бейнені/«Кім көп біледі?» алаңында бақ сынап көрейік, балалар!
11 слайд
1-тапсырма: «Мағынаны ажырату». (топтық жұмыстар) 1-топ. Сілтеме табушылар. Оралхан Бөкей "Тортай мінген ақ боз ат" (мәтінін оқып, танысып, әңгімелеп береді) 2-топ. Ізденушілер Оралхан Бөкей "Тортай мінген ақ боз ат" әңгімесіне байланысты ұқсас қандай әңгіме өттік? С Мұратбеков Жусан иісі шығармасындағы Аян бейнесі (видео көрсету) /Венн диаграммасы бойынша салыстыру екі шығарманы, екі бейнені/«Кім көп біледі?» алаңында бақ сынап көрейік, балалар!
#12 слайд
3-топ. Дәнекерлер
Жоғарыдағы талданған шығармадағы ұқсастық бүгінгі өмірде бар ма? /Венн диаграммасы бойынша салыстыру/
4-топ. Бейнелеушілер
Мәтіннен Тортай бейнесін табу, мәтін бойынша
сурет салу
/Біздің ішімізде менен екі - үш жас үлкендігі бар бір бала
болушы еді. Әке - шешеден ерте айырылып, алыстан
қосылатын аталастарының есігінде
жүретін. Қой аузынан шөп алмас жуас, құлағының сәл
мүкісі бар, бала болып көп ойнамайтын жасқаншақ еді.
Бәрімізден гөрі ерекшелігі - таңертеңнен кешке дейін бас
алмай кітап оқи беретін./
12 слайд
3-топ. Дәнекерлер Жоғарыдағы талданған шығармадағы ұқсастық бүгінгі өмірде бар ма? /Венн диаграммасы бойынша салыстыру/ 4-топ. Бейнелеушілер Мәтіннен Тортай бейнесін табу, мәтін бойынша сурет салу /Біздің ішімізде менен екі - үш жас үлкендігі бар бір бала болушы еді. Әке - шешеден ерте айырылып, алыстан қосылатын аталастарының есігінде жүретін. Қой аузынан шөп алмас жуас, құлағының сәл мүкісі бар, бала болып көп ойнамайтын жасқаншақ еді. Бәрімізден гөрі ерекшелігі - таңертеңнен кешке дейін бас алмай кітап оқи беретін./
#13 слайд
5-топ. Сөз тапқыштар
Шығарма бойынша жұмыс (мәтіннен
теңеу, эпитет, мақал-мәтел, тұрақты
тіркестерді табу) /міндетті түрде
анықтамасын айтып кету.
13 слайд
5-топ. Сөз тапқыштар Шығарма бойынша жұмыс (мәтіннен теңеу, эпитет, мақал-мәтел, тұрақты тіркестерді табу) /міндетті түрде анықтамасын айтып кету.
#14 слайд
Эпитеттер -
Теңеулер -
Мақал - мәтел -
Фразеологизмдер -
14 слайд
Эпитеттер - Теңеулер - Мақал - мәтел - Фразеологизмдер -
#15 слайд
Эпитеттер - жаймашуақ сәт, төңкеріліп тұрар
аспан, бейбіт күннің шуағы, тас үңгір, көк
мұнар дүние.
Теңеулер - табанға кілемдей жұмсақ тию,
ұлардай шулап, ұядай қылып жинау,
Алтайдың шолпысындай жарқыраған
Бұқтырма.
Мақал - мәтел - Аш бала тоқ баламен
ойнамайды. Ораза - намаз тоқтықта ғана.
Фразеологизмдер - Қой аузынан шөп алмас,
ит басына іркіт төгу.
15 слайд
Эпитеттер - жаймашуақ сәт, төңкеріліп тұрар аспан, бейбіт күннің шуағы, тас үңгір, көк мұнар дүние. Теңеулер - табанға кілемдей жұмсақ тию, ұлардай шулап, ұядай қылып жинау, Алтайдың шолпысындай жарқыраған Бұқтырма. Мақал - мәтел - Аш бала тоқ баламен ойнамайды. Ораза - намаз тоқтықта ғана. Фразеологизмдер - Қой аузынан шөп алмас, ит басына іркіт төгу.
#16 слайд
6-топ. Сұрақ қоюшылар
Сұрақтар ашы қ сұрақ түрінде болады.
Тортайдың «Бұл дүниеде мен пір
тұтар, сырласар жалғыз-ақ нәрсем бар, ол-
кітап, әкем де, шешем де сол-кітап» деген сөзін
қалай түсінесіздер?
Адал дос деген кім?
16 слайд
6-топ. Сұрақ қоюшылар Сұрақтар ашы қ сұрақ түрінде болады. Тортайдың «Бұл дүниеде мен пір тұтар, сырласар жалғыз-ақ нәрсем бар, ол- кітап, әкем де, шешем де сол-кітап» деген сөзін қалай түсінесіздер? Адал дос деген кім?
#17 слайд
2- ТАПСЫРМА
САТЫЛАЙ КЕШЕНДІ ТАЛДАУ
ОРАЛХАН БӨКЕЙ «ТОРТАЙ МІНГЕН АҚ БОЗ АТ»
Шығарманың композициялық құрылысы
•
Сюжеттің басталуы-
•
Сюжеттің байланысы-
•
Сюжеттің шиеленісуі-
•
Сюжеттің шегі-
•
Сюжеттің шешімі-
•
Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі –
17 слайд
2- ТАПСЫРМА САТЫЛАЙ КЕШЕНДІ ТАЛДАУ ОРАЛХАН БӨКЕЙ «ТОРТАЙ МІНГЕН АҚ БОЗ АТ» Шығарманың композициялық құрылысы • Сюжеттің басталуы- • Сюжеттің байланысы- • Сюжеттің шиеленісуі- • Сюжеттің шегі- • Сюжеттің шешімі- • Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі –
#18 слайд
САТЫЛАЙ КЕШЕНДІ ТАЛДАУ
ОРАЛХАН БӨКЕЙ «ТОРТАЙ МІНГЕН АҚ БОЗ АТ»
Шығарманың композициялық құрылысы
•
Сюжеттің басталуы- Салықсалған ауылының көрінісі
•
Сюжеттің байланысы- Тортай мен Ораштың достығы
•
Сюжеттің шиеленісуі- Тортайдың үйінен кетуі
•
Сюжеттің шегі- Тортайдың түсі
•
Сюжеттің шешімі- Тортай мінер ақ боз ат... Менің тақымымда кеткендей
еді...
•
Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі – жағымды кейіпкер – Тортай, Ораш
жағымсыз кейіпкерлер – Тортайдың туыстары
18 слайд
САТЫЛАЙ КЕШЕНДІ ТАЛДАУ ОРАЛХАН БӨКЕЙ «ТОРТАЙ МІНГЕН АҚ БОЗ АТ» Шығарманың композициялық құрылысы • Сюжеттің басталуы- Салықсалған ауылының көрінісі • Сюжеттің байланысы- Тортай мен Ораштың достығы • Сюжеттің шиеленісуі- Тортайдың үйінен кетуі • Сюжеттің шегі- Тортайдың түсі • Сюжеттің шешімі- Тортай мінер ақ боз ат... Менің тақымымда кеткендей еді... • Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі – жағымды кейіпкер – Тортай, Ораш жағымсыз кейіпкерлер – Тортайдың туыстары
#19 слайд
Сөздікпен жұмыс
•
Күлтеленген – жібек пен қыл тәрізді
заттарды тегістеп шоқтау, бір келкі
етіп кесу.
•
Күреңсе – саздау жерге шығатын
шабындық шөп.
•
Жемтір-жемтір – жұлма-жұлма.
•
Кеспелтек – жуантық келген қысқа.
19 слайд
Сөздікпен жұмыс • Күлтеленген – жібек пен қыл тәрізді заттарды тегістеп шоқтау, бір келкі етіп кесу. • Күреңсе – саздау жерге шығатын шабындық шөп. • Жемтір-жемтір – жұлма-жұлма. • Кеспелтек – жуантық келген қысқа.
#20 слайд
Проблемалық сұрақтар мен тапсырмалар.
1.Салық салғанда соғыстан кейінгі жағдай қандай? 2.
Әңгімеші бала мен Тортайдың достығы қалай
сипатталған?
3. Тортайдың жеке басының арманы не? (сол үзіндіні
әңгімеден тауып оқы).
4. Тортайдың автор үйіне келудегі мақсаты не?
5. Автор неге орнынан тұрып амандаса алмады?
6. Тортай кітап туралы қандай пікірде ? Кітапты неге пір
тұтты?
Дескрипторлар:
1.Үзінді мағынасына сай сөздерді дұрыс қолдана алады.
2.Үзіндідегі негізгі құндылықтардың мағынасын түсіндіре
алады.
20 слайд
Проблемалық сұрақтар мен тапсырмалар. 1.Салық салғанда соғыстан кейінгі жағдай қандай? 2. Әңгімеші бала мен Тортайдың достығы қалай сипатталған? 3. Тортайдың жеке басының арманы не? (сол үзіндіні әңгімеден тауып оқы). 4. Тортайдың автор үйіне келудегі мақсаты не? 5. Автор неге орнынан тұрып амандаса алмады? 6. Тортай кітап туралы қандай пікірде ? Кітапты неге пір тұтты? Дескрипторлар: 1.Үзінді мағынасына сай сөздерді дұрыс қолдана алады. 2.Үзіндідегі негізгі құндылықтардың мағынасын түсіндіре алады.
#21 слайд
«Сізді толғандырған сұрақтар» алаңы
Ой толғаныс
•
- Балалар, сонымен бүгін не үйрендік, не білдік?
•
- Әңгіме неге «Тортай мінер ақ боз ат» деп
аталған?
•
- Тортай қандай бала? Сенің ойыңша жағдайы
болып оқығанда ол өскенде кім болар еді?
•
- Ораштың орнында болсаң сен не істер едің?
•
- Шығарманың Сіз үшін тәрбиелік мәні қандай
болды?
(Оқушылар бағаланады. Оқушылар автор
орындығында отырып, жазған хаттарын оқиды.)
21 слайд
«Сізді толғандырған сұрақтар» алаңы Ой толғаныс • - Балалар, сонымен бүгін не үйрендік, не білдік? • - Әңгіме неге «Тортай мінер ақ боз ат» деп аталған? • - Тортай қандай бала? Сенің ойыңша жағдайы болып оқығанда ол өскенде кім болар еді? • - Ораштың орнында болсаң сен не істер едің? • - Шығарманың Сіз үшін тәрбиелік мәні қандай болды? (Оқушылар бағаланады. Оқушылар автор орындығында отырып, жазған хаттарын оқиды.)
#22 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС
Мен үшін
қызықты
болды... Бүгін мен білдім ...
Менің қиналған
жерлерім...БІЛІМ ҚОРЖЫНЫ
22 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС Мен үшін қызықты болды... Бүгін мен білдім ... Менің қиналған жерлерім...БІЛІМ ҚОРЖЫНЫ
#23 слайд
Үйге тапсырма:
«Еркелейтін әлі мен, әжем жақсы
бәрінен» тақырыбында 2-3 шумақ
өлең құрастыру.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАҚМЕТ
23 слайд
Үйге тапсырма: «Еркелейтін әлі мен, әжем жақсы бәрінен» тақырыбында 2-3 шумақ өлең құрастыру. НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАҚМЕТ
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
