Презентация. §61.62.Елімізде өмір сүретін қолайсыз жерлер барма? 6 сынып

#1 слайд
Ө.Жолдасбеков атындағы №50 орта мектебінің жаратылыстану пәні мұғалімі Каримуллаева Жансая Абсенбайқызы

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың тақырыбы: §61.62.Елімізде өмір сүретін қолайсыз жерлер барма? Оқу мақсаты: 6.6.3.1 өзінің аймағындағы кейбір экологиялық мәселелердің себептерін талдау Сабақтың мақсаты: өз аймағыңдағы кейбір экологиялық мәселелердің себебін талдауды үйренесің.

2 слайд

#3 слайд
Ең маңызды, қоршаған ортаның, табиғат пен биосфераның тіршілік үшін баға жетпес шынайы компоненті – су. Қазақстан Республикасында 85 мыңнан астам өзен мен уақытша ағын сулар бар. Оның ішінде 11,5 мыңы ұзындығы 10 км-ден асатын өзендер, 3447 көл, 4500 тоған және суқойма бар. Ең ірі өзендер: Ертіс, Жайық, Есіл, Тобыл. Оңтүстік пен Орталық Қазақстанның ағынсыз аудандарынан Сырдария, І ле, Нұра, Сарысу ағып өтеді. Сонымен қатар Қазақстан шегінде Арал теңізі және Балқаш көлі тәрізді ірі тұйық суқоймалар орналасқан.

3 слайд

#4 слайд
Суды негізгі ластаушылар өнеркәсіп және ауылшаруашылығы болып табылады. Сонымен қатар судың сапасына ауылшаруашылығына пайдаланылған жерден шайылған улы химикаттар мен тыңайтқыш тәрізді ластаушылар әсерін тигізеді. Судың сапасын өнеркәсіптік және тұрмыстық пайдаланылған сулар айтарлықтай төмендетеді. Қалалар мен өнеркәсіп орталықтарында пайдаланылған сулар суқойманың жалпы көлемін ластаушы заттардың шамамен 15–20%-ын құрайды. Айтарлықтай су тапшылығы еліміздің батысы мен оңтүстігінде байқалады. Негізгі су тұтынушылар – суармалы егіншаруашылығы (72%), өнеркәсіп (29%) және коммуналдық шаруашылық (6,0%). Суармалы егіншаруашылығында судың 1,5–2 есе артық шығыны байқалады.

4 слайд

#5 слайд
Семей ядролық сынақ полигонында 40 жыл бойы ядролық қаруға жүргізілген сынақ адамдардың денсаулығы мен қоршаған ортаға орны толмас зиянын тигізді, халықтың науқасқа шалдығуы мен өлім-жітімнің жалпы санын арттырды. Семей және оған іргелес жатқан Павлодар, Шығыс Қазақстан және Қарағанды облысының аудандары экологиялық апат аймағы ретінде танылды.

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд
Өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтардың қоршаған ортаға әсері Өнеркәсіп өндірісі барысында пайда болған улы қалдықтар тіршілік иелерін шығын етіп, табиғатқа айтарлықтай зиян келтіріп отыр. Алайда күн сайын көп қоқыс шығаратын тек өнеркәсіп қана емес. Әрбір адам қоршаған ортаны тұрақты түрде ластайды, бірақ оны өзі байқамайды. Тасталған қалдық тұрғысынан қалалар табиғаттың ең басты жауы болып табылады. Ауылдық жер қазіргі қалалар тұрмысымен салыстырғанда әлдеқайда таза экологиялық орта деуге болады.

7 слайд

#8 слайд
Қоқысты жағу Адамдар зиянды әсерді азайту үшін қоқысты жағады. Бұл қоршаған ортаны қандай да бір деңгейде қорғауға көмектеседі деп ойлайды. Мұндай шарадан экологиялық жағдай жақсарған жоқ, ауа бұрынғыдан да ластанады. Қалдықты жаққан кезде атмосфераға ісік ауруын тудыратын және тіршілік иелеріне жағымсыз әсер ететін улы зиянды заттар шығарылады. Органикалық хлор және басқа да қауіпті элементтер қалдықтарды өртеу барысында бөлінеді. Қалдықты өртейтін зауыттар құру қоршаған ортаны жақсартпайды, керісінше шығынға батырып, тіршілік әлемін жоғалтуға әкелетіндігі жөнінде ойлану қажет.

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

#11 слайд
1 тапсырма 1. Дәптеріңе қоқыс үйіндісінен пайда болатын экологиялық проблемалар тізімін жаз. 2. Жергілікті аумақтағы қалдықтарды жою туралы не білесің? 3. Жергілікті аумақтағы қалдықтарды жою қоршаған ортаға қалай әсер етеді?

11 слайд

#12 слайд
2 тапсырма Кестені толтыр. Берілген өзен, көлдердің экологиялық проблемаларын анықтаңдар. Арал теңізі Балқаш көлі Каспий теңізі Ертіс өзені

12 слайд

#13 слайд
o Сен тұратын аймақта су ресурсына қатысты қиындықтар бар ма? Бар болса, туындаған қиындықтардың себебі не? Ойлан. o Жергілікті жердегі су ресурсына қатысты туындаған мәселені шешу үшін қандай қадамдар жасалып жатыр? 3 тапсырма

13 слайд

#14 слайд
Кері байланыс: «Менің жетістігім»

14 слайд