400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 12 материал табылды

Өзін- өзін тану және интеграция сабақ.

Материал туралы қысқаша түсінік
устаздарға
Материалдың қысқаша нұсқасы
img_page_1
Слайдтың жеке беттері
ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ИНТЕГРАЦИЯ ОРЫНДАҒАНДАР: Н.КУЗЕНБАЕВА Б.ИЗМБЕРГЕНОА С.ОМУРЗАКОВА Ж.КУЛДАНОВА А.ОРАЛБЕКОВА С,САРСЕНОВА С.Р

#1 слайд
ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ИНТЕГРАЦИЯ ОРЫНДАҒАНДАР: Н.КУЗЕНБАЕВА Б.ИЗМБЕРГЕНОА С.ОМУРЗАКОВА Ж.КУЛДАНОВА А.ОРАЛБЕКОВА С,САРСЕНОВА С.РЕЙМБЕВА М,ТАУКЕНОВА

1 слайд

ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ИНТЕГРАЦИЯ ОРЫНДАҒАНДАР: Н.КУЗЕНБАЕВА Б.ИЗМБЕРГЕНОА С.ОМУРЗАКОВА Ж.КУЛДАНОВА А.ОРАЛБЕКОВА С,САРСЕНОВА С.РЕЙМБЕВА М,ТАУКЕНОВА

Жоспары 1.Ұлы ға

#2 слайд
Жоспары 1.Ұлы ғалымдардың өмірінен және ғалымның даму тарихынан шабыттандыратын мысалдар келтіру. 2.Қазіргі ғылымның жаңалықтарымен таныстыру 3.Әр оқу пәнінің мазмұнын, жалпыадамзаттық құндылықтарды анықтау. 4.Қорытыныды.

2 слайд

Жоспары 1.Ұлы ғалымдардың өмірінен және ғалымның даму тарихынан шабыттандыратын мысалдар келтіру. 2.Қазіргі ғылымның жаңалықтарымен таныстыру 3.Әр оқу пәнінің мазмұнын, жалпыадамзаттық құндылықтарды анықтау. 4.Қорытыныды.

ИНТЕГРАЦИЯ ҰҒЫМЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ИНТЕГРАЦИЯ (ЛАТ. INTEGRATIO – ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ, ТОЛЫҚТЫРУ, INTEGЕR – ТҰТАС, БҮТІН) – ЭКОН. СУ

#3 слайд
ИНТЕГРАЦИЯ ҰҒЫМЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ИНТЕГРАЦИЯ (ЛАТ. INTEGRATIO – ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ, ТОЛЫҚТЫРУ, INTEGЕR – ТҰТАС, БҮТІН) – ЭКОН. СУБЪЕКТІЛЕРДІ БІРІКТІРУ, ОЛАРДЫҢ АРАСЫНДАҒЫ БАЙЛАНЫСТАРДЫ ДАМЫТЫП, ӨЗАРА ЫНТЫМАҚТЫ ІС- ҚИМЫЛДЫ ТЕРЕҢДЕТУ   ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ПӘНІ МЕН БАСҚА ПӘНДЕРМЕН ИНТЕГРАЦИЯСЫ - ЫҚПАЛДАСТЫҚ, КІРІКТІРУ, БІРІКТІРУ, ШОҒЫРЛАНДЫРУ, ДЕГЕН МАҒЫНАНЫ БІЛДІРЕДІ. 

3 слайд

ИНТЕГРАЦИЯ ҰҒЫМЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ИНТЕГРАЦИЯ (ЛАТ. INTEGRATIO – ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ, ТОЛЫҚТЫРУ, INTEGЕR – ТҰТАС, БҮТІН) – ЭКОН. СУБЪЕКТІЛЕРДІ БІРІКТІРУ, ОЛАРДЫҢ АРАСЫНДАҒЫ БАЙЛАНЫСТАРДЫ ДАМЫТЫП, ӨЗАРА ЫНТЫМАҚТЫ ІС- ҚИМЫЛДЫ ТЕРЕҢДЕТУ   ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ПӘНІ МЕН БАСҚА ПӘНДЕРМЕН ИНТЕГРАЦИЯСЫ - ЫҚПАЛДАСТЫҚ, КІРІКТІРУ, БІРІКТІРУ, ШОҒЫРЛАНДЫРУ, ДЕГЕН МАҒЫНАНЫ БІЛДІРЕДІ. 

И н т е г р а ц и я л а у д ы ң ж о л д а р ы . Ғылымдардың даму тарихы мен ұлы ғалымдардың өмірінен шабыттандыратын мысалд

#4 слайд
И н т е г р а ц и я л а у д ы ң ж о л д а р ы . Ғылымдардың даму тарихы мен ұлы ғалымдардың өмірінен шабыттандыратын мысалдар келтіру Қазіргі ғылыми жаналықтармен таныстыру Әрбір оқу пәндерінің мазмұнын жалпыадамзаттық құндылықтарды анықтау.

4 слайд

И н т е г р а ц и я л а у д ы ң ж о л д а р ы . Ғылымдардың даму тарихы мен ұлы ғалымдардың өмірінен шабыттандыратын мысалдар келтіру Қазіргі ғылыми жаналықтармен таныстыру Әрбір оқу пәндерінің мазмұнын жалпыадамзаттық құндылықтарды анықтау.

Әр баланың ішкі мүмкіндігі мен өзіндік қарымын дамытуға әсер ететін рухани адамгершілік қағидалары жеке тұлғаның өзін-өзі дам

#5 слайд
Әр баланың ішкі мүмкіндігі мен өзіндік қарымын дамытуға әсер ететін рухани адамгершілік қағидалары жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуының, өзін-өзі жүзеге асыруының аса қажетті шарты болып табылады. Үздіксіз білім көзі Бұл пәннің мазмұнын мектептегі басқа пәндердегідей ғылыми тұрғыдағы білім негіздері емес, керісінше руханилық бағдардағы тәрбиелік мәнді ұғымдар, оқушылардың өзіндік «Менін» қалыптастыруға ықпал ететіндей дәрежедегі адамгершілік құндылықтар қамтиды. Отбасытәрбие бастауы Өзін-өзі тану пәнін оқытуда оқыту үдерісіндегі ұтымдылық көрсететін оңтайлы әдіс-тәсілдерді пайдалану білім сапасының қажетті деңгейіне жетуге негіз болады. Еңбекке тәрбиелеу

5 слайд

Әр баланың ішкі мүмкіндігі мен өзіндік қарымын дамытуға әсер ететін рухани адамгершілік қағидалары жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуының, өзін-өзі жүзеге асыруының аса қажетті шарты болып табылады. Үздіксіз білім көзі Бұл пәннің мазмұнын мектептегі басқа пәндердегідей ғылыми тұрғыдағы білім негіздері емес, керісінше руханилық бағдардағы тәрбиелік мәнді ұғымдар, оқушылардың өзіндік «Менін» қалыптастыруға ықпал ететіндей дәрежедегі адамгершілік құндылықтар қамтиды. Отбасытәрбие бастауы Өзін-өзі тану пәнін оқытуда оқыту үдерісіндегі ұтымдылық көрсететін оңтайлы әдіс-тәсілдерді пайдалану білім сапасының қажетті деңгейіне жетуге негіз болады. Еңбекке тәрбиелеу

Кіріктірілген пәндердің өзара байланысын төмендегідей белгілеріне қарай сипаттауға болады: – ықпалдасу негізділігінің пәндік м

#6 слайд
Кіріктірілген пәндердің өзара байланысын төмендегідей белгілеріне қарай сипаттауға болады: – ықпалдасу негізділігінің пәндік мазмұнға, оқыту нысаны мен әдістеріне сәйкестігі; – оқушылардың компетенттілігін, тұлғалық дамуын қамтамасыз ететін жаңа технологиялық әдіс-тәсілдердің жиынтығы болуы қажет. – білім мазмұнын сұрыптауда білім, білік дағдыларының құндылықты бағдарлы мәнділігін сақтау ұстанымының ескерілуі;

6 слайд

Кіріктірілген пәндердің өзара байланысын төмендегідей белгілеріне қарай сипаттауға болады: – ықпалдасу негізділігінің пәндік мазмұнға, оқыту нысаны мен әдістеріне сәйкестігі; – оқушылардың компетенттілігін, тұлғалық дамуын қамтамасыз ететін жаңа технологиялық әдіс-тәсілдердің жиынтығы болуы қажет. – білім мазмұнын сұрыптауда білім, білік дағдыларының құндылықты бағдарлы мәнділігін сақтау ұстанымының ескерілуі;

Пәнаралық ықпалдасудың қазіргі оқыту үдерісінде толық, жартылай және блоктік деп аталатын үш түрі ұсынылады. Салалас пән

#7 слайд
Пәнаралық ықпалдасудың қазіргі оқыту үдерісінде толық, жартылай және блоктік деп аталатын үш түрі ұсынылады. Салалас пәндер мазмұнындағы оқу материалдарының бір курс төңірегінде топтасуы толық ықпалдасу деп аталады. Оқу материалдарының бір тақырып аясындағы ең өзекті мәселеге топтасуы жартылай ықпалдасуды білдіреді. Блоктік ықпалдасу дегеніміз жалпы білім беру бағдарламаларының жеке пәндік бағдарламалармен ұштастырылуы.

7 слайд

Пәнаралық ықпалдасудың қазіргі оқыту үдерісінде толық, жартылай және блоктік деп аталатын үш түрі ұсынылады. Салалас пәндер мазмұнындағы оқу материалдарының бір курс төңірегінде топтасуы толық ықпалдасу деп аталады. Оқу материалдарының бір тақырып аясындағы ең өзекті мәселеге топтасуы жартылай ықпалдасуды білдіреді. Блоктік ықпалдасу дегеніміз жалпы білім беру бағдарламаларының жеке пәндік бағдарламалармен ұштастырылуы.

ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ . БҰЛ РЕТТЕ ӘДЕБИЕТ ПЕН ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУДЫҢ ӨЗАРА ЫҚПАЛДАСУЫНДА МӘДЕНИ- ТАНЫМДЫҚ, ТӘРБИЕЛІК ҰСТАНЫМДАР

#8 слайд
ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ . БҰЛ РЕТТЕ ӘДЕБИЕТ ПЕН ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУДЫҢ ӨЗАРА ЫҚПАЛДАСУЫНДА МӘДЕНИ- ТАНЫМДЫҚ, ТӘРБИЕЛІК ҰСТАНЫМДАР ТІРЕК БОЛАДЫ. БІРТЕКТЕС ГУМАНИТАРЛЫҚ БІЛІМ АЯЛАРЫН ҚҰРУҒА НЕГІЗ БОЛАТЫН ДИДАКТИКАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМ РЕТІНДЕ БҰЛ ПӘНДЕРДІҢ АДАМГЕРШІЛІК ҚАҒИДАЛАРЫ НЕГІЗГЕ АЛЫНАДЫ. РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК БІЛІМ БЕРУ БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ МАЗМҰНДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ АНА ТІЛІ, ӘДЕБИЕТ, ТАРИХ, ФИЛОСОФИЯ, ПСИХОЛОГИЯ, ПЕДАГОГИКА, МӘДЕНИЕТТАНУ, ВАЛЕОЛОГИЯ, ӘЛЕУМЕТТАНУ, ӘДЕП, ЭСТЕТИКА ҒЫЛЫМДАРЫНЫҢ ІШТЕЙ КІРІГУІМЕН ЕРЕКШЕЛЕНІП, ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖҮЙЕ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӨЗІН-ӨЗІ ЖЕТІЛДІРУІНЕ ЫҚПАЛ ЕТЕТІН ЖАЛПЫАДАМЗАТТЫҚ ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАРҒА БАҒЫТТАЛАДЫ. АТАЛҒАН ПӘНДЕРДІҢ МАЗМҰНДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫНА ӘДЕБИ КӨРКЕМ ШЫҒАРМАЛАР НЕГІЗ БОЛАТЫНДЫҚТАН БІЛІМ МАЗМҰНЫН ҚҰРАСТЫРУДА ЖАЛПЫАДАМЗАТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР ТУРАЛЫ ҰҒЫМДАР ЖҮЙЕСІ МЕН ОЛАРДЫҢ АДАМ ӨМІРІНДЕГІ КӨРІНІСІН ЕСКЕРУ ҚАЖЕТ .

8 слайд

ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ . БҰЛ РЕТТЕ ӘДЕБИЕТ ПЕН ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУДЫҢ ӨЗАРА ЫҚПАЛДАСУЫНДА МӘДЕНИ- ТАНЫМДЫҚ, ТӘРБИЕЛІК ҰСТАНЫМДАР ТІРЕК БОЛАДЫ. БІРТЕКТЕС ГУМАНИТАРЛЫҚ БІЛІМ АЯЛАРЫН ҚҰРУҒА НЕГІЗ БОЛАТЫН ДИДАКТИКАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМ РЕТІНДЕ БҰЛ ПӘНДЕРДІҢ АДАМГЕРШІЛІК ҚАҒИДАЛАРЫ НЕГІЗГЕ АЛЫНАДЫ. РУХАНИ-АДАМГЕРШІЛІК БІЛІМ БЕРУ БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ МАЗМҰНДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ АНА ТІЛІ, ӘДЕБИЕТ, ТАРИХ, ФИЛОСОФИЯ, ПСИХОЛОГИЯ, ПЕДАГОГИКА, МӘДЕНИЕТТАНУ, ВАЛЕОЛОГИЯ, ӘЛЕУМЕТТАНУ, ӘДЕП, ЭСТЕТИКА ҒЫЛЫМДАРЫНЫҢ ІШТЕЙ КІРІГУІМЕН ЕРЕКШЕЛЕНІП, ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖҮЙЕ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӨЗІН-ӨЗІ ЖЕТІЛДІРУІНЕ ЫҚПАЛ ЕТЕТІН ЖАЛПЫАДАМЗАТТЫҚ ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАРҒА БАҒЫТТАЛАДЫ. АТАЛҒАН ПӘНДЕРДІҢ МАЗМҰНДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫНА ӘДЕБИ КӨРКЕМ ШЫҒАРМАЛАР НЕГІЗ БОЛАТЫНДЫҚТАН БІЛІМ МАЗМҰНЫН ҚҰРАСТЫРУДА ЖАЛПЫАДАМЗАТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР ТУРАЛЫ ҰҒЫМДАР ЖҮЙЕСІ МЕН ОЛАРДЫҢ АДАМ ӨМІРІНДЕГІ КӨРІНІСІН ЕСКЕРУ ҚАЖЕТ .

ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ХИМИЯ АТОМ ДЕГЕНІМІЗ ХИМИЯЛЫҚ ЖОЛМЕН БӨЛІНБЕЙТІН БӨЛШЕК. АДАМГЕРШІЛІК ТҰРҒЫДА: АТОМДЫ РУХПЕН САЛЫСТЫРУ; РУХ

#9 слайд
ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ХИМИЯ АТОМ ДЕГЕНІМІЗ ХИМИЯЛЫҚ ЖОЛМЕН БӨЛІНБЕЙТІН БӨЛШЕК. АДАМГЕРШІЛІК ТҰРҒЫДА: АТОМДЫ РУХПЕН САЛЫСТЫРУ; РУХ “РУХАНИ БАСТАУДЫҢ” ҚАЙНАР КӨЗІ. СУ ҚАТТЫ, СҰЙЫҚ ЖӘНЕ ГАЗ КҮЙІНДЕ БОЛАДЫ. ОСЫ 3 ӨЛШЕМГЕ 1 ӨЛШЕМ ҚОСЫЛЫП, 4-ШІ ӨЛШЕМГЕ ЖЕТСЕ ОНДА ОЛ АДАМ НҰРҒА ЖОҒАРЫ САНАҒА ЖЕТЕДІ. БІЗ ТАБИҒИ ЖАРЫҚ КӨЗІ БОЛУЫМЫЗ КЕРЕК. ӨЗІМШІЛДІК – ТАБИҒИ КҮЙ ЕМЕС. ЕКІ БІРДЕЙ ЫДЫСҚА ҚҰЙЫЛҒАН СУҒА ҰДАЙЫ ЕКІ ТҮРЛІ МАҒЫНАДАҒЫ СӨЗ АЙТЫЛҒАН: «СЕН КЕРЕМЕТСІҢ» ДЕГЕН ЫДЫСТАҒЫ СУ КРИСТАЛДАНЫП, ӘДЕМІ ӨРНЕК ТҮЗГЕН, АЛ «СЕН ЖАМАНСЫҢ»ДЕГЕН ЫДЫСТАҒЫ СУДЫҢ ТҮРІ БҰЗЫЛЫП, РЕТСІЗ КРИСТАЛЛ ПАЙДА БОЛҒАН. ДЕМЕК, ТАБИҒАТТЫҢ ӨЗІ ЖАМАНДЫҚҚА ҚАРСЫ, ОНЫ ҚАЛАМАЙДЫ, СҰЛУЛЫҚ , ЖАҚСЫЛЫҚ БАР ЖЕРДЕ, ҮЙЛЕСІМДІЛІК ПАЙДА БОЛАДЫ.

9 слайд

ӨЗІН-ӨЗІ ТАНУ ЖӘНЕ ХИМИЯ АТОМ ДЕГЕНІМІЗ ХИМИЯЛЫҚ ЖОЛМЕН БӨЛІНБЕЙТІН БӨЛШЕК. АДАМГЕРШІЛІК ТҰРҒЫДА: АТОМДЫ РУХПЕН САЛЫСТЫРУ; РУХ “РУХАНИ БАСТАУДЫҢ” ҚАЙНАР КӨЗІ. СУ ҚАТТЫ, СҰЙЫҚ ЖӘНЕ ГАЗ КҮЙІНДЕ БОЛАДЫ. ОСЫ 3 ӨЛШЕМГЕ 1 ӨЛШЕМ ҚОСЫЛЫП, 4-ШІ ӨЛШЕМГЕ ЖЕТСЕ ОНДА ОЛ АДАМ НҰРҒА ЖОҒАРЫ САНАҒА ЖЕТЕДІ. БІЗ ТАБИҒИ ЖАРЫҚ КӨЗІ БОЛУЫМЫЗ КЕРЕК. ӨЗІМШІЛДІК – ТАБИҒИ КҮЙ ЕМЕС. ЕКІ БІРДЕЙ ЫДЫСҚА ҚҰЙЫЛҒАН СУҒА ҰДАЙЫ ЕКІ ТҮРЛІ МАҒЫНАДАҒЫ СӨЗ АЙТЫЛҒАН: «СЕН КЕРЕМЕТСІҢ» ДЕГЕН ЫДЫСТАҒЫ СУ КРИСТАЛДАНЫП, ӘДЕМІ ӨРНЕК ТҮЗГЕН, АЛ «СЕН ЖАМАНСЫҢ»ДЕГЕН ЫДЫСТАҒЫ СУДЫҢ ТҮРІ БҰЗЫЛЫП, РЕТСІЗ КРИСТАЛЛ ПАЙДА БОЛҒАН. ДЕМЕК, ТАБИҒАТТЫҢ ӨЗІ ЖАМАНДЫҚҚА ҚАРСЫ, ОНЫ ҚАЛАМАЙДЫ, СҰЛУЛЫҚ , ЖАҚСЫЛЫҚ БАР ЖЕРДЕ, ҮЙЛЕСІМДІЛІК ПАЙДА БОЛАДЫ.

«ІЗГІЛІК ҒЫЛЫМЫН ТҮСІНБЕГЕНДЕРГЕ КЕЗ- КЕЛГЕН ҒЫЛЫМ ӘРДАЙЫМ ЗИЯН КЕЛТІРЕДІ» (М.МОНТЕНЬ) «ТӘРБИЕСІЗ БЕРІЛГЕН БІЛІМ АДАМЗАТТЫҢ Қ

#10 слайд
«ІЗГІЛІК ҒЫЛЫМЫН ТҮСІНБЕГЕНДЕРГЕ КЕЗ- КЕЛГЕН ҒЫЛЫМ ӘРДАЙЫМ ЗИЯН КЕЛТІРЕДІ» (М.МОНТЕНЬ) «ТӘРБИЕСІЗ БЕРІЛГЕН БІЛІМ АДАМЗАТТЫҢ ҚАС ЖАУЫ» (ӘЛ ФАРАБИ) БІЛІМ ТЕК ТАБЫС ТАБУ ҮШІН ЕМЕС, ӨМІР СҮРУ ҮШІН ҚАЖЕТ. ТҮЙІН

10 слайд

«ІЗГІЛІК ҒЫЛЫМЫН ТҮСІНБЕГЕНДЕРГЕ КЕЗ- КЕЛГЕН ҒЫЛЫМ ӘРДАЙЫМ ЗИЯН КЕЛТІРЕДІ» (М.МОНТЕНЬ) «ТӘРБИЕСІЗ БЕРІЛГЕН БІЛІМ АДАМЗАТТЫҢ ҚАС ЖАУЫ» (ӘЛ ФАРАБИ) БІЛІМ ТЕК ТАБЫС ТАБУ ҮШІН ЕМЕС, ӨМІР СҮРУ ҮШІН ҚАЖЕТ. ТҮЙІН

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!

#11 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!

11 слайд

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!

Материалды PowerPoint форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
19 қаңтар
1051
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі