Өсімдіктің жынысты көбеюі.

#1 слайд
Өсімдіктің жынысты көбеюі.Өсімдіктің жынысты көбеюі.
Тозаңдану және ұрықтануТозаңдану және ұрықтануСабақтың тақырыбы:Сабақтың тақырыбы: Биология 6 - сынып
1 слайд
Өсімдіктің жынысты көбеюі.Өсімдіктің жынысты көбеюі. Тозаңдану және ұрықтануТозаңдану және ұрықтануСабақтың тақырыбы:Сабақтың тақырыбы: Биология 6 - сынып
#2 слайд
Жоспар:
1. Өсімдіктің жынысты көбеюі;
a) Тозаңдану;
b) Тозаңдану түрлері;
2. Ұрықтану
2 слайд
Жоспар: 1. Өсімдіктің жынысты көбеюі; a) Тозаңдану; b) Тозаңдану түрлері; 2. Ұрықтану
#3 слайд
Сабақтың Сабақтың
мақсаты:мақсаты:
1. Білімділік:
Оқушыларды
өсімдіктердің
жынысты көбеюі,
тозаңдану мен
ұрықтану туралы
таныстыру;
2. Дамытушылық:
Оларға жынысты
көбеюі мен
тозаңданумен
ұрықтану туралы
ғылыми тұрғыдан
түсіндіріп, ой –
өрісін дамыту; 3. Тәрбиелілік:
көбеюдің және
тозаңдану мен
ұрықтанудың
күрделі екенін
айту.
Тозаңданудың
түрлерін айыра
білу, оларды өзара
салыстыру.
3 слайд
Сабақтың Сабақтың мақсаты:мақсаты: 1. Білімділік: Оқушыларды өсімдіктердің жынысты көбеюі, тозаңдану мен ұрықтану туралы таныстыру; 2. Дамытушылық: Оларға жынысты көбеюі мен тозаңданумен ұрықтану туралы ғылыми тұрғыдан түсіндіріп, ой – өрісін дамыту; 3. Тәрбиелілік: көбеюдің және тозаңдану мен ұрықтанудың күрделі екенін айту. Тозаңданудың түрлерін айыра білу, оларды өзара салыстыру.
#4 слайд
Сабақты өткізу әдісі: Сабақты өткізу әдісі:
аралас, ойын сабағы.
4 слайд
Сабақты өткізу әдісі: Сабақты өткізу әдісі: аралас, ойын сабағы.
#5 слайд
ІІ. Үй тапсырмасын ІІ. Үй тапсырмасын
тексеру.тексеру.
Кел, балалар, Кел, балалар,
ойлайыойлайы
ққ
,,
ОйнайыОйнайы
ққ
та та
ойлайыойлайы
ққ
..
ҚҚ
андай андай
жж
ұұ
мбамба
қ қ
болса болса
да,да,
Шешпей оны Шешпей оны
ққ
оймайыоймайы
ққ
..
5 слайд
ІІ. Үй тапсырмасын ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.тексеру. Кел, балалар, Кел, балалар, ойлайыойлайы ққ ,, ОйнайыОйнайы ққ та та ойлайыойлайы ққ .. ҚҚ андай андай жж ұұ мбамба қ қ болса болса да,да, Шешпей оны Шешпей оны ққ оймайыоймайы ққ ..
#6 слайд
Сабақтың Сабақтың
ұраны:ұраны:
Тіршіліктің тірегі өсімдікті
қорғайық
Тұқымдарын молайтып өсіруді
ойлайық! Сабақтың Сабақтың
мақсаты:мақсаты:
Білген сайын келеді
біле бергім
Біле беру емес пе тілегі
елдің?!
6 слайд
Сабақтың Сабақтың ұраны:ұраны: Тіршіліктің тірегі өсімдікті қорғайық Тұқымдарын молайтып өсіруді ойлайық! Сабақтың Сабақтың мақсаты:мақсаты: Білген сайын келеді біле бергім Біле беру емес пе тілегі елдің?!
#7 слайд
Ойын шарты:Ойын шарты:
Пойызда 4 вагон бар,
әр вагон тапсырмамен
келген, сол
тапсырманы орындап
болған соң «белгісіз
әлемге» саяхатқа
аттанамыз!
7 слайд
Ойын шарты:Ойын шарты: Пойызда 4 вагон бар, әр вагон тапсырмамен келген, сол тапсырманы орындап болған соң «белгісіз әлемге» саяхатқа аттанамыз!
#8 слайд
№ 1 вагон тапсырмасы – сұрақтар.
1. Гүлшоғыр дегеніміз не ? Гүлшоғыр нешеге бөлінеді?
2. Жай және күрделі гүлшоғыр өз ішінде қандай топтарға бөлінеді ? атап беріңіз
3. Гүл мен гүлшоғырдың маңызы...
№ 2 вагон тапсырмасы - тест.
1. Гүл шығаратын өркенде белгілі бір ретпен орналасқан ұсақ гүлдер тобы. ..
А) гүлшоғыр
Ә) гүлсағақ
Б) гүлтабан
2. Бидай мен қарабидайдағы гүлшоғыр түрі.
А) собық
Ә) шашақ
Б) күрделі масақ
3. Аналығы да, аталығы да бар гүл ...
А. Дара жынысты
Ә) қос жынысты
Б) екеуі де
4. Аталық гүлі бір өсімдікте, аналық гүлі бір өсімдікте болса ...
А) бір үйлі
Ә) дара жынысты
Б) қос үйлі.
8 слайд
№ 1 вагон тапсырмасы – сұрақтар. 1. Гүлшоғыр дегеніміз не ? Гүлшоғыр нешеге бөлінеді? 2. Жай және күрделі гүлшоғыр өз ішінде қандай топтарға бөлінеді ? атап беріңіз 3. Гүл мен гүлшоғырдың маңызы... № 2 вагон тапсырмасы - тест. 1. Гүл шығаратын өркенде белгілі бір ретпен орналасқан ұсақ гүлдер тобы. .. А) гүлшоғыр Ә) гүлсағақ Б) гүлтабан 2. Бидай мен қарабидайдағы гүлшоғыр түрі. А) собық Ә) шашақ Б) күрделі масақ 3. Аналығы да, аталығы да бар гүл ... А. Дара жынысты Ә) қос жынысты Б) екеуі де 4. Аталық гүлі бір өсімдікте, аналық гүлі бір өсімдікте болса ... А) бір үйлі Ә) дара жынысты Б) қос үйлі.
#9 слайд
С
О
Б
Ы
Қ № 3 вагон тапсырмасы - гүлге қатысты сөз ді тап .
1. Жайгүл сағақ есуге келгенде бір тостаған шай мен май ала келген, майын аузыма,
мойныма жақтым.
2. Майгүл Серікке: «Тозаң толып тұрған қаптың аузындағы жіп шешіліп кетпесін»- деді.
№ 4 вагон тапсырмасы – сканворд шешу.
1. Гүлшоғыры қысқарған әрі жуан болып келеді?
2. Гүл шығатын өркенде белгілі ретпен орналасатын ұсақ гүлдер тобын атаңыз?
3. Өсімдіктің жер асты мүшесі мен жер үсті мүшесін жалғастырып тұратын орталық тірек...
4. Гүлшоғыр сабақтыңқай жерінен дамиды ?
5. Шашақ гүлшоғырға мысал келтіріңіз ?
9 слайд
С О Б Ы Қ № 3 вагон тапсырмасы - гүлге қатысты сөз ді тап . 1. Жайгүл сағақ есуге келгенде бір тостаған шай мен май ала келген, майын аузыма, мойныма жақтым. 2. Майгүл Серікке: «Тозаң толып тұрған қаптың аузындағы жіп шешіліп кетпесін»- деді. № 4 вагон тапсырмасы – сканворд шешу. 1. Гүлшоғыры қысқарған әрі жуан болып келеді? 2. Гүл шығатын өркенде белгілі ретпен орналасатын ұсақ гүлдер тобын атаңыз? 3. Өсімдіктің жер асты мүшесі мен жер үсті мүшесін жалғастырып тұратын орталық тірек... 4. Гүлшоғыр сабақтыңқай жерінен дамиды ? 5. Шашақ гүлшоғырға мысал келтіріңіз ?
#10 слайд
ІІІ. Жаңа сабақ –
Белгісіз әлемге
саяхат Ұраны: Білгенің тоғыз, білмегенің тоқсан тоғыз.
Мақсаты: Гүлдің тұқыммен көбею мүшесі
екендігін ұрықтану мен тозаңданудың көбеюдегі
маңызын ұғыну. Сабақ презентация арқылы
түсіндіріледі .
1. Тозаңдану
2. Ұрықтану..
3. Қосымша мәлімет.
4 . Д әптермен жұмыс.
1) Жаңа ұғымдарды дәптерімізге жазып аламыз.
а) жынысты көбею
ә) тозаңдану оның түрлері.
б) ұрықтану.
10 слайд
ІІІ. Жаңа сабақ – Белгісіз әлемге саяхат Ұраны: Білгенің тоғыз, білмегенің тоқсан тоғыз. Мақсаты: Гүлдің тұқыммен көбею мүшесі екендігін ұрықтану мен тозаңданудың көбеюдегі маңызын ұғыну. Сабақ презентация арқылы түсіндіріледі . 1. Тозаңдану 2. Ұрықтану.. 3. Қосымша мәлімет. 4 . Д әптермен жұмыс. 1) Жаңа ұғымдарды дәптерімізге жазып аламыз. а) жынысты көбею ә) тозаңдану оның түрлері. б) ұрықтану.
#11 слайд
Өсімдіктің жынысты көбеюі.
Тозаңдану және ұрықтану
Жынысты көбею - аталық және аналық жыныс жасушаларының
қосылуы. Гүлдің көбеюге қатысатын бөлімдері- аталық пен аналық.
Тозаңдану - аталық тозаңның аналықтың аузына түсуі. Тозаңдану
өздігінен және айқас тозаңдану деп екіге бөлінеді.
11 слайд
Өсімдіктің жынысты көбеюі. Тозаңдану және ұрықтану Жынысты көбею - аталық және аналық жыныс жасушаларының қосылуы. Гүлдің көбеюге қатысатын бөлімдері- аталық пен аналық. Тозаңдану - аталық тозаңның аналықтың аузына түсуі. Тозаңдану өздігінен және айқас тозаңдану деп екіге бөлінеді.
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
Өздігінен тозаңдану -
бір гүлдің өз аталық
тозаңының сол гүлдің
аналығының аузына
түсуі. Өздігнен
тозаңданатын
өсімдіктер гүл жарған
кезде және жармай
тұрғанда тозаңданып
үлгереді. Мысалы, жер
жаңғағы, шегіргүл,
саумалдық, бетеге,
тары өсімдіктерінің
гүлдері ашылмай
тұрып тозаңданады. Жер жаңғақ Шегіргүл
Бетеге Саумалдық
13 слайд
Өздігінен тозаңдану - бір гүлдің өз аталық тозаңының сол гүлдің аналығының аузына түсуі. Өздігнен тозаңданатын өсімдіктер гүл жарған кезде және жармай тұрғанда тозаңданып үлгереді. Мысалы, жер жаңғағы, шегіргүл, саумалдық, бетеге, тары өсімдіктерінің гүлдері ашылмай тұрып тозаңданады. Жер жаңғақ Шегіргүл Бетеге Саумалдық
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
Айқас тозаңдану - бір гүлдің аталық тозаңының екінші гүлдің аналығының аузына
түсуі. Айқас тозаңдануды- бунақденелілер арқылы және жел арқылы айқас тозаңдану
деп екіге бөлінеді.
Бунақденелілер арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктердің гүлдері ашық реңді,
хош иісті, тозаңдары өте ірі және тәтті шірне бөледі.
Балара, жабайы ара, шыбын, көбелек, қоңыз, құмырысқалар гүлдің тозаңымен,
шірнесімен қоректенеді. Қорегін іздеп бір гүлден екінші гүлге қонғанда денесіне
тозаңдар жабысады. Екінші гүлге қонғанда жабысқақ тозаңдар аналықтың аузында
қалып, тозаңдануға себепші болады.
Аралар арқылы айқас тозаңдану
15 слайд
Айқас тозаңдану - бір гүлдің аталық тозаңының екінші гүлдің аналығының аузына түсуі. Айқас тозаңдануды- бунақденелілер арқылы және жел арқылы айқас тозаңдану деп екіге бөлінеді. Бунақденелілер арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктердің гүлдері ашық реңді, хош иісті, тозаңдары өте ірі және тәтті шірне бөледі. Балара, жабайы ара, шыбын, көбелек, қоңыз, құмырысқалар гүлдің тозаңымен, шірнесімен қоректенеді. Қорегін іздеп бір гүлден екінші гүлге қонғанда денесіне тозаңдар жабысады. Екінші гүлге қонғанда жабысқақ тозаңдар аналықтың аузында қалып, тозаңдануға себепші болады. Аралар арқылы айқас тозаңдану
#16 слайд
Бунақденелілер арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктер : шие, алхоры,
алма ағаштары, лимон, шай, асқабақ.
шие алхоры Алма ағаштары
лимон асқабақ
16 слайд
Бунақденелілер арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктер : шие, алхоры, алма ағаштары, лимон, шай, асқабақ. шие алхоры Алма ағаштары лимон асқабақ
#17 слайд
Жел арқылы айқас
тозаңданатын өсімдіктердің
тозаңдары өте майда, жеңіл,
көп болады. Гүлдің
аталықтарының жіпшелері өте
ұзын әрі төмен қарай иіліп
тұрады. Соққан желге
тербеліп, тозаңдарының
таралуына бейімделген.
Аналығының аузы қауырсын
тәрізді үлпілдеп, тозаңды тез
қабылдауға лайықтаған.
17 слайд
Жел арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктердің тозаңдары өте майда, жеңіл, көп болады. Гүлдің аталықтарының жіпшелері өте ұзын әрі төмен қарай иіліп тұрады. Соққан желге тербеліп, тозаңдарының таралуына бейімделген. Аналығының аузы қауырсын тәрізді үлпілдеп, тозаңды тез қабылдауға лайықтаған.
#18 слайд
Жел арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктер: қант қызылшасы, құлмақ,
қарасора, жүгері, қара бидай, қайың, емен. Тозаңдануы ауа райына
байланысты. Бұлтты, жаңбырлы күнде жаңбыр суы тозаңдарды шайып,
өсімдік түсімін кемітеді
Қант қызылшасы Құлмақ Қарасора Қайың
Жүгері Қарабидай
Емен
18 слайд
Жел арқылы айқас тозаңданатын өсімдіктер: қант қызылшасы, құлмақ, қарасора, жүгері, қара бидай, қайың, емен. Тозаңдануы ауа райына байланысты. Бұлтты, жаңбырлы күнде жаңбыр суы тозаңдарды шайып, өсімдік түсімін кемітеді Қант қызылшасы Құлмақ Қарасора Қайың Жүгері Қарабидай Емен
#19 слайд
Ұрықтану - аталық және аналық
жыныс жасушаларының қосылуы.
Ұрықтану тозаңданудан кейін
болады. Аналықтан жабысқақ
сұйықтық бөлінгенде аналық
аузына түскен тозаң жіңішке
түтікше шығарып, өнеді. Тозаң
түтікшесі ұзарып, аналықтың
жатынына жетеді.
Гүлді өсімдіктердің ұрықтануы.
1. Жарып көрсетілген гүлдің
бөлімдері. 2. Аталық тозаңдарының
аналық аузына түсуі, тозаңның өне
бастауы. 3. Өнген тозаңның
жатындағы тұқым бүршігіне енуі.
Тозаң түтігінің ұшындағы спермийдің
(ірі ядролы жасуша) тұқым
бүршігіндегі аналық
жұмыртқажасушасымен қосылуы.
4. Жеміс пен тұқымның түзілуі.
19 слайд
Ұрықтану - аталық және аналық жыныс жасушаларының қосылуы. Ұрықтану тозаңданудан кейін болады. Аналықтан жабысқақ сұйықтық бөлінгенде аналық аузына түскен тозаң жіңішке түтікше шығарып, өнеді. Тозаң түтікшесі ұзарып, аналықтың жатынына жетеді. Гүлді өсімдіктердің ұрықтануы. 1. Жарып көрсетілген гүлдің бөлімдері. 2. Аталық тозаңдарының аналық аузына түсуі, тозаңның өне бастауы. 3. Өнген тозаңның жатындағы тұқым бүршігіне енуі. Тозаң түтігінің ұшындағы спермийдің (ірі ядролы жасуша) тұқым бүршігіндегі аналық жұмыртқажасушасымен қосылуы. 4. Жеміс пен тұқымның түзілуі.
#20 слайд
Жатындағы көпжасушалы
тұқымбүршігінің ішінде жұмыртқа
жасушасы және ең ірі жасуша болады.
Тозаң түтікшесінің ұшында ірі ядролы 2
жасуша (спермий) бар. Тозаң түтікшесінің
ұшы тұқым бүршігімен түйіскенде 2
жасушаның біреуі жұмыртқа
жасушасымен қосылып ұрықтанады.
Екінші жасуша тұқым бүршігінің ең ірі
жасушасымен қосылады. Мұны қосарлы
ұрықтану дейді, бұл құбылысты ашқан
ғалым С.Г. Навашин. Ұрықтанған соң
тұқым бүршігінен тұқым, жатыннан жеміс
дамиды.
Навашин, Сергей Гаврилович
20 слайд
Жатындағы көпжасушалы тұқымбүршігінің ішінде жұмыртқа жасушасы және ең ірі жасуша болады. Тозаң түтікшесінің ұшында ірі ядролы 2 жасуша (спермий) бар. Тозаң түтікшесінің ұшы тұқым бүршігімен түйіскенде 2 жасушаның біреуі жұмыртқа жасушасымен қосылып ұрықтанады. Екінші жасуша тұқым бүршігінің ең ірі жасушасымен қосылады. Мұны қосарлы ұрықтану дейді, бұл құбылысты ашқан ғалым С.Г. Навашин. Ұрықтанған соң тұқым бүршігінен тұқым, жатыннан жеміс дамиды. Навашин, Сергей Гаврилович
#21 слайд
111
Назар аударғандарыңызға Назар аударғандарыңызға
РАХМЕТ!!!РАХМЕТ!!!
21 слайд
111 Назар аударғандарыңызға Назар аударғандарыңызға РАХМЕТ!!!РАХМЕТ!!!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген