Патопсихология

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
Жоспар: 1. Сана туралы түсінік. 2. Жоғары нерв қызметі, ми жарақаты кезіндегі психикалық кеселдер. 3. Сананың бұзылуы (алжасу).

2 слайд

#3 слайд
1. Сана туралы түсінік. Сана – бірлескен психика түрі, аданың еңбек әрекетіндегі қалыптасуының тарихи қоғамдық жағдайлардың нәтижесі. Сана- қоғамдық болмыс.

3 слайд

#4 слайд
Сананың төрт негізгі сипаттамасы бөлінеді: 1.Сана – қоршаған әлем туралы ілімдердің жиынтығы. Сана құрылымына барлық танымдық үрдістер кіреді: түйсік, қабылдау, ойлау, қиял, ес. 2.Санада субъект пен объект айырмашылықтарының бекітілуі. Органикалық әлем тарихында тек ғана қоршаған ортадан өзін бөліп, соған өзін қарсы қоя алады. Тіршілік иелері ішінен тек адам ғана өзін тануға қабілетті, яғни өзінің психикалық әрекетін өзіне бағыттай алады. 3.Мақсатты іс-әрекеттерді қамтамасыз етеді. Сана қызметі: әрекеттің мақсатын, оның мотивтерін қалыптастырады, еріктік шешімдерді қабылдайды, әрекеттердің орындалу барысын қадағалайды және т.б. 4.Сондай-ақ, сана құрылымына белгілі бір қатынастар да енеді.

4 слайд

#5 слайд
Психиканың ең жоғары формасы - адамның санасы. Сана адамның қоғамдық тарихи дамуның жемісі. Ол әлеуметтік даму заңына сәйкес үнемі жетіліп, күрделеніп отырады. Адам психикасының ерекшеліктері біздің санамызан өмір заттар мен құбылыстарды әр алуан нәрселерді. Түсіну, қабылдау, елестету арқылы көрінеді. Олардың адамның сезім мүшелері арқылы тікелей көріп білуге, ұстап көруге болмайтын қасиеттерімен белгілелері, өзара шарты байланыстары адамның абстрактілі ойлау формалары болып санатьлатын ұғым пікір, ой қорытындылары арқылы танылып, жанама жолмен бейнеленеді. Соның нәтижесінде айналамыздағы заттармен құбылыстардың заңдылықтары оаларджың пайда болып туындауы өрістеп дамуы адамның дүнеиені танып білуімен бейнеленуін көрсетеді

5 слайд

#6 слайд
Адамның жануарлардан басты ерекшелігінің бірі – еңбек құралын ойлап, жоспарлап жасауы. Оны қажет кезінде қолданып, сақтайды. Екіншіден, құрал-саймандарды басқа адамдармен бірлесіп қолданады. Адамның психикалық әреетіндегі саналылықтың үшінші ерекшелігі – олардың қоғамдық тәжірибені бір-біріне жеткізіп, мұра етіп қалдыратындығы. Адам да, жануарлар да жеке өз тәжірибелерін жинақтайды. Алайда, адам сол тәжірибелерін саналы түрде меңгереді. Әрбір адамның мінез- құлқында қоғамдық тәжірибенің ізі сайрап жатады. Қоғамдық тәжірибе адам психикасын дамытуға күшті ықпал етеді. Нәресте жарық дүниеге келісімен, әрқилы әрекеттер жасап, құралдарды қолданып, айналасындағы адамдармен қатынаста болады.Сөйтіп, адамзат баласының психикалық функцияларының жетілуіне әлеуметтік орта әсер етіп, қажетті құралдарды меңгеруінде сапалық өзгерістерге ұшырайды.

6 слайд

#7 слайд
Адам психикасының жануарлар психикасынан тағы бір ерекшелегі сол – жануарлар дүниесінің дамуы биологиялық эволюция заңына тәуелді болса, ал адамзат санасы қоғамның тарихи даму заңдылықтарына бағынады

7 слайд

#8 слайд
Адам психикасы – бүкіл материяның эволюциялық даму нәтижесі. Психиканың даму сатыларын талдау нәтижесінде біз сананың пайда болуы биологиялық фактормен байланысты екенін түсінемізү\. Адамның арғы тегі заттық әрекет ету негізінде ойлаған. Сөйтіп, жоғары жүйке жүйесінде, әсіресе, бас миында көптеген уақытша байланыстар жасауға қабілетті болған. Алғашқы адамдар қолға ұқсас алдыңғы аяқтарының көмегімен қажетті құралдар жасап, оларды нақты жағдайға қолдана да білген. Жануарлар эволюциясының мәнін түсуде сана адамның қоғамдық қатынастарының жиынтығы екенін айқын түсіне аламыз. Адамдардың алғашқы қоғамдық қатынастарының сипаты – үйірленіп тіршілік етіп, топтасып өмір сүруі. Сөйтіп, олар өз жауынан қорғанған тамақ табуда біріне-бірі көмектескен. Еңбекке қажетті құрал жасап қолданған. Еңбектену әрекетінде алдыңғы екі аяғы әр алуан іс-қимылдар жасауға икемделіп, денесін тік ұстаған. Мұндай даму адамның бас миының жетілуіне зор ықпал еткен.

8 слайд

#9 слайд
Осы уақытқа дейін психиатрия оқулықтарында сана сипатын анықтауға сананың «айқын» мен «түнеру» метафоралық белгісін К.Ясперсом енгізген, К.Ясперсомнан кейін сананың түнеруінің критерийі ретінде мыналар анықталған: ситуацияда, орында, уақытта бағдарлай алмау қоршаған ортаны анық қабылдай алмауы әр-түрлі дәрежеде ойын байланыстыра алмауы өткен жағдайларды еіне түсіре алмауы Бірақ та, бұл белгілердің біреуі немесе барлығы науқаста байқалатын болса да оны сананың «түнілу» диагнозын бере алмаймыз.

9 слайд

#10 слайд
Синдромдарының ішіндегі ең танымал синдром, бұл орталық нерв жүйесіне зақым келгеннен, инфекциялық жұқпалы аурумен ауырғанда немесе ми қыртысына зақым келгенде пайда болады.

10 слайд

#11 слайд
Бұл қалып бас миының қатты жарақатынан, жұқпалы аурудан кейін пайда болады Бұл синдромның ерекшелігі : Сөзшең келеді Тынышы кеткен Жылдам қимыл-қозғалыста болады Бұл синдром түнге қарай үдейе түседі Бет әлпетінде көрініс көріп отырған адамдай мимикасы тез өзгеріп отырады ( күледі, үрейленеді, қуанады немесе қызығушылық тудырады)

11 слайд

#12 слайд
Сананың онейроидты қалпы – бұл синдромды алғашқы рет сипаттаған Майер – Троссом болды. Мұнда науқас шынайы өмірді фантастикалық тұрғыда көрді, яғни науқастар планета аралық саяхатпен Марста өмір сүреді, яки мекемелер сынып жатқандай, вагондар аударылып жатқандай көрінеді. Қарауытқан сана қалпы синдромы – қысқа уақыт болуы мүмкін жәнеде француз тілінен аударғанда қатыспаушылық, жоқ болу деген мағынаны білдіреді, арты амнезияға апарып соғуы мүмкін. Мұнда адам автоматты түрде алдында істеп жүрген қимыл-қозғалыстарды орындап жүре береді.

12 слайд

#13 слайд
Псевдодеменция Псевдодеменция – орталық нерф жүйесіне ауыр зақым келгенде, орталық нерф жүйесінің ауыр деструктивті өзгеріске ұшырауынан немесе интеллектуалды мнистикалық бұзылуының нәтижесінде байқалатын синдром. Псевдодеменция синдромының сипаты: Заттардың атын ұмытып қалады Сыртқы тітіркендіргіштерді еріксіз қабылдайды Бағдарлай алмайды Тынышсыздықта болады Галлюцинациясы тұрақсыз Иллюзиялық қабылдауы жалған Мұнда науқас заттардың атын да ұмытып қалуы мүмкін, бала сияқты кейіп береді, мысалы ересек науқастан аяғыңда неше бақай бар десе, шұлығын шешіп санауға кіріседі.

13 слайд

#14 слайд
Деперсонализация – бұл синдром әр-түрлі аурулардан кейін туындау мүмкін. Мысалы:эпилепсия, шизофрения, бас миының жарақат алу себептерінен пайда болады. Алғашқы болып бұл синдромды сипаттаған италья психиатры Морзели болды. (1886-1894) Деперсонализацияға шалдыққан науқастардың сипаты: Өз-өзіне сенімсіздік Айнаға жиі қараушылық Суицидтік әрекетке ұшыраушылық Көпшіліктен тығылу, аулақтану Өзін-өзі қабылдамауы (дене бітімі жағынан) Бұл синдроммен ауырған адам өз-өзін төмендетеді, мысалы өзінің дене бітіміне көп көңіл бөледі, қалқаң құлақпын, мұрным әдемі емес, олардың үстінен сасық иіс келеді деген сияқты өз-өздеріне жиіркенішпен қарайды. Мұнда науқастар өз- өздерінің жетіспеушіліктерінен айырылуға тырысады, операция жаса деп әлек салады, айнаға көп қарайды.

14 слайд